Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, 81. BM Genel Kurulu yüksek katılım haftası kapsamında düzenlenen “İki Devletli Çözüm ve Gazze Kapsamlı Barış Planı” toplantısında, iki devletli barışın hayata geçirilmesinde sadece sözlerin yetmeyeceğini, somut adımların atılması gerektiğini vurguladı.

Guterres, uluslararası hukuka, BM Güvenlik Konseyi kararlarına ve 1967 öncesi sınırlarına dayalı bir Filistin devleti kurulmasının, bölgenin uzun vadeli istikrarı için tek güvenilir yol olduğunu hatırlatarak, İsrail’in yerleşim politikalarına karşı sert uyarıda bulundu.

Kararın Detayları ve Sürecin İşleyişi

Guterres, toplantıda, geçen yıl birçok ülkenin Filistin Devleti’ni tanıdığını hatırlatarak, bu tanımanın iki devletli çözümün temel taşlarından biri olduğunu yeniden teyit etti. Ancak, bu tanımanın sadece diplomatik bir beyan kalmaması gerektiğini, uluslararası hukukun ve BM Güvenlik Konseyi kararlarının (özellikle 2334 sayılı karar) etkin bir şekilde hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Kararın on yılı aşkın bir sürede tam anlamıyla uygulanmaması, yerleşimlerin hızla genişlemesi ve Batı Şeria ile Doğu Kudüs’te toprak kayıplarının artması, Guterres’in eleştirisinin temelini oluşturdu.

Sahadan İlk Bilgiler ve Tarafların Açıklamaları

Guterres, sahada gözlemlediği yıkımlar, tahliyeler ve topraklara el konulması gibi uygulamaların, Filistinli aileleri evlerinden ve topraklarından uzaklaştırdığını, etnik temizlik ihtimaline ilişkin kaygıların artmasına neden olduğunu belirtti. Ayrıca, E1 yerleşim planının ilerletilmesinin, bağımsız, demokratik ve yaşanabilir bir Filistin devleti kurulma ihtimaline ağır bir darbe vuracağını ifade etti. İsrail yetkilileri ise güvenlik gerekçeleriyle yerleşim genişletme politikalarını sürdürüyor, ancak bu politikaların uluslararası hukukun çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği konusunda uluslararası toplumda artan bir baskı söz konusu.

Bölgesel ve Sektörel Yansımalar

Guterres, Gazze’de yıkım ve çaresizlik içinde yaşayan ailelerin somut destek almadan geleceğe dair vaatlerin inandırıcılığını yitirdiğini söyledi. Bölgenin ekonomik ve insani durumunun daha da kötüleşmesi, uzun vadeli barışın önündeki en büyük engellerden biri olarak gösterildi. Ayrıca, iki devletli çözümün sadece Orta Doğu’da değil, küresel güvenlik, enerji istikrarı ve mülteci akını gibi geniş çaplı etkileri olduğu, bu yüzden uluslararası toplumun sorumluluğunun kaçınılmaz olduğu vurgulandı.

Kaynak / Ajans: Aa