Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, New York’ta düzenlenen BM 81. Genel Kurulu yüksek düzeyli katılım haftası marjında gerçekleştirilen ‘İki Devletli Çözüm ve Gazze Kapsamlı Barış Planı Konulu Yüksek Düzeyli Uluslararası Toplantı’ kapsamında kritik değerlendirmelerde bulundu. Guterres, uluslararası toplumun Filistin ve İsrail meselesinde iki devletli çözüme verdiği desteğin artık soyut beyanların ve diplomatik söylemlerin ötesine geçerek somut eylemlerle desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

Geçtiğimiz yıl çok sayıda ülkenin Filistin Devleti’ni resmen tanıdığını hatırlatan BM Genel Sekreteri, kalıcı barış ve güvenliğe ulaşmanın yegane yolunun 1967 öncesi sınırlar temelinde iki bağımsız devlet vizyonu olduğunu kaydetti. Sahada bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti’nin kurulma imkanlarının sistematik biçimde daraltıldığına işaret eden Guterres, zamanın hızla tükendiği uyarısında bulundu.

İşgal Altındaki Topraklarda Hukuk İhlalleri ve Genişleyen Yerleşimler

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, toplantıda yaptığı konuşmada, işgal altındaki Filistin topraklarında bağımsız, demokratik, toprak bütünlüğüne sahip, yaşayabilir ve egemen bir Filistin Devleti’nin kurulmasının koşullarının sistematik biçimde ortadan kaldırıldığını ifade etti. Bölgedeki tek taraflı tasarrufların uluslararası hukuka aykırı ve geçersiz ilhak politikaları anlamına geldiğini belirten Guterres, İşgal Altındaki Filistin Toprakları’ndaki yerleşimlerin uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu yineledi.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) yerleşim faaliyetlerinin durdurulmasını talep eden 2334 sayılı kararının kabul edilmesinin üzerinden yaklaşık 10 yıl geçtiğini hatırlatan Guterres, buna karşın Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te yerleşimlerin hız kesmeden genişlemeyi sürdürdüğünü masaya yatırdı. Yıkımlar, zorunlu tahliyeler, yerinden edilmeler, mülklere el konulması ve kutsal mekanlardaki tarihi statükonun ihlal edilmesinin sahada giderek daha baskıcı bir atmosfer oluşturduğu açıklandı.

E1 Planı ve Gazze’deki İnsani Tablo Masaya Yatırıldı

Uygulanan baskıcı politikaların Filistinli aileleri evlerinden ve kök saldıkları topraklardan koparma noktasına getirdiğini aktaran BM Genel Sekreteri, bu durumun etnik temizlik ihtimaline yönelik kaygıları ciddi biçimde tırmandırdığını dile getirdi. Özellikle Doğu Kudüs ile Batı Şeria arasındaki coğrafi bağı koparma riski taşıyan E1 yerleşim planının ilerletilmesinin, toprak bütünlüğüne sahip ve yaşayabilir bir Filistin Devleti kurulması ihtimaline ağır bir darbe indireceği belgelendi.

Gazze Şeridi’ndeki mevcut insani kriz ve yıkıma da geniş yer ayıran Guterres, bölgede ağır tahribat ve çaresizlik içinde yaşam mücadelesi veren aileler açısından, somut saha değişiklikleriyle desteklenmeyen vaatlerin inandırıcılığını tamamen yitirdiğinin altını çizdi. Kapsamlı Barış Planı’nın tüm maddeleriyle hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Guterres, güvenilir bir siyasi sürecin derhal işletilmesinin zorunlu olduğunu kaydetti.

1967 Sınırları ve İki Devletli Modelin Zorunluluğu

Antonio Guterres, Orta Doğu’da kalıcı istikrarın temini için belirlenen nihai hedefin son derece net olduğunu belirtti. Hedefin; uluslararası hukuk, ilgili BMGK kararları ve önceki mutabakatlar çerçevesinde, 1967 öncesi sınırlar temelinde kurulacak iki bağımsız devlet olduğu vurgulandı.

Guterres, sözlerini tamamlarken Kudüs’ün her iki devletin başkenti olarak kabul edildiği, güvenli ve tanınmış sınırlar dahilinde yan yana barış ve güvenlik içinde varlığını sürdüren İsrail ve Filistin modelinin tek geçerli formül olduğunu ifade etti. Bunun haricinde sürdürülebilir hiçbir alternatifin bulunmadığı kaydedilirken, siyasi iradenin gecikmeksizin eyleme geçmesi gerektiğinin altı çizildi.

Kaynak / Ajans: Aa