Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu haftasında New York’ta düzenlenen “100. Yıla Girerken Türkiye-ABD İlişkileri” paneli, iki ülkenin yüz yıllık diplomatik geçmişini ve yeni küresel dönüşümün etkilerini masaya yatırdı.

İletişim Başkanı Burhanettin Duran, panelde uluslararası sistemin köklü bir dönüşüm sürecine girdiğini vurgularken, savunma, enerji ve yapay zekâ gibi alanlarda ikinci yüzyılda yeni iş birliği fırsatlarının ortaya çıkacağını belirtti.

Panelin İçeriği ve Katılımcı Açıklamaları

Panel, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından organize edildi ve New York Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ortamının yoğun diplomatik atmosferi içinde gerçekleştirildi. Duran, panelde geçmiş yüzyılı “iki ülkenin zaman zaman farklı görüşlerde olduğu, ancak en zorlu dönemlerde bile diyaloğu sürdürdüğü” bir tarih olarak tanımladı. Panelde, Dışişleri Bakanı Dr. Hakan Fidan, savunma sanayi uzmanları, enerji ve teknoloji alanında önde gelen akademisyenler, ayrıca ABD’nin Washington’daki bazı düşünce kuruluşları temsilcileri konuştu.

Katılımcılar, savunma sanayii iş birliğinin sadece silah alım satımına değil, ortak Ar-Ge projelerine, özellikle otonom sistemler ve yapay zekâ entegrasyonuna odaklanması gerektiğini vurguladı. Enerji sektöründe ise yenilenebilir kaynakların, kritik minerallerin ve hidrojen ekonomisinin iki ülke arasındaki ticari hacmi artıracağına dikkat çekildi.

Uluslararası Sistemdeki Dönüşümün Boyutları

Duran, “Uluslararası sistem yeni bir dönüşüm sürecinden geçiyor” diyerek, çok kutuplu bir dünya düzenine doğru kaymanın, geleneksel ittifakların yeniden şekillenmesinin ve teknoloji odaklı rekabetin artmasının altını çizdi. Bu bağlamda, NATO’nun geleceği, Çin’in küresel etkisi ve Rusya‑Ukrayna krizi gibi faktörlerin, Türkiye‑ABD ilişkilerini yeniden tanımlayan dinamikler olduğunu belirtti.

Panelde sunulan raporlar, 2024‑2029 yılları arasında kritik minerallerin (lityum, kobalt, nadir toprak elementleri) küresel talebinin %45 artacağını ve bu alanda Türkiye’nin jeopolitik avantajını kullanan bir ortaklık modelinin oluşturulmasının, iki ülkenin stratejik bağımsızlığını güçlendireceğini ortaya koydu.

İleriye Dönük Stratejik Adımlar ve Beklentiler

Türkiye‑ABD ilişkilerinin ikinci yüzyılında, sadece askeri ve ticari alanlarda değil, akademi‑bilim, sağlık‑biyoteknoloji ve siber güvenlik gibi yeni sektörlerde de ortak projeler geliştirilmesi planlanıyor. Duran, bu projelerin “yetkin ve sorumluluk üstlenen ortaklar” temelinde şekilleneceğini ve her iki ülkenin de bu çerçevede “güçlü ortaklık” yaratma hedefinde olduğu vurgulandı.

Liderler arasındaki doğrudan temas, özellikle Suriye‑Irak, Doğu Akdeniz enerji sahaları ve NATO üyeliği konularında uzun süredir çözümsüz kalan sorunların çözümüne zemin hazırlıyor. Duran, “Bu temas, Türkiye‑ABD ilişkilerinin geleceği açısından siyasi diyaloğun önemini bir kez daha ortaya koymaktadır” diyerek, diplomatik temasların sürdürülebilir bir iş birliğine dönüşmesinin kritik olduğunu belirtti.

Kaynak / Ajans: Trthaber