İktidar kanadının ‘Terörsüz Türkiye’, DEM Parti’nin ise ‘Barış ve Demokratik Toplum’ adını verdiği yeni sürecin 18 Ağustos’ta yürürlüğe giren yasal çerçevesi kapsamında kurulan Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu bünyesindeki dört alt komisyonun çalışma usul ve esasları netleşiyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz koordinasyonunda yürütülen süreçte, komisyon üyelerinin belirlenmesi ve çalışma yöntemlerinin somutlaştırılması için ay sonuna kadar kritik bir mesai yürütülüyor.

Sürecin en çok tartışılan başlıklarından biri olan PKK’nın cezaevindeki lideri Abdullah Öcalan’ın pozisyonuna ilişkin hükümet kanadının yaklaşımı netlik kazandı. AKP kaynakları, Öcalan’a resmi bir statü ya da doğrudan komisyon üyeliği verilmesinin söz konusu olmadığını, ancak silahsızlanma sürecindeki etkisi ve örgüt üzerindeki konumu nedeniyle ihtiyaç duyulduğu noktalarda yönlendirmelerde bulunabileceğini bildirdi.

Dört Alt Komisyonun Görev Dağılımı ve Yetki Sınırları

Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu’nun 24 Ağustos’taki ilk toplantısında temelleri atılan alt komisyonlar; Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Komisyonu, İzleme ve Tespit Alt Komisyonu, Sosyal Uyum ve Bütünleşme Alt Komisyonu ile Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu başlıklarından oluşuyor. Bu komisyonların bağımsız bir karar alma yetkisi bulunmuyor; hazırlayacakları teknik, adli ve sosyal raporları nihai karar organı olan ana kurula sunacakları kaydedildi.

Adli ve Hukuki İşler Alt Komisyonu, soruşturma, kovuşturma ve mahkumiyet aşamalarındaki dosyaların teknik incelemesini üstlenecek. Hazırlanan düzenlemelerin dosyalara otomatik olarak yansıtılmayacağı, her dosyanın bulunduğu aşamaya göre bağımsız savcılık ve mahkemeler tarafından inceleneceği vurgulandı. Kurulun gereksinim duyması durumunda hakim ve savcılardan müteşekkil geçici ihtisas çalışma grupları teşkil edilecek.

Sosyal Uyum ve Bütünleşme Alt Komisyonu ise cezaevinden tahliye edilecek kişilerin aile ve toplumla entegrasyonu, psiko-sosyal rehabilitasyon destekleri ile istihdam ve meslek edindirme süreçlerini koordine edecek. Bu alanda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın kurumsal kapasitesi devreye sokulacak.

Silahsızlanma Komisyonu Gizlilik Esasıyla Çalışacak

Diğer üç komisyondan farklı bir çalışma usulü ve üye yapısına sahip olacak Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nda sadece kamu bürokratları değil, bölge dinamiklerine hakim emekli askerler, eski valiler, güvenlik uzmanları ve uluslararası silahsızlanma süreçlerinde tecrübe edinmiş akademisyenler de görev alacak. Komisyonun inceleme alanı yalnızca Türkiye sınırlarıyla sınırlı kalmayacak; Kuzey Irak, Suriye ve Avrupa sahasındaki örgütsel yapılanmalar da mercek altına alınacak.

Çalışmalarını kamuoyuna kapalı ve tam gizlilik prensibiyle icra edecek olan Silahsızlanma Komisyonu, silah bırakma ve örgütsel tasfiye süreçlerinin sahadaki fiili ilerleyişini izleyecek. Teyit ve tespit çalışmalarında sadece teslim edilecek silahların envanteri değil, kampların fiziki durumu, silah mühimmat depoları ve sınır ötesi lojistik hatlar da değerlendirme kriterleri arasında yer alacak.

Dönüş Takvimi ve Hukuki Başvuru Süreci

Yasal mevzuata göre, teyit ve tespit çalışmalarının eksiksiz tamamlanmasının ardından yurt dışındaki örgüt mensuplarının Türkiye’ye dönüşü veya yetkili adli mercilere başvurmaları için 6 aylık yasal süre resmen işlemeye başlayacak. AKP kulislerinde yapılan değerlendirmelerde, geçmiş kayıtlarda yer alan kimi kişilerin fiilen hayatta olmaması nedeniyle sınır ötesinden fiziki dönüş rakamlarının beklenenden daha sınırlı kalabileceği ifade ediliyor.

Sürecin Türkiye ayağında ise asıl ağırlık merkezinin, halihazırda haklarında adli soruşturma veya kovuşturma devam eden şahısların dosyaları üzerinde yoğunlaşacağı öngörülüyor. Alt komisyonlar ihtiyaç duydukları başlıklarda TBMM’nin ilgili komisyonlarıyla temas kurabilecek ancak bu temas parlamentonun yetkilerinin devri anlamına gelmeyecek.

Kaynak / Ajans: Bbc