Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, EYT başvurusunda eksik prim günleri bulunan işçilerin çalışma süresinin SGK kayıtları dışındaki delillerle de kanıtlanabileceğine hükmetti.
Kararın, Aydın’da ve tüm Türkiye’de fiilen çalışmış ancak sigorta bildirimleri eksik olan milyonlarca çalışan için emeklilik sürecini yeniden şekillendireceği vurgulandı.
- Kritik Gelişme: Yargıtay, 1 Mayıs 1994‑31 Ocak 2006 tarihleri arasındaki çalışma süresinin kesintisiz kabul edilmesi gerektiğine karar verdi.
- Resmi Veri / Açıklama: SGK kayıtları dışındaki işyeri iç belgeler, tanık ifadeleri ve giriş‑çıkış kayıtları da delil olarak değerlendirilebilecek.
- Süreç / Sonraki Adım: Karar, bölge mahkemelerine dosyanın yeniden incelenmesi için gönderildi.
Kararın Detayları ve Hukuki Çerçeve
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, M.D. adlı işçinin 1994‑2017 yılları arasındaki çalışma süresini incelerken, SGK kayıtlarının tek başına yeterli olmayacağını belirtti. Mahkeme, işverenin sunduğu sezonluk çalışma iddiasını ve SGK’nın kesintili kayıtlarını göz ardı ederek, dosyadaki tanık ifadeleri ve işyeri belgelerinin de değerlendirilmesi gerektiğini kayda geçirdi.
Kararda, davacının kardeşi tarafından verilen tanıklığın akrabalık ilişkisi nedeniyle göz ardı edilemeyeceği, tanığın 1989‑2006 yılları arasında aynı işyerinde çalıştığını teyit ettiği ve bu bilginin mevcut delillerle tutarlı olduğu vurgulandı. Bu çerçevede, 1 Mayıs 1994‑31 Ocak 2006 tarihleri arasındaki süre “kesintisiz çalışma” olarak kabul edildi.
Yargıtay, sonraki dönemlerde SGK kayıtlarının hâlâ esas alınması gerektiğini, ancak ilk dönemin ispatı için ek delillerin kullanılabileceğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını oy birliğiyle bozdu.
Sahadan İlk Bilgiler ve Tarafların Açıklamaları
İş mahkemesindeki duruşmada, M.D. işverene 23 yıl 2 ay süresince kesintisiz hizmet verdiğini kanıtlamak amacıyla işyeri giriş‑çıkış defterleri, iç yazışmalar ve aynı işyerinde çalışan diğer personelin ifadelerini sundu. İşveren ise SGK’ya bildirilen dönemlerin esas alınması gerektiğini savunarak, eksik bildirimlerin işçinin sorumluluğu olduğunu iddia etti.
İlk derece mahkemesi, SGK kayıtlarıyla çelişen belgeleri göz önüne alarak M.D.’nin talebini kısmen kabul etti. Bölge Adliye Mahkemesi ise tanıkların akraba olması ve çalışma dönemlerinin tamamında birlikte bulunmamaları gerekçesiyle SGK kayıtlarını öncelikli gördü. Yargıtay’ın son kararı, bu iki yaklaşım arasındaki boşluğu doldurur nitelikte; yani “SGK dışı deliller, işçinin haklılığını kanıtlamada etkili olabilir” prensibini ortaya koydu.
EYT Çerçevesinde Bölgesel Yansımalar
Aydın’da özellikle tarım ve sanayi sektörlerinde uzun yıllar aynı işyerinde çalışan, ancak SGK’ya bildirimi eksik olan çok sayıda işçi bu kararı yakından takip ediyor. Bölgedeki işçi sendikaları, kararın “çalışma süresi ispatında yeni bir dönüm noktası” olduğunu ve emeklilik başvurularında “prim günü eksikliği” iddialarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Uzman avukatlar, kararın sadece bireysel davalarla sınırlı kalmayıp, toplu işçi davalarında da kullanılabileceğini, bunun ise Aydın’ın kırsal kesimlerinde emeklilik sürecinin hızlanmasına yol açabileceğini öngörüyor. Ancak kararın, eksik prim günleri bulunan herkesin otomatik olarak emekli olacağı anlamına gelmediği, her başvurunun ayrı ayrı inceleneceği de altı çizildi.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Bu karar, sosyal güvenlik sisteminin kayıt eksikliklerine karşı dayanıklılığını sorguluyor. SGK’nın dijitalleşme sürecinde hâlâ manuel bildirim hatalarına açık olduğu görülüyor. İşverenlerin ve çalışanların kayıt tutma kültürünün zayıf olduğu bölgelerde, benzer davaların artması muhtemel. Yargıtay’ın “diğer delillerin” kabulü, mahkemelerin belge toplama ve tanık dinleme süreçlerini yeniden yapılandırmasını gerektirebilir. Uzun vadede, Emeklilikte Yaşa Takılan (EYT) kesiminin beklentileriyle uyumlu bir yaklaşım, hem sosyal güvenlik fonunun sürdürülebilirliğini korur hem de hak arayan vatandaşların adil muamelesini sağlar.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Yargıtay kararı, eksik prim günü bulunan herkesin emekli olmasını sağlıyor mu?
Hayır. Karar, çalışma süresinin ispatında SGK dışı delillerin de değerlendirilebileceğini ortaya koyuyor; ancak her başvuru, sunulan belgeler ve tanık ifadeleri ışığında ayrı ayrı inceleniyor.
Soru: Aydın’da bu kararın uygulanması nasıl gerçekleşecek?
Aydın’daki işçi sendikaları ve avukatlar, karar doğrultusunda SGK kayıtlarıyla tutarsızlık gösteren işçilerin mahkemelere başvurmalarını öneriyor; ilgili mahkemeler ise dosyaları yeniden değerlendirerek eksik prim günlerini belge temelli olarak tespit edebilecek.
Kaynak / Ajans: Sesgazetesi
