AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin ev sahipliğinde düzenlenen Türk Dünyası Gençlik Buluşması kapsamında yaptığı değerlendirmelerde, Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) kurumsal genişleme vizyonuna dair stratejik hedefleri paylaştı. Teşkilat bünyesindeki entegrasyon süreçlerinin ele alındığı oturumda konuşan Zorlu, halihazırda gözlemci statüsünde bulunan Türkmenistan’ın yeni dönemde tam üyelik statüsü kazanmasının teşkilatın geleceği açısından temel arzu ve hedef olduğunu kamuoyuna duyurdu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın video mesaj göndererek gençlere hitap ettiği ‘Ortak Miras, Tek Yürek’ temalı organizasyonda; Türk cumhuriyetleri arasındaki akademik işbirliklerinden ortak alfabe hamlesine, Kırım meselesindeki ilkeli tavırdan Suriye Türkmenlerinin hukuki varlığına kadar geniş bir diplomatik ve kültürel ajanda masaya yatırıldı. Zorlu, Balkanlar’dan Orta Asya’ya uzanan Türk jeopolitiğinde genç kuşakların üstleneceği sorumlulukların altını çizerek hayata geçirilen somut mekanizmaları ayrıntılarıyla aktardı.
- Kritik Gelişme: Türk Devletleri Teşkilatında gözlemci statüsünde yer alan Türkmenistan’ın tam ve daimi üyelik sürecine geçiş hedefi en yetkili ağızdan teyit edildi.
- Resmi Veri / Açıklama: Orhun Değişim Programı’na 7 ülkeden 170’e yakın üniversitenin dahil olduğu, bütçe ve kontenjanların artırılması amacıyla TDT nezdinde resmi girişimlerin başlatıldığı bildirildi.
- Süreç / Sonraki Adım: 1200’den fazla sivil toplum kuruluşunu ve 100 bine yakın kullanıcıyı bir araya getiren TÜDSES platformunun uluslararası tanıtımının önümüzdeki aylarda Kosova’da yapılacağı ilan edildi.
Akademik Entegrasyon: Orhun Değişim Programı ve Ortak Projeler
‘Türk Dünyası Gençleriyle Baş Başa’ başlıklı söyleşide üniversite öğrencilerinin sorularını yanıtlayan Zorlu, Türk Devletleri Teşkilatına üye 7 ülkede 170’e yakın yükseköğretim kurumunun Orhun Değişim Programı’na akredite olduğunu hatırlattı. Her takvim yılı başında ilan edilen üniversite listeleri üzerinden öğrenci hareketliliğinin sağlandığına işaret eden Zorlu, programın fiziki ve mali kapasitesinin büyütülmesi amacıyla teşkilat nezdinde gerekli resmi adımların atıldığını, yeni bütçe tahsisleriyle gençlerin hareketlilik imkanlarının genişletileceğini vurguladı.
Gençlerden gelen mesleki staj taleplerine de olumlu yanıt veren Zorlu, TDT çatısı altında Türk dünyası gençliğinin meslek dallarına göre Türkiye’de staj yapabilmelerine olanak sağlayacak kurumsal mekanizmanın süratle projelendirileceğini belirtti. Bunun yanı sıra Suriye’nin başkenti Şam’da kurulması planlanan büyük ölçekli ortak üniversite projesine değinen Zorlu, Türkiye ve Suriye ortaklığıyla hayata geçirilecek bu yükseköğretim kurumunun bölgedeki sanayileşmeyi ve akademik üretimi canlandıracak nitelikli insan kaynağını yetiştireceğini ifade etti.
Sivil Toplum Ağı ve Ortak Alfabe Sürecinde Yeni Safha
Türk dünyası arasındaki organik bağların yalnızca diplomatik temaslarla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Zorlu, Türk Dünyası Sivil Toplum Destek Sistemi (TÜDSES) ile yeni bir iletişim altyapısının kurulduğunu kaydetti. Mobil uygulaması 100 bine yakın kullanıcı tarafından indirilen ve 1200’ü aşkın sivil toplum kuruluşunun entegre olduğu sistemin dinamik bir haber, fikir ve işbirliği portalına dönüştüğü somut verilerle ortaya kondu. Zorlu, Balkan coğrafyasının taşıdığı stratejik değere atıfta bulunarak TÜDSES’in uluslararası tanıtım buluşmasının gelecek aylarda Kosova’da gerçekleştirileceğini aktardı.
Kültürel entegrasyonun temel taşlarından biri olan dil ve alfabe birliği konusundaki gelişmeleri de değerlendiren Zorlu, Özbekistan’ın kabul ettiği 4 yeni harf ile Türkiye Türkçesi alfabesine sağlanan uyumun tarihi bir kazanım olduğunu dile getirdi. Önümüzdeki beş yıllık periyotta bu yakınlaşmanın kamusal tabelalara, edebi eserlere ve ders kitaplarına doğrudan yansıyacağı kayda geçti. Ayrıca Selçuk Üniversitesinin ev sahipliğinde Konya’da icra edilecek Türkiye-Özbekistan ortak ‘İmam Maturidi Sempozyumu’ ile ortak fikri mirasın derinleştirileceği belirtildi.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Ankara’nın Türk Devletleri Teşkilatı ekseninde yürüttüğü strateji, klasik bir kültürel işbirliği modelinden kurumsal, ekonomik ve jeopolitik bir bütünleşme mimarisine evrilmektedir. Türkmenistan’ın daimi üye statüsüne kavuşturulması arzusu, Hazar geçişli enerji hatları ve Orta Koridor ticaret güzergahının tam anlamıyla konsolide edilmesi bakımından kilit bir jeostratejik hamle niteliği taşımaktadır. Zira Aşkabat’ın tarafsızlık statüsünü koruyarak TDT organlarıyla tam entegrasyona geçmesi, teşkilatın Avrasya genelindeki jeopolitik ağırlığını kalıcı biçimde pekiştirecektir. Diğer taraftan Şam’da kurulması planlanan üniversite hamlesi ile soydaş toplulukların dillerinin dijitalleştirilmesi projesi, Türkiye’nin ‘bölgesel istikrar ve kültürel egemenlik’ eksenli yumuşak güç unsurlarını sahada dengeli bir diplomasiyle işlettiğini somut verilerle göstermektedir.
Kırım’ın Hukuki Statüsü ve Soydaş Toplulukların Korunması
Toplantıda bağımsız devleti bulunmayan Türk topluluklarının hakları ve kültürel miraslarının korunmasına yönelik başlıklar da geniş yer buldu. Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin gelecek yıl hayata geçireceği dijital platform projesiyle Kırım başta olmak üzere farklı coğrafyalardaki eserlerin tercüme edilerek dijital ortama aktarılacağı açıklandı. Kültürel üretimin soyut vatan kavramıyla örtüştüğünü vurgulayan Zorlu; Yunus Emre Enstitüsü, TİKA ve Kültür ve Turizm Bakanlığının kaybolma tehlikesi altındaki lehçeler ve kültürel değerler üzerine yürüttüğü çalışmaları anlattı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kırım politikasına verdiği önemi hatırlatan Zorlu, Türkiye’nin Ukrayna-Rusya Savaşı’ndaki arabuluculuk rolünü sürdürürken ilkelerinden taviz vermediğini belirtti. Ankara’nın Kırım’daki fiili durumu net bir dille ‘yasa dışı ilhak ve işgal’ olarak nitelediği altı çizilerek yinelendi. Gagauz Yeri’nden Irak ve Suriye Türkmenlerine kadar geniş bir hatta yürütülen çalışmaların sınır aşan bir toprak talebi barındırmadığını kesin bir dille belirten Zorlu, temel hedefin soydaşların kendi yurtlarında dillerini, kimliklerini ve kültürel varlıklarını güvence altına alarak geleceğe taşımak olduğunu sözlerine ekledi.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Türkmenistan’ın Türk Devletleri Teşkilatındaki mevcut konumu nedir ve hedef neyi içeriyor?
Türkmenistan halihazırda Türk Devletleri Teşkilatında gözlemci üye statüsünde yer almaktadır. Kürşad Zorlu tarafından açıklanan hedef doğrultusunda, Türkmenistan’ın bu statüyü aşarak tam ve daimi üye konumuna getirilmesi amaçlanmaktadır.
Soru: Orhun Değişim Programı öğrencilere ne tür imkanlar sağlamaktadır?
Teşkilata üye 7 ülkede 170’e yakın üniversitenin dahil olduğu Orhun Değişim Programı, öğrencilere belirlenen periyotlarda üye ülkelerdeki üniversitelerde eğitim görme fırsatı sunmaktadır. Yeni bütçe tahsisleriyle programın kontenjan ve mali imkanlarının genişletilmesi hedeflenmektedir.
Soru: Türkiye’nin Suriye ve Kırım konularındaki resmi yaklaşımı söyleşide nasıl ifade edildi?
Türkiye’nin hiçbir bölgede toprak iddiasının bulunmadığı, Suriye’nin toprak bütünlüğü çerçevesinde Türkmenlerin haklarının korunması ve Şam’da ortak üniversite kurulması hedeflendiği belirtildi. Kırım konusunda ise fiili durumun yasa dışı bir işgal ve ilhak olduğu yönündeki resmi duruş yeniden kayda geçirildi.
Kaynak / Ajans: Trthaber
