Yeşilay Genel Merkezi Sepetçiler Kasrı’nda 17 Eylül 2026’da gerçekleştirilen toplantıda, 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun kapsamında ele alınan yeni düzenleme başlıklarıyla ilgili kamuoyu araştırmasının sonuçları kamuoyuna duyuruldu. Toplantıda, tütün ve nikotin bağımlılığından korunma politikalarına yönelik toplumun beklentileri ölçülerek, özellikle çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik “Tütünsüz Nesil” yaklaşımının destek oranları büyük bir ivme kazandı.
Toplamda 6 442 katılımcı bulunan araştırmada, dijital kanallar aracılığıyla 1 461 kişi ve yüz yüze saha çalışmasıyla 5 481 kişi görüşüldü. Katılımcıların %91,4’ü tütün ve nikotin bağımlılığından korunacak yeni düzenlemeleri destekledi; %89,3’te “Tütünsüz Nesil” yaklaşımını, %84,5’te ise satış noktalarında tütün ürünlerinin görünürlüğünün engellenmesini savundu. Kamusal alanlarda tütün kullanımının sınırlandırılması da %91,6’lık bir onay oranıyla desteklendi.
- Kritik Gelişme: 91,4% katılımcı tütün ve nikotin bağımlılığından korunacak düzenlemeleri destekledi.
- Resmi Veri / Açıklama: 89,3% “Tütünsüz Nesil” yaklaşımını onayladı.
- Süreç / Sonraki Adım: Bulgular, TBMM’de görüşülecek tütün kontrolü yasası için bilimsel dayanak olarak kullanılacak.
Araştırmanın Kapsamı ve Bulguları
Yeşilay’ın yürüttüğü iki ayrı araştırma, tütün ürünlerinin zararlarını, yeni nesil nikotin ürünlerinin algılanan riskini ve halkın tütün kontrolü politikalarına ilişkin tutumlarını kapsamlı bir şekilde ortaya koydu. Dijital araştırmada katılımcıların %96,3’ü elektronik sigarayı, %92,9’u puff ürünlerini ve %91,5’i ısıtılmış tütün ürünlerini sağlığa zararlı olarak değerlendirirken, saha araştırmasında da benzer yüksek oranlar gözlemlendi.
Bu veriler, Türkiye’de tütün ürünleri tüketiminin dünya ortalamasının üzerindeki seviyede olduğunu ve özellikle genç nüfusun bu ürünlere olan bağımlılık riskinin artmaya devam ettiğini gösteriyor. Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, “Türkiye’de sigara kullanımının 1,5 kat daha fazla olduğunu ve sigara kullanımının yükselen dalganın başladığını kaydeden bir dönemdeyiz. Düzenlemelerle bu dalganın durdurulması mümkün” dedi.
Yeşilay’ın Açıklamaları ve Politikaya Etkisi
Dinç, tütün kontrolü konusunda “düzenleme” terimini vurgularken, “yasa” yerine “düzenleme”yi tercih etti. “Her yerde olduğu gibi sigara ile ilgili de toplumsal korunmayı sağlamak için, toplumun refahı, huzuru, geleceği, sağlığı için bir düzenleme yapılması gerekiyor” açıklamasını yaptı. Ayrıca, “Sigara kullanımı bir ideoloji gibi savunulmamalı, kişinin sigara kullanması veya bırakmak istememesi kendi tercihi. Ancak başkalarını da buna yönlendirmek pasif içiciliğe maruz bırakmak ayrı bir mesele” dedi.
Prof. Dr. Toker Ergüder ve Prof. Dr. Hasan Volkan Kara, Yeşilay Bilim Kurulu üyeleri olarak, TBMM’de görüşülecek tütün kontrolü yasası için bilimsel veri sunmanın önemini vurguladı. “Umarım bu kanun Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden bir an önce geçer. Çünkü bu kanun tamamen çocuk ve gençlerimizi korumaya yönelik, mevcut tütüne bağlı hastalıklardan oluşan akciğer kanseri salgınlarını önlemeye yönelik” şeklinde sözlerini yineledi.
Beklenen Yasal Süreç ve Önceki Adımlar
Yeşilay, Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı tütün kontrolü yasa tasarısının TBMM’de görüşülmesi bekleniyor. Yapılan araştırmanın sonuçlarının, milletvekilleri ve karar vericilere sunulacağı bildirildi. Yeşilay, “Bu çalışmanın arkasındayız” diyerek, yasa tasarısının “çocuk ve gençlerimizi korumaya yönelik, mevcut tütüne bağlı hastalıklardan oluşan akciğer kanseri salgınlarını önlemeye yönelik” olduğunu vurguladı.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Yeşilay’ın bu kapsamlı kamuoyu araştırması, tütün kontrolü konusundaki kamu desteğinin ölçülebilir bir kanıtı olarak öne çıkıyor. Araştırmanın dijital ve saha yöntemlerini birleştirmesi, farklı demografik grupların tutumlarını daha geniş bir perspektiften görmemizi sağlıyor. Özellikle “Tütünsüz Nesil” yaklaşımına verilen %89,3’lük destek, hükümetin yasa tasarısı için güçlü bir meşruiyet unsuru oluşturuyor. Tütün ürünlerinin görünür sergilenmesinin engellenmesi ve kamusal alanlarda kullanımın sınırlandırılması konusundaki %91,6’lık yüksek onay, toplumsal kabulün geniş bir kesimde yer aldığını gösteriyor. Bu veriler, yasa tasarısının TBMM’deki tartışmalarında etkili bir araç olarak kullanılabilir. Ayrıca, Yeşilay’ın 106 yıllık deneyimi ve bağımlılıkla ilgili bilimsel araştırmaları, bu konuda ulusal politikaların şekillenmesinde kritik bir rol oynayacak. Yasa tasarısının mecliste hızlı bir şekilde ilerlemesi, hem sağlık hem de ekonomik açıdan uzun vadeli faydalar sağlayabilir. Tütün kontrolü politikalarının geniş kabul görmesi, Türkiye’de sigara kullanımının düşürülmesi, sağlık harcamalarının azalması ve genç nesillerin sağlıklı bir gelecek için korunması açısından büyük bir adım olacaktır.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Bu araştırmanın sonuçları yasa tasarısına nasıl yansıyacak?
Araştırma, TBMM’de görüşülecek tütün kontrolü yasa tasarısının bilimsel dayanağı olarak kullanılacak. Yasa tasarısında, halkın %90’dan fazla desteğiyle “Tütünsüz Nesil” ve tütün ürünlerinin görünürlüğünün engellenmesi gibi önlemler yer alacak.
Soru: Yasal düzenlemenin uygulanma süreci ne zaman başlayacak?
Yasa tasarısı TBMM’de kabul edildikten sonra, Sağlık Bakanlığı tarafından uygulanacak yönetmeliklerin hazırlanması ve kamuoyuna duyurulması planlanıyor. Uygulama sürecinin 2027 yılına kadar tamamlanması hedefleniyor.
Kaynak / Ajans: Aa
