Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Rize’de gerçekleştirdiği temaslar sırasında yaptığı açıklamalar, Ankara kulislerinde erken seçim tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Her ne kadar AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Türkiye’nin gündeminde mevcut durumda bir seçim olmadığını belirterek tartışmalara resmi bir sınır çizse de iktidar partisinin arka odalarında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın anayasal olarak yeniden aday olabilmesinin önünü açacak formüller titizlikle masaya yatırıldı.

Sürecin hukuki ve siyasi boyutları değerlendirildiğinde, seçim kararının son ana bırakılması yerine aylar öncesinden ilan edilmesi seçeneği en güçlü formül olarak öne çıkıyor. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum’un, Cumhurbaşkanlığı sistemine geçişin referandum tarihi olan 16 Nisan 2028’i sembolik önemi nedeniyle işaret etmesi ve Erdoğan’ın son kez aday olacağını açıklaması, iktidar blokunun uzun vadeli stratejisinin ilk somut verisi olarak kayda geçti.

Anayasal Sınırlar ve Meclis Aritmetiğinin Getirdiği Zorunluluklar

Mevcut anayasal düzene göre, bir cumhurbaşkanının ikinci döneminde yeniden aday olabilmesi ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla, yani en az 360 milletvekilinin oyuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde hukuki boyut kazanıyor. Bu durum, iktidar kanadını parlamentoda hassas bir matematiksel hesap yapmaya zorluyor.

Parlamentodaki mevcut sandalye dağılımı incelendiğinde; AK Parti’nin 280, MHP’nin 46 ve HÜDA PAR’ın 4 milletvekili bulunuyor. Cumhur İttifakı bileşenlerinin toplam sandalye sayısı olan 330, anayasal sınır olan 360 barajının gerisinde kalıyor. Aradaki 30 sandalyelik açığın kapatılması noktasında ise transfer formülleri ya da muhalefet blokunun desteği zorunlu hale geliyor. Ancak seçim arifesinde bu ölçekte bir milletvekili transferinin rasyonel ve kolay bir yöntem olmadığı kulislerde sıklıkla dile getiriliyor. Muhalefet partileri ise sadece Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yeniden adaylık yolunu açmak amacıyla yapılacak birkaç aylık sembolik bir erken seçime kapıları tamamen kapatmış durumda.

Aylar Öncesinden Karar Alma Formülü ve Takvim Senaryoları

AK Parti Genel Merkez yöneticileri ve parti kurmayları, seçim kararının resmi takvime 60 gün kala alınması zorunluluğunun bulunmadığının altını çiziyor. Geliştirilen yeni formüle göre, Meclis’te gerekli uzlaşı ve 360 oy sağlandığı anda, seçim tarihi örneğin 6 veya 9 ay öncesinden kararlaştırılabilecek. Eski AK Parti Milletvekili Şamil Tayyar’ın da sosyal medya üzerinden gündeme getirdiği bu yaklaşım, Erdoğan’ın adaylığı önündeki hukuki engelleri erkenden bertaraf etmeyi amaçlıyor.

Bu senaryonun hayata geçirilmesi durumunda masada birden fazla tarih alternatifi bulunuyor. Kulislerde en çok telaffuz edilen tarih, AK Parti’nin iktidara gelişinin 25. yılına denk gelmesi sebebiyle sembolik bir anlam taşıyan Kasım 2027 olarak öne çıkıyor. Bunun yanı sıra Aralık 2027, Mart 2028 ve nisan ayının ortaları da alternatif takvimler arasında değerlendiriliyor. Belirlenecek nihai tarihin, ekonomik göstergelerdeki iyileşme hızı ve Meclis’teki siyasi iklimin olgunlaşma derecesine göre şekilleneceği belirtiliyor.

DEM Parti Faktörü ve Terörsüz Türkiye Süreci

Meclis aritmetiğinde düğümü çözecek en kritik aktörlerden biri olarak 56 milletvekiline sahip olan DEM Parti görülüyor. AK Parti kurmayları, transfer süreçlerinin riskleri göz önüne alındığında DEM Parti ile kurulacak anayasal uzlaşmayı daha güvenli bir yol olarak değerlendiriyor. Ancak DEM Parti’nin bu sürece katılımı, iktidar tarafından yürütülen ve kamuoyunda ‘Terörsüz Türkiye’ olarak adlandırılan yeni sürecin gidişatına doğrudan endeksli durumda.

DEM Parti kulislerinden sızan bilgilere göre, parti yönetimi söz konusu sürecin pratik sonuçlarını, özellikle de örgüt üyelerinin Türkiye’ye dönüş yollarının açılması gibi somut adımları görmeden erken seçim pazarlıklarına dahil olmak istemiyor. Ülke şartlarının gerektirmesi durumunda erken seçime yeşil ışık yakabileceklerini belirten parti kaynakları, sadece Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın adaylığını kurtarmaya yönelik bir iş birliğine ise kendi şartları kabul edilmediği sürece sıcak bakmayacaklarını ifade ediyor.

Ekonomik Dengeler ve Seçim Yasası Engelleri

Erken seçim kararının hemen alınmamasının arkasında yatan bir diğer hayati unsur ise ekonomi yönetimi ve yasal süre kısıtlamalarıdır. Ekonomideki toparlanma sürecinin henüz dar gelirli kesimler ve emekliler üzerindeki olumlu etkilerinin sahaya tam anlamıyla yansımamış olması, iktidarı acele bir sandık kararından uzak tutuyor. Enflasyonla mücadele programının somut sonuçlarının vatandaşın cüzdanına yansıması için zamana ihtiyaç olduğu vurgulanıyor.

Ayrıca MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin daha önce gündeme getirdiği seçim yasalarına ilişkin olası düzenlemelerin ilk seçimde uygulanabilmesi için anayasal kural gereği yürürlüğe girmesinin üzerinden en az bir yıl geçmesi gerekiyor. Bu durum, seçim takvimi ile yasal düzenlemelerin zamanlaması arasında ciddi bir koordinasyon kurulmasını zorunlu kılıyor.

Kaynak / Ajans: Bbc