Ne? Türkiye, Orta Doğu’da ‘görmezden gelmesi zor bir aktör’ hâline geldi; İsrail ise çevresindeki alanlarda artan nüfuz sahibi bir rakip olarak değerlendiriliyor.
Nerede ve Ne Zaman? İsrail’in önde gelen ekonomi gazetesi Calcalist, 14 Eylül 2026 tarihinde yayımladığı bir köşe yazısında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bu yılki dış politika hamlelerini ve Türkiye‑İsrail ilişkilerindeki neredeyse tam kopuşu vurguladı.
- Kritik Gelişme: Türkiye‑İsrail arasındaki doğrudan ticaret, Mayıs 2024’ten itibaren sıfır seviyesine geriledi.
- Resmi Veri / Açıklama: Türkiye Ticaret Bakanlığı, iki yıl içinde Suriye ile 5 milyar dolarlık ticaret hedefi belirlendiğini açıkladı.
- Süreç / Sonraki Adım: Ankara, Gazze Barış Kurulu’nun kurucuları arasında yer alırken, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı imzaladı.
İsrail‑Türkiye İlişkilerinin Güncel Durumu
Calcalist’in raporuna göre, Tel Aviv ile Ankara arasındaki diplomatik gerginlik 2024 yılında da artarak sürdü. Ekonomik, ticari ve havacılık alanlarında neredeyse tam bir kopuş yaşanıyor; Türkiye Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, Mayıs 2024’ten bu yana iki ülke arasındaki doğrudan ticaret hacmi sıfır seviyesinde. Bu durum, iki ülke arasındaki ticari rotaların yeniden yapılandırılması ve alternatif pazarların aranması ihtiyacını doğurdu.
İsrail medyası, Türkiye’nin bölgesel arenada daha hasmane bir tutum sergilediğini ve Ankara’nın Suriye‑Şam yönetimine güvenlik desteği verdiğini vurguladı. Suriye sahasına genişleyen gerilim, Gazze Şeridi’nde on binlerce Filistinli sivilin ölümüyle birleşince, iki ülke arasındaki diplomatik diyaloğun neredeyse tamamen kırıldığı belirtiliyor.
Bölgesel Dinamikler ve Suriye Politikası
Aralık 2024’te Esad rejiminin devrilmesinin ardından, Türkiye Suriye’nin “ana hamilerinden biri” konumuna yükseldi. Ankara, Şam yönetimine güvenlik alanında destek sağlarken, iki yıl içinde 5 milyar dolarlık bir ticaret hedefi koydu. Bu hedef, Suriye‑Türkiye arasındaki ticari entegrasyonu derinleştirme ve bölgedeki jeopolitik ağırlığını artırma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Calcalist, Türkiye’nin bu politikalarını “İsrail’in güvenliğine zarar veren Suriye saldırılarını da tehdit unsuru hâline getirdiğini” öne sürerek, Ankara’nın bölgesel güvenlik algısını yeniden şekillendirdiğini kaydetti.
ABD ve Diğer Ortaklıkların Rolü
Erdoğan’ın bölgesel hamleleri, ABD‑Türkiye ilişkilerinin de yeniden canlanmasına zemin hazırlıyor. ABD Başkanı Donald Trump, 7‑8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da gerçekleşen NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne katıldı. Bu ziyaret, iki ülke arasındaki savunma ve stratejik iş birliğinin pekiştiğinin bir işareti olarak değerlendirildi.
Calcalist, ayrıca Türkiye’nin Gazze Barış Kurulu’nun kurucuları arasında yer aldığını ve Pakistan ile Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı hatırlatarak, Ankara’nın çok taraflı diplomasi çabalarını vurguladı. Bu adımlar, Türkiye’nin Washington ve Arap dünyasındaki etkisini artırma amacına hizmet ediyor.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
İsrail’in Calcalist gazetesindeki değerlendirme, Türkiye’nin bölgesel politikasını yalnızca bir dış politika hamlesi olarak değil, aynı zamanda ekonomik ve güvenlik alanındaki bütüncül bir stratejinin parçası olarak okuyor. Ankara’nın Suriye‑Şam yönetimine verdiği destek, hem ticari hedefleri (5 milyar dolar) hem de bölgesel dengeyi yeniden şekillendirme isteğini yansıtıyor. Bu bağlamda, İsrail’in ticari sıfır seviyesine gerilemesi, sadece ekonomik bir darbe değil, aynı zamanda Ankara’nın alternatif pazarlar ve lojistik hatlar üzerinden bölge içi bağımsızlık arayışının bir göstergesi.
ABD‑Türkiye ilişkilerinin yeniden ısınması, NATO zirvesinde Trump’ın Ankara ziyaretiyle somutlaştı. Ancak bu yakınlaşma, İsrail’in güvenlik kaygılarını da artırıyor; Türkiye’nin “görmezden gelmesi zor bir aktör” hâline gelmesi, Tel Aviv’in bölgesel stratejik planlamasını yeniden gözden geçirmesine yol açabilir. Önümüzdeki aylarda, Türkiye‑Suriye ticaret hedefinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, İsrail’in Ankara‑İstanbul arasındaki hava ve deniz trafiğine yönelik yeni düzenlemeler getirmesiyle ölçülecek.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Türkiye‑İsrail arasındaki ticaret neden tamamen durdu?
Türkiye Ticaret Bakanlığı verilerine göre, Mayıs 2024’ten itibaren iki ülke arasındaki doğrudan ticaret hacmi sıfır seviyesine geriledi; bu durum, diplomatik ilişkilerin kötüleşmesi ve karşılıklı ambargoların uygulanmasıyla açıklanıyor.
Soru: Türkiye’nin Suriye ile 5 milyar dolarlık ticaret hedefi gerçekçi mi?
Hedef, Ankara’nın Suriye‑Şam yönetimine güvenlik ve lojistik desteğiyle birlikte ticari entegrasyonu derinleştirme stratejisinin bir parçası; ancak mevcut ambargolar ve bölgesel istikrarsızlık, bu rakama ulaşmayı zorlaştırabilir.
Kaynak / Ajans: Trthaber
