Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanı Mutta, Kazakistan’da yeni anayasal düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirilen tek meclisli yeni parlamento yapısı ‘Kurultay’ın ilk seçimlerini başkent Astana’da değerlendirdi. Tarihi nitelikteki bu oylamayı yerinde takip eden Mutta, seçim sürecinin başarıyla tamamlandığını belirterek, sandığa yansıyan yüksek katılım oranının Kazak halkının demokrasiye ve kendi iradesine olan güçlü bağlılığını simgelediğini ifade etti.

Kazakistan genelinde büyük bir sükunet ve düzen içerisinde tamamlanan seçimlerin ardından açıklamalarda bulunan YSK Başkanı Mutta, resmi olmayan ilk sonuçlara göre seçime katılım oranının yüzde 74,08 gibi dünya ortalamasının oldukça üzerinde bir seviyede gerçekleştiğini bildirdi. Yeni sistemin ilk sınavı niteliğindeki bu seçimlerde 7 siyasi partinin yarıştığını hatırlatan Mutta, sandıktan çıkan sonuçların ülkenin demokratik olgunluğunu perçinlediğini dile getirdi.

Kazakistan’da Kurultay Dönemi ve Seçim Sonuçlarının Detayları

Kazakistan’da siyasi ve anayasal sistemde köklü bir değişimin kapısını aralayan süreç, 15 Mart’ta gerçekleştirilen referandumla başlamıştı. Referandumda kabul edilen yeni Anayasa’nın 1 Temmuz itibariyle yürürlüğe girmesiyle birlikte, Meclis ve Senato’dan oluşan iki meclisli parlamento yapısı resmen sona erdi. Bu kapsamda hayata geçirilen 145 üyeli tek meclisli yeni parlamento modeli olan ‘Kurultay’, ilk temsilcilerini belirlemek üzere 23 Ağustos’ta sandık başına gitti.

Seçim yarışına katılan 7 siyasi partiden 5’inin yüzde 5’lik ülke barajını aşarak parlamentoda temsil hakkı kazandığını belirten YSK Başkanı Mutta, Kazakistan Merkez Seçim Komisyonu tarafından açıklanan geçici verileri paylaştı. Ön sonuçlara göre, Adilet Partisi yüzde 71,17 oy oranıyla seçimi birinci sırada tamamladı. Adilet Partisi’ni yüzde 6,26 ile Auyl Partisi, yüzde 5,56 ile Respublica Partisi, yüzde 5,21 ile Ak Jol Demokratik Partisi ve yüzde 5,11 ile Ulusal Sosyal Demokrat Parti takip etti. Mutta, Merkez Seçim Komisyonunun kesin sonuçları 10 gün içerisinde ilan edeceğini, ancak ön sonuçlar ile kesin sonuçlar arasında radikal bir değişim öngörülmediğini belirtti.

Saha Gözlemleri ve Engelsiz Seçim Uygulamaları

Seçim günü boyunca başkent Astana’da ve çeşitli bölgelerde aktif saha gözlemleri gerçekleştirdiklerini ifade eden YSK Başkanı Mutta, seçim merkezlerindeki idari ve teknik hazırlıklardan övgüyle bahsetti. Kazak halkının huzur ve barış ortamı içerisinde oylarını kullandığını bizzat müşahede ettiklerini aktaran Mutta, Kazakistan Merkez Seçim Komisyonunun tüm operasyonel süreçleri son derece profesyonel şekilde yönettiğini vurguladı.

Özellikle dezavantajlı grupların oy kullanma hakkını rahatça kullanabilmesi adına atılan adımlara dikkat çeken Mutta, ‘Gözlemlerimiz sırasında gerek işitme engelli gerekse fiziksel engelli seçmenlerin herhangi bir zorluk yaşamadan oylarını verebilmesi için sandık alanlarında her türlü teknik ve fiziki önlemin eksiksiz alındığını gördük’ dedi. Yüzde 74’ün üzerindeki yüksek katılım oranının önemine yeniden değinen YSK Başkanı, bu tablonun Kazakistan halkının demokratik kurumlara ve geleceğine duyduğu sarsılmaz inancın en somut göstergesi olduğunu dile getirdi.

Türkiye ve Kazakistan Seçim Kurumları Arasında Güçlü İş Birliği

Tarihi seçimin uluslararası boyutunda Türkiye’nin üstlendiği kritik role de değinen YSK Başkanı Mutta, uluslararası seçim gözlem heyetlerinin ortak değerlendirme toplantısında oturum başkanlığı görevinin kendisine verilmesinden büyük bir onur duyduğunu belirtti. Mutta, ‘Bu önemli görevin şahsıma ve dolayısıyla ülkemize verilmesi, Türk milleti ve Türkiye Cumhuriyeti adına gurur vericidir’ değerlendirmesinde bulundu.

Seçim takvimi öncesinde Kazakistan Merkez Seçim Komisyonu Başkanı Nurlan Abdirov ile ikili bir görüşme gerçekleştirdiğini açıklayan Mutta, iki dost ve kardeş ülkenin seçim otoriteleri arasındaki mevcut iş birliğini daha da ileriye taşıma kararlılığında olduklarını vurguladı. Görüşmede ayrıca Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) çatısı altındaki ortak projelerin de masaya yatırıldığı bildirildi. Bu kapsamda, seçim arifesinde TDT üye ülkelerinin merkezi seçim organlarını bir araya getiren Danışma Platformu’nun çalışma toplantısı gerçekleştirildi. Toplantının en önemli çıktılarından biri ise ‘Türk Devletleri Teşkilatı Üye Devletlerinin Seçim Sistemleri’ başlıklı ortak derleme kitabının tanıtımı oldu. YSK Başkanı Mutta, iki ülke arasındaki dostane ilişkilerin ve kurumsal tecrübe paylaşımının artarak devam etmesini temenni etti.

Merak Edilen Sorular ve Cevaplar

Soru: Kazakistan’daki yeni ‘Kurultay’ sisteminin temel özelliği nedir?

Cevap: Yeni sistemle birlikte Kazakistan’da daha önce uygulanan Senato ve Meclis’ten oluşan iki meclisli parlamento yapısı kaldırılmıştır. Bunun yerine, yasama faaliyetlerinin tek bir çatı altında daha hızlı ve etkin yürütülmesi amacıyla 145 milletvekilinden oluşan tek meclisli ‘Kurultay’ sistemine geçilmiştir.

Soru: 23 Ağustos seçimlerinde barajı aşan partiler hangileridir?

Cevap: Seçime katılan 7 partiden 5’i yüzde 5’lik barajı aşmıştır. Bu partiler; Adilet Partisi (%71,17), Auyl Partisi (%6,26), Respublica Partisi (%5,56), Ak Jol Demokratik Partisi (%5,21) ve Ulusal Sosyal Demokrat Parti (%5,11) olarak belirlenmiştir.

Soru: Seçimlerin kesin sonuçları ne zaman açıklanacak?

Cevap: Kazakistan Merkez Seçim Komisyonunun paylaştığı bilgilere göre, resmi ve kesin seçim sonuçları yasal süreçler doğrultusunda 10 gün içerisinde kamuoyuna ilan edilecektir.

Kaynak / Ajans: Aa