Türkiye yayıncılık dünyası, 24 Ekim 2026 haftasında hem dünya edebiyatının evrenselleşmiş metinlerini hem de Türk edebiyatı ile sosyo-ekonomik tarih araştırmalarının en son örneklerini kapsayan zengin bir kitap seçkisini okurla buluşturdu. Biyografiden toplumsal tarihe, gelecek kurgusundan felsefe ve anı türüne kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan eserler; İş Bankası Kültür Yayınları, Masa Kitap, VakıfBank Kültür Yayınları, Domingo, ALFA, Ketebe ve Eskiyeni gibi önde gelen yayınevlerinin etiketiyle raflardaki yerini aldı.
Haftanın öne çıkan yayın kataloğunda; Irène Némirovsky’nin savaşın insan ruhundaki tahribatını ele alan klasiği Sonbahar Ateşleri, Görkem Akgöz’ün 2025 Hagley Ödülü’ne layık görülen ve Sümerbank arşivleri üzerinden sanayileşme tarihini inceleyen çalışması ile Mehmet N. Karaca’nın Türkiye’deki telif hakları ve özel televizyon yayıncılığının perde arkasını aktardığı otobiyografik incelemesi başı çekiyor.
- Kritik Gelişme: Görkem Akgöz’ün Sümerbank arşivlerine dayanan sanayileşme ve işçi sınıfı incelemesi 2025 Hagley Ödülü ile taçlanarak okurla buluştu.
- Resmi Veri / Açıklama: Mehmet N. Karaca, 70 yıllık ONK Ajans birikimiyle Türkiye’de telif haklarının ve özel yayıncılığın doğuşunu ilk kez birinci elden belgelere dayandırdı.
- Süreç / Sonraki Adım: Dünya klasikleri ve yerel anlatılardan oluşan 10 yeni yapıt, edebiyatseverlerin ve araştırmacıların incelemesine sunuldu.
Toplumsal Bellek, Yayıncılık Tarihi ve Sanayileşmenin İzleri


Haftanın en dikkate değer akademik ve edebi incelemelerinden biri, Görkem Akgöz imzasıyla ALFA Yayınları ve Tarih Vakfı Yurt Yayınları işbirliğiyle yayımlanan ‘Savaşın ve İmparatorluğın Gölgesinde: Türkiye’de Sanayileşme, Ulus İnşası ve İşçi Sınıfı Politikaları’ oldu. ALFA Yayınları 2025 Hagley Ödülü’ne layık görülen eser, imparatorluk sonrası ulus inşası ile devlet öncülüğünde yürütülen sanayileşmenin eşzamanlı ilerleyişini masaya yatırıyor. Makroekonomik kararların ötesine geçerek üretimin gizli mekânı olan fabrika duvarlarının ardına odaklanan Akgöz; vatansever emek söylemini, devlet paternalizmini ve işgücünün kontrol rejimlerini çözümlüyor. Sümerbank arşivlerindeki tozlu işçi sicil dosyalarından çıkarılan dilekçeler sayesinde Ahmet, Enver, Mümin ve Mustafa gibi gerçek Bakırköy işçilerinin sesleri ilk kez belgesel nitelikte kayda geçti.
Yayıncılık sektörünün perde arkasını aralayan bir diğer somut çalışma ise Mehmet N. Karaca’nın Masa Kitap’tan çıkan ‘Kayıttayız!’ başlıklı eseri oldu. Babasının kurduğu ve yetmişinci yaşına yaklaşan ONK Ajans’ta başlayan mesleki serüvenini aktaran Karaca; Türkiye’de telif hakkı kavramının gelişimini, ilk özel televizyon kanallarının kuruluş şartlarını ve dizi sektörünün arka planını ilk ağızdan belgelere dayandırdı. Tek kanallı televizyon döneminden bugünün dijital platformlarına uzanan süreç, sektörün kurumsal hafızası açısından belge değeri taşıyan bir nitelik kazandı.
VakıfBank Kültür Yayınları ise editörlüğünü Mehlika Karagözoğlu Aslıyüksek’in üstlendiği ‘Yazanların Kütüphanesi’ eserini okurlarla buluşturdu. Şinasi’den Yahya Kemal’e, Mehmet Akif’ten Nâzım Hikmet’e, Necip Fazıl’dan Kemal Tahir’e, Sait Faik’ten Tomris Uyar’a uzanan geniş yelpazede, Türk edebiyatının usta isimlerinin hangi metinlerle beslendikleri ve okuma ağlarının haritası somut verilerle ortaya kondu.
Savaşın, Geleceğin ve Taşranın İnsan Ruhundaki Akisleri
Edebi kurgu tarafında ise dünya edebiyatının güçlü kalemleri raflarda yerini aldı. Irène Némirovsky’nin ölümünün ardından 1948 yılında yayımlanan ve İş Bankası Kültür Yayınları etiketi taşıyan ‘Sonbahar Ateşleri’, iki büyük dünya savaşının toplumsal değerlerde ve insan kişiliğinde yarattığı sarsıntıları Thérèse ile Bernard karakterleri üzerinden inceliyor. Hırs, fırsatçılık ve hınç duygularının egemen olduğu savaş toplumuna dair canlı betimlemeler altı çizilerek okura sunuluyor.
Uluslararası Booker Ödülü finalisti Hiromi Kawakami’nin Domingo Yayınevi’nden çıkan ‘Büyük Kuş Kapıp Götürmesin’ adlı eseri, insanlığın yavaş yavaş yok olduğu uzak bir gelecekte geçiyor. On dört birbiriyle bağlantılı öyküden oluşan yapıt, hüznü ve ütopyayı bir araya getirerek insanın bağlanma, sevme ve soyunu sürdürme arayışını kurgusal bir dünyada işliyor.
Metinlerarası Kitap’tan çıkan İsa Balcı imzalı ‘Bisikletçi’ ise yoksulluğun ve mahalle kültürünün çocuk gözünden yansımasını ele alırken; Ketebe Yayınları’ndan çıkan Bünyamin K. imzalı ‘Dokuz Ay’, bozkırın tozlu yollarını ve taşra yalnızlığını fener ışığındaki hatıralarla betimliyor.
Ege’nin Sıcaktan Felsefenin Derinliklerine Uzanan Eserler
Hey Kitap etiketli Tuğba Kocaefe imzalı ‘Rüyalarda Buluşuruz’, Ege sıcağının altında baba-kız ilişkisindeki mesafeleri, bastırılmış kırgınlıkları ve absürt tesadüfleri Firuze ile Şerif Bey’in yolculuğu üzerinden aktarıyor. Eskiyeni Yayınları’ndan Yasin Ramazan Başaran ve Yusuf Şahin editörlüğünde çıkan ‘Akıl Yürütme Biçimleri’, Aristoteles’in mantık külliyatı ve İslam mantık geleneğindeki beş sanat (burhân, cedel, hatâbe, şiir, mugâlata) çerçevesinde düşünme ile gerekçeli akıl yürütme arasındaki farkları disipliner bir dille ele alıyor. Son olarak Pars Yayınları’ndan çıkan Alphonse Daudet imzalı ‘Değirmenimden Mektuplar’, Fransız taşrasının sakin atmosferini klasik anlatıyla okura sunuyor.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Bu haftaki kitap seçkisi, Türk ve dünya yayıncılık sektörünün sadece edebi kurguya değil, kurumsal hafızaya ve mikro-tarih çalışmalarına da ne denli ağırlık verdiğini açıkça gösteriyor. Özellikle Görkem Akgöz’ün Sümerbank arşivlerine dayanarak işçi sınıfı tarihini aşağıdan yukarıya bir yöntemle yeniden yazması ve uluslararası ölçekte Hagley Ödülü ile ödüllendirilmesi, Türkiye’deki akademik araştırmaların küresel nitelik kazandığına işaret etmektedir. Öte yandan Mehmet N. Karaca’nın yayıncılık ve medya geçmişine dair tanıklıkları, günümüz dijital yayıncılık endüstrisinin hangi tarihsel aşamalardan geçerek şekillendiğini belgelemesi bakımından sektör stratejistleri ve araştırmacılar için kıymetli bir kaynak niteliği taşımaktadır.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Savaşın ve İmparatorluğun Gölgesinde kitabının öne çıkan akademik değeri nedir?
Eser, resmi belgelerin ötesine geçerek Sümerbank arşivlerindeki işçi dilekçeleri ve sicil dosyaları üzerinden Türkiye’de sanayileşme ve işçi sınıfı tarihini fabrika tabanından itibaren incelemekte ve 2025 Hagley Ödülü ile değerlendirilmiş bulunmaktadır.
Soru: Mehmet N. Karaca’nın Kayıttayız! kitabı hangi dönemi kapsıyor?
Kitap, ONK Ajans’ın kuruluş yıllarından başlayarak tek kanallı televizyon dönemini, özel televizyon yayıncılığının ilk riskli adımlarını ve günümüz dijital platformlarına uzanan telif hakları ile yapımcılık tarihini aktarmaktadır.
Kaynak / Ajans: Haberturk