Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyaletinde 6 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirilen parlamento seçimlerinde, aşırı sağcı Almanya için Alternatif Partisi (AfD) yüzde 43,8’lik rekor bir oy oranıyla birinci parti çıkarak ülke siyasetinde yeni bir dönemin kapısını araladı. Yıllardır eyaleti yöneten Hristiyan Demokrat Birlik’in (CDU) yüzde 17,2 ile tarihi bir hezimet yaşaması, Berlin’deki federal koalisyonu sarsarken, Federal Başbakan Friedrich Merz üzerindeki istifa baskısını en üst seviyeye taşıdı.

Seçim sonuçlarının ardından tek başına iktidar için gereken 43 milletvekili sayısına ulaşamayıp 39 vekilde kalan AfD, koalisyon kurmak için tüm partilere açık çağrıda bulundu. Ancak geleneksel partilerin aşırı sağa karşı uyguladığı ‘güvenlik duvarı’ (Brandmauer) politikası ve sol popülist Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) ile yaşanan liderlik uyuşmazlıkları, eyaletteki siyasi istikrarı ve hükümet kurma sürecini derin bir çıkmaza sürükledi.

Seçim Sandığından Çıkan Tablo ve Güvenlik Duvarı Sınavı

Eyaletteki seçim sonuçları, Almanya genelinde son dönemin en büyük siyasi kırılmalarından birini resmileştirdi. 2021 yılındaki eyalet seçimlerinde yüzde 20,8 oy alan AfD, bu kez desteğini ikiye katlayarak yüzde 43,8 seviyesine ulaştı. Buna karşın, 20 yılı aşkın süredir eyalet yönetiminin lokomotifi olan ve bir önceki seçimde yüzde 37,1 oy alan CDU, yüzde 17,2’ye gerileyerek tarihinin en ağır yenilgisini aldı. Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 9,2, Yeşiller yüzde 8,9 ve Sol Parti yüzde 8,6 oy oranlarıyla barajı aşarken, Hür Demokrat Parti (FDP) yüzde 2,6 ile parlamento dışında kaldı. İlk kez seçimlere katılan solcu popülist Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) ise yüzde 5,3 oy alarak meclise girmeyi başardı.

AfD’nin ‘Ülkemizi geri alıyoruz’ sloganıyla ilan ettiği seçim zaferi, hükümet kurma aşamasında sert bir engele çarptı. CDU, SPD, Yeşiller ve Sol Parti’nin aşırı sağcı koalisyonları engellemek amacıyla uyguladığı ‘güvenlik duvarı’ politikası, bu seçimlerin ardından da geçerliliğini koruyor. Yeni parlamentoda yalnızca BSW, AfD ile müzakere masasına oturabileceğini duyurarak işbirliğine kapı araladı. Ancak BSW lideri Sahra Wagenknecht’in, AfD’nin liste başı adayı Ulrich Siegmund yerine ‘partiler üstü bir isim’ önermesi taraflar arasındaki ilk krizi doğurdu. AfD Eş Başkanı Tino Chrupalla’nın Siegmund’u başbakan adayı olarak ilan etmesi ve Siegmund’un BSW’nin önerisini ‘saçmalık’ olarak nitelendirerek geri çevirmesi, olası bir uzlaşmanın önündeki en büyük engel olarak kayda geçti.

Seçmen Eğilimleri ve Toplumsal Kutuplaşmanın Somut Verileri

Kamu yayıncısı ARD için Infratest dimap tarafından gerçekleştirilen sandık çıkış anketi, seçmenin geleneksel partilere sırt çevirme nedenlerini somut verilerle ortaya koydu. AfD seçmeninin yüzde 97’si ‘AfD, insanların kendilerini güvende hissetmediğini diğer partilerden daha iyi anladı’ görüşünde birleşirken, yüzde 96’sı sığınmacı ve yabancı girişinin sınırlandırılması talebini, yüzde 92’si ise Ukrayna’ya silah yardımına karşı çıkılmasını partiye oy verme gerekçesi olarak gösterdi. Ekonomik kaygılar da sahaya yansıdı; seçmenin yüzde 91’i yabancı nüfusun fazlalığından endişe duyduğunu belirtirken, yüzde 89’u yüksek enflasyon nedeniyle ödemelerini yapamadığını, yüzde 80’i ise yaşam standartlarını koruyamadığını ifade etti.

Anket sonuçları, aşırı sağcı partinin sanılanın aksine yaşlı nüfustan ziyade genç ve orta yaş kesiminde daha güçlü bir taban bulduğunu belgelerle ortaya koydu. 18-24 yaş aralığındaki seçmenlerin yüzde 41’i, 25-34 yaş aralığındakilerin yüzde 43’ü ve 35-59 yaş aralığındakilerin yüzde 52’si oyunu AfD’den yana kullandı. CDU’nun en büyük oy kaybı ise işçi kesiminde yaşandı. Bir önceki seçimde işçilerin yüzde 44’ünün oyunu alan AfD, bu seçimde işçi oylarını yüzde 59’a yükseltirken; CDU’dan uzaklaşan seçmenin yüzde 86’sı partinin vaatlerini tutmadığını ve işçi haklarını ihmal ettiğini belirtti.

Federal Düzeyde İstifa Baskısı ve Merz’in Savunma Hattı

Seçim hezimetinin ardından federal düzeyde de kriz zirveye ulaştı. Berlin’deki CDU Genel Merkezi’nde saatler süren olağanüstü toplantının ardından kameraların karşısına geçen Başbakan Friedrich Merz, sonucu ‘CDU için on yıllardır karşı karşıya kalınmayan, emsali olmayan bir yenilgi’ olarak tanımlayarak parti içindeki derin sarsıntıyı kabul etti. Merz, demokrasinin kuralları gereği sonuçların kabul edileceğini belirtirken, ‘Anayasamızın değerleri tartışmaya açık değildir. Bizde iktidar verilir, ele geçirilmez’ sözleriyle doğrudan AfD’ye mesaj gönderdi.

Başbakan Merz, federal hükümetin anayasal düzeni ve devletin kurumlarını koruma konusunda kararlı olduğunu vurgulayarak, ‘Sınırların aşılması durumunda hükümetimiz gerekli her adımı atacaktır’ dedi. Ancak bu açıklamalar Alman basınındaki istifa çağrılarını dindirmeye yetmedi. Der Spiegel, İkinci Dünya Savaşı’ndan 80 yıl sonra aşırı sağcı bir partinin bu denli yükselmesini ‘dehşet verici’ olarak nitelendirirken, Merz’in bu dönemi yönetmek için ‘yanlış kişi’ olduğunu yazdı. Federal hükümetin göç ve ekonomi politikalarındaki başarısızlığının faturası doğrudan Merz’e kesilirken, siyasi analistler Berlin’de yeni bir başlangıç için liderlik değişiminin kaçınılmaz olduğunu savunuyor.

Kaynak / Ajans: Bbc