Suriye’de altı yıldan uzun süredir devam eden siyasi ve askeri dönüşüm sürecinde kritik bir dönüm noktasına ulaşıldı. Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Genel Komutanı Mazlum Abdi, başkent Şam’daki başkanlık sarayında gerçekleştirdiği tarihi açıklamayla örgütün bağımsız bir askeri güç olarak varlığına resmen son verildiğini ilan etti. Devlet televizyonundan canlı yayınlanan konuşmasında Abdi, SDG’nin kuruluş misyonunun tamamlandığını ve tüm unsurların devlet kurumları ile askeri yapıya entegre edileceğini belirtti.

Başkanlık sarayından tüm dünyaya duyurulan bu karar, Suriye’nin geleceği ve bölgesel dengeler açısından yeni bir dönemin kapısını araladı. Mazlum Abdi konuşmasında, ‘Bugün Suriye Demokratik Güçleri’nin misyonunun sona erdiğini duyuruyor ve bağımsız bir askeri güç olarak feshedildiklerini tüm sorumluluk bilinciyle ilan ediyoruz’ ifadelerini kullandı. Bu açıklama, 2015 yılında ABD desteğiyle kurulan ve bölgedeki askeri denklemde önemli yer tutan yapının resmen son bulduğunu tescilledi.

Şam’da Diploması Trafiği ve Entegrasyon Adımları

Kararın ilanından hemen önce Şam’da yoğun bir diplomasi trafiği yaşandı. Suriye’de kurulan geçici yönetimin devlet başkanı Ahmed Şara, 25 Ağustos’ta Mazlum Abdi ve beraberindeki heyeti kabul etti. Üst düzey kabulde Suriye Dışişleri Bakanı Hasan Şeybani ile Deyrizor Valisi Ziyad El-Ayeş de hazır bulundu. Resmi görüşmede, silahlı unsurların orduya ve sivil kurumlar bünyesine katılmasına ilişkin teknik ve hukuki detaylar masaya yatırıldı.

Suriye resmi haber ajansı SANA tarafından yapılan açıklamada, ‘Suriye devlet kurumlarına entegrasyonla ilgili bir dizi dosya ve gelecek aşamaya ilişkin adımlar ele alınarak devletin varlığının güçlendirilmesi ile güvenlik ve istikrarın desteklenmesi masaya yatırıldı’ bilgisi paylaşıldı. Zaten Mazlum Abdi, 20 Ağustos tarihinde yaptığı açıklamada Suriye ordusuna tam entegrasyonun sağlandığını belirtmişti. Bu süreç, örgütün daha önce çözüm arayışları çerçevesinde dile getirdiği Abdullah Öcalan ile direkt görüşme talepleri ve sonrasındaki gelişmelerin ardından olgunlaştı. Nitekim Öcalan’ın çağrısıyla 5-7 Mayıs 2025 tarihlerinde kongresini toplayan PKK yönetimi örgütün feshedildiğini duyurmuş, Ankara ise SDG’nin ana omurgasını oluşturan YPG’nin bu kararın kapsamına girmesi gerektiğini kararlılıkla vurgulamıştı.

Uluslararası Tepkiler ve ABD’den ‘Tarihi An’ Değerlendirmesi

SDG’nin feshedilmesi uluslararası alanda geniş yankı uyandırdı. İlk resmi açıklama ABD’nin Suriye ve Irak Özel Temsilcisi aynı zamanda Ankara Büyükelçisi olan Tom Barrack’tan geldi. Kararı ‘Tam anlamıyla tarihi bir an’ olarak nitelendiren Barrack, sosyal medya hesabı X üzerinden yaptığı değerlendirmede, ‘Gerçek entegrasyon işte böyle bir şey; tek ordu, tek hükümet, tek devlet’ ifadelerini kaydetti.

Barrack, sürecin ABD Başkanı Donald Trump’ın öngörülü liderliği sayesinde bu noktaya geldiğini iddia etti. Yapılan anlaşma kapsamında Suriye’deki yeni toplumsal mutabakata da değinen Barrack, eğitimde Kürtçenin tanınması ile Mazlum Abdi ve İlham Ahmed’e Suriye hükümeti içerisinde önemli idari roller verileceğini ifade etti. Kürt ortakların yapıcı katkılarına saygı gösterildiğini vurgulayan Barrack, verilen somut görevlerin ayrıntılarına ilişkin ise henüz net bir detay paylaşmadı.

Ankara’nın Yaklaşımı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Açıklamaları

Şam’da yaşanan bu tarihi gelişmelerin ardından Türkiye cephesinden ilk değerlendirme Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından yapıldı. Muş’ta düzenlenen Malazgirt Zaferi’nin 955. yıl dönümü anma etkinliklerinde vatandaşlara hitap eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, doğrudan Suriye’deki feshin adını anmasa da bölgedeki dönüşüme ilişkin çok net mesajlar verdi.

Konuşmasında bölgesel haritanın ve dengelerin yeniden şekillendiğini belirten Erdoğan, ‘Bölgemizde tarih yeniden yazılıyor. Dost düşman herkes şunu bilsin ki Türkiye tarihe yön veriyor, bunun önünü artık hiç kimse kesemez’ dedi. Türkiye’nin terörle mücadele ve sınır güvenliği konseptindeki kararlılığını yineleyen Cumhurbaşkanı, ‘Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge hedeflerimizi gerçekleştirmek üzere atımızın kuyruğunu bağladık. Biz ne doğru yoldan saparız ne de tahriklerle farklı yola gireriz, bugüne kadar olduğu gibi azim, sabır, kararlılıkla ilerlemeye devam edeceğiz’ şeklinde konuştu.

Esad Rejiminin Çöküşünden Fesih Kararına: Tarihsel Süreç

Suriye’yi SDG’nin feshine götüren süreç, 8 Aralık 2024 tarihinde Beşar Esad rejiminin devrilmesiyle başladı. İslamcı militan grup Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) öncülüğündeki güçlerin Şam’a girmesiyle 61 yıllık Baas rejimi çöktü ve Esad Rusya’ya kaçtı. Ahmed Şara liderliğinde kurulan geçici yönetim ile ülkenin kuzeydoğusunu kontrol eden SDG arasında çetin bir müzakere dönemi başladı.

İlk olarak 10 Mart 2025’te taraflar arasında ilk mutabakat sağlandı. Ardından 1 Nisan 2025’te silahlı Kürt güçlerin Halep’te kontrol ettikleri mahallelerden çekilmesini öngören bir anlaşma imzalandı. Ancak karşılıklı ihlal suçlamaları nedeniyle gerilim tırmandı ve 2026 yılının Ocak ayının ilk haftasında Halep’te şiddetli çatışmalar patlak verdi. Suriye ordusunun başlattığı kapsamlı askeri operasyon neticesinde Kürt güçler Fırat’ın batısındaki tüm alanlardan çekilmek zorunda kaldı.

Askeri baskının ardından diplomasi kanalı tekrar açıldı. Geçici Devlet Başkanı Ahmed Şara, 16 Ocak 2026’da yayımladığı tarihi kararname ile Suriye tarihinde ilk kez Kürtlere geniş anayasal ve sivil haklar tanıdı. Kararnamede Kürtlerin Suriye’nin ‘temel ve asli bir parçası’ olduğu vurgulanırken, Kürtçe ‘ulusal dil’ olarak kabul edilerek okullarda öğretilmesinin önü açıldı. Nevruz resmi tatil ilan edildi ve vatandaşlık hakkı mahrum edilen Kürtlere kimlikleri iade edildi. Bu hukuki güvencelerin ardından 2026’nın Şubat ayından itibaren SDG, Haseke başta olmak üzere idaresindeki yerleşim yerlerini kademeli olarak Suriye ordusuna devretti ve süreç nihayetinde örgütün tamamen feshedilmesiyle sonuçlandı.

Merak Edilen Sorular ve Cevaplar

Soru: SDG’nin resmen feshedilmesi sahada neyi değiştirecek?

SDG’nin bağımsız askeri bir yapı olarak varlığına son vermesi, Suriye genelinde tek bir devlet otoritesinin ve tek bir ulusal ordunun kurulması anlamına geliyor. Örgütün kontrol ettiği coğrafya ve silahlı unsurlar Suriye ordusuna ve devlet kurumlarına entegre edilecek.

Soru: Anlaşma kapsamında Suriye’deki Kürt nüfusa hangi haklar tanındı?

16 Ocak 2026 tarihli kararname uyarınca Kürtçe ulusal dil olarak tanındı ve okullarda müfredata girmesi sağlandı. Nevruz günü resmi tatil ilan edilirken, geçmişte vatandaşlık hakkı bulunmayan Kürtlere Suriye vatandaşlığı verildi ve Kürtler devletin asli unsuru olarak tanımlandı.

Soru: Örgüt liderlerine yeni Suriye yönetiminde görev verilecek mi?

ABD Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın açıklamalarına göre Mazlum Abdi ve İlham Ahmed’e Suriye hükümeti içerisinde üst düzey görevler verilmesi planlanıyor. Ancak üstlenecekleri resmi makamların detayları henüz açıklanmadı.

Kaynak / Ajans: Bbc