Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıbbi ve Kozmetik Bitkiler Uygulama ve Araştırma Merkezi bünyesinde yürütülen bilimsel çalışmalarda, tıbbi ve aromatik bitkiler ileri teknolojik yöntemlerle işlenerek gıda takviyesi ve kozmetik sektörüne yüksek katma değerli ürünler olarak kazandırılıyor. 2015 yılında temelleri atılan ve disiplinler arası araştırmalara öncülük eden merkezde, hiçbir kimyasal çözücü kullanılmadan yüzde 99’un üzerinde saflık oranına sahip 13 farklı bitkisel ürün geliştirildiği kayda geçti.

Tarım ve Orman Bakanlığı onaylı işletme altyapısı çerçevesinde sürdürülen üretim süreçlerinde, süperkritik karbondioksit ekstraksiyonu ve mikroenkapsülasyon teknolojileri aktif olarak kullanılıyor. Çalışmaların detaylarını aktaran Merkez Müdürü Prof. Dr. Süleyman Doğu, tarladan gelen ham maddelerin kabulünden nihai ürün aşamasına kadar tüm evrelerin yüksek standartlarda denetlendiğini, akademiden sanayiye uzanan bu modelin biyoekonomi alanında somut veriler sunduğunu vurguladı.

İleri Ekstraksiyon Yöntemleri ve Biyo-yararlanım Hassasiyeti

Tıbbi ve aromatik bitkilerin sanayiye entegrasyonunda geleneksel yöntemlerin ötesine geçen Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıbbi ve Kozmetik Bitkiler Uygulama ve Araştırma Merkezi, ileri mühendislik teknikleriyle üretim yapıyor. Merkez bünyesinde uygulanan süperkritik karbondioksit ekstraksiyonu yöntemi, özel basınç ve sıcaklık parametreleri altında karbondioksit gazının akışkan haline getirilmesi ilkesine dayanıyor. Bu teknik sayesinde bitkisel bileşenler, klasik solvent ekstrasiyonlarında karşılaşılan sentetik kimyasal kalıntılardan tamamen arındırılmış biçimde elde ediliyor.

Süreçte kullanılan bir diğer kritik aşamayı ise mikroenkapsülasyon teknolojisi oluşturuyor. Bitkisel özütlerin çevre şartlarına, ışığa ve oksijene karşı duyarlılığını minimize eden bu yöntemle, etkin maddelerin oksidasyon riski düşürülüyor. Prof. Dr. Süleyman Doğu, yapılan bu teknik müdahale ile hedeflenen temel unsurun ürünlerin raf ömrünü uzatmak ve insan organizmasındaki biyoyararlanım seviyesini en üst noktaya taşımak olduğunu belirtti. Elde edilen uçucu ve sabit yağların kararlılık seviyelerinin artırılması, gıda takviyesi ve kozmetik alanındaki nihai formülasyonların kalitesini doğrudan etkiliyor.

Hammadde Kabulünden Nihai Ürüne Disiplinli Üretim Hattı

Merkezde yürütülen üretim stratejisi, tarımsal girdilerin tesise ulaştığı ilk andan itibaren katı bir hijyen ve kalite kontrol protokolüne tabi tutuluyor. Tarladan hasat edilerek merkeze getirilen bitkisel ham maddeler, ilk olarak kontaminasyon ve yabancı canlı riskine karşı özel olarak tasarlanmış karbondioksit odalarında 24 saat süreyle bekletiliyor. İzolasyon sürecinin ardından bitkiler, içeriğindeki etken maddelerin ısıl tahribata uğramaması adına hedeflenen bileşen türüne göre belirlenen özel sıcaklık aralıklarında temizleme ve kurutma ünitelerinden geçiriliyor.

Kurutma safhasını tamamlayan bitkiler, ekstraksiyon ünitesinin gerektirdiği ideal mikron boyutuna getirilmek üzere öğütülüyor. Homojen parçacık büyüklüğüne ulaştırılan materyal, yüksek basınçlı ekstraksiyon sistemine aktarılarak saflaştırma işlemine tabi tutuluyor. Merkez Müdürü Prof. Dr. Süleyman Doğu, üretimin tüm safhalarının Tarım ve Orman Bakanlığı standartlarına tam uyum içerisinde yürütüldüğünü, hücresel düzeydeki biyolojik etki analizleri için kamu kurumları, diğer üniversiteler ve özel sektör kuruluşlarına altyapı desteği sağlandığını dile getirdi.

Üniversite-Sanayi İşbirliğiyle Pazara Sunulan Bitkisel Portföy

Disiplinler arası akademisyen kadrosunun katkılarıyla geliştirilen ürün gamı, hem sıvı yağ form formülasyonlarını hem de cilt bakım kremlerini kapsıyor. Laboratuvar ölçeğinden endüstriyel standartlara taşınan üretim bandında; çörek otu yağı, kabak çekirdeği yağı, menengiç yağı, susam yağı, ısırgan tohumu yağı, haşhaş yağı, tatlı badem yağı, aspir yağı, keten tohumu yağı ve kayısı çekirdeği yağı gibi temel sabit yağlar üretiliyor. Dermo-kozmetik seride ise kayısı çekirdeği kremi, üzüm çekirdeği kremi ve kuşburnu kremi yer alıyor.

Geliştirilen 13 farklı ürünün tamamında kimyasal koruyucu, sentetik çözücü ve katkı maddesi kullanımının kesin olarak sınırlandırıldığı, saflık oranının laboratuvar analizleriyle yüzde 99’un üzerinde sabitlendiği altı çizilerek açıklandı. Üretimi tamamlanan mikrobiyolojik açıdan steril ürünler, üniversitenin kurumsal çevrim içi satış platformu üzerinden doğrudan tüketiciye ulaştırılıyor. Bu model, akademide üretilen bilimsel bilginin ticari katma değere dönüşmesi noktasında örnek bir üniversite-sanayi işbirliği yapısı sunuyor.

Kaynak / Ajans: Aa