ABD’de gerçekleştirilen ara seçimlerde Kongre kontrolünü Demokratlara kaptıran Cumhuriyetçi kanatta yenilginin faturası netleşti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in sandıktaki kaybın baş sorumlusu olarak İran ile yürütülen savaşı işaret etmesinin ardından, ABD Başkanı Donald Trump da bu tespiti doğrulayarak yükselen benzin fiyatlarının ve askeri operasyonların seçmen tercihlerinde doğrudan rol oynadığını kaydetti.

Beyaz Saray’daki balo salonunun inşaat çalışmaları sırasında basın mensuplarının sorularını ayaküstü yanıtlayan Trump, Vance’in ‘Kaybetmemizin nedeni savaş’ yönündeki değerlendirmesi için ‘Büyük ölçüde doğru’ ifadesini kullandı. Seçmenin tepkisinin esasen savaştan ziyade pompadaki fiyat artışlarına yönelik olduğunu savunan Trump, karar vermek zorunda kalsa aynı adımları yeniden atacağını belirterek izlediği dış politika çizgisinin arkasında durdu.

Sandık İtirafı ve Washington’da Görüş Ayrılığı

Başkan Yardımcısı JD Vance, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Cumhuriyetçilerin seçim yenilgisini doğrudan Orta Doğu’daki askeri politikalara bağladı. Vance, ‘Kaybetmemizin nedeni savaş. Neden kaybettiğimizi herkes biliyor. Bundan sonra nasıl bir yol izleyeceğimize dair yapılacak her türlü dürüst tartışma da buradan başlamalı’ değerlendirmesinde bulundu. Güncel kamuoyu araştırmalarına atıfta bulunan Vance, sandıkta yaşanan kayıpların ana kaynağının Cumhuriyetçilerin sandığa gitmemesi değil, 2024 seçimlerinde Trump/Vance ikilisine destek veren muhafazakar seçmenin bu kez tercihlerini Demokratlardan yana kullanması olduğunu kayda geçirdi.

Vance, kendi seçmen kitlelerinin öncelikli beklentilerini sıralarken; İran’daki savaşın sona erdirilmesi, enflasyon ve hayat pahalılığı ile mücadele, ‘Önce Amerika’ ilkelerinin benimsenmesi ve ABD’nin İsrail ile olan ilişkilerinin yeniden düzenlenmesi başlıklarını öne çıkardı. Kulislerde Vance’in kapalı kapılar ardında savaşa açıkça karşı çıktığı bilgisi yer alırken, kamuoyu önündeki bu açık ifadeleri partinin geleceğine dair ciddi kırılmaları somut verilerle işaret etti.

Cumhuriyetçi Kanatta Derin Çatlak ve DeSantis’in Tepkisi

Parti içi yenilgi tartışmaları kısa sürede eyalet düzeyine de sıçradı. Cumhuriyetçi Parti’nin en güçlü kalesi konumundaki Florida’da Vali Ron DeSantis, alınan sonuçların ‘neredeyse yok oluş seviyesinde’ bir yenilgi olduğunu dile getirdi. ABD siyasetinde bu sonucun muazzam bir etki yaratacağını belirten DeSantis, ‘Bir ara seçim için muhtemelen siyasi açıdan en kötü senaryo gerçekleşti. Daha kötü olabileceğini biliyorduk ancak çoğumuz durumun bu denli kötü olacağını tahmin etmemişti’ ifadeleriyle durumun ciddiyetini vurguladı.

Görevdeki bir başkan yardımcısının, partisinin seçim başarısızlığını bu seviyede bir açıklıkla dış politikaya bağlaması ve başkanla arasına mesafe koyması Washington koridorlarında nadir görülen bir tablo olarak masaya yatırıldı. BBC Washington muhabiri Daniel Bush, bu çıkışın Trump sonrası dönemde Cumhuriyetçi Parti’nin dış politika vizyonunun ne yöne evrileceğine dair sağ kesimde geniş çaplı bir tartışmayı tetiklediğini belirterek sahadaki dengelerin değiştiğini kaydetti.

Kabineler Arası Denge ve Uluslararası Yansımalar

Seçim sonuçlarının ardından Senato ve Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elde eden Demokratlar ile çalışma şartlarına değinen Donald Trump, ‘yıkıcı olmadıkları sürece’ yeni Kongre yönetimiyle iş birliğine açık olduğunu ifade etti. Öte yandan askeri stratejilere yönelik eleştirilerin hedefindeki Savunma Bakanı Pete Hegseth’e destek veren Trump, Hegseth’i görevden almayı kesinlikle düşünmediğini ve kendisinin ‘çok iyi bir iş çıkardığını’ dile getirdi.

ABD’deki seçim sonuçları İran tarafında da geniş yankı buldu. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Amerikan halkının sandıkta ‘savaşa hayır’ dediğini savunarak seçim sonuçlarını dış politikanın bir yansıması olarak değerlendirdi. İran medyasında çıkan analizlerde ise Washington yönetiminin Tahran ile gireceği muhtemel yeni bir askeri gerilimin siyasi maliyetinin giderek arttığı belgelere dayanarak vurgulandı.

Kaynak / Ajans: Bbc