İsrail’de seçmenler, 7 Ekim 2023 tarihinde gerçekleşen ve 1200 kişinin hayatını kaybettiği, 251 kişinin rehine alındığı saldırıların ardından ilk kez genel seçimler için sandık başına gidiyor. Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre 74 bin kişinin yaşamını yitirdiği ve yüz binlerce Filistinlinin yerinden edildiği ağır çatışma döneminin gölgesinde yapılan seçimde, 120 sandalyeli İsrail Parlamentosu (Knesset) için oy verme işlemi devam ediyor. Sandıkların kapanmasının ardından Türkiye saatiyle 23.00’te ilk çıkış anketlerinin açıklanması bekleniyor.

Kamuoyu araştırmaları, iktidardaki Likud Partisi’nin lideri Başbakan Binyamin Netanyahu ile merkez sağda konumlanan Yashar Partisi’nin kurucusu eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot arasındaki yarışın başa baş bir seyir izlediğini somut verilerle ortaya koyuyor. Hükümetin kurulabilmesi için Knesset’te 61 sandalyelik çoğunluk aranırken, hiçbir partinin tek başına bu sayıya ulaşamaması sebebiyle koalisyon pazarlıklarının çetin geçeceği öngörülüyor. Seçimin resmi sonuçlarının ise 4 Kasım tarihinde ilan edileceği kayda geçti.

Liderlerin Tablosu ve Koalisyon Düğümleri

Başbakan Binyamin Netanyahu, seçime Otzma Yehudit (Yahudi Gücü) ve Dini Siyonizm gibi aşırı sağcı partilerle kurduğu ittifak çatısı altında giriyor. Koalisyon ortaklarının programında işgal altındaki Batı Şeria’nın ilhakı ve Gazze’deki Filistin nüfusunun zorunlu göçe tabi tutulması gibi radikal maddeler öne çıkıyor. Kendisini güvenlik politikalarının teminatı olarak konumlandıran Netanyahu, 2023’ten bu yana yürütülen askeri operasyonları seçim kampanyasının merkezine yerleştirdi.

Netanyahu’nun en güçlü rakibi konumundaki Gadi Eisenkot ise 2024 yılında Netanyahu’nun savaş kabinesindeki görevinden çatışma odaklı politikalara tepki göstererek istifa etmişti. 2025’te Yashar Partisi’ni kuran Eisenkot, kampanyasını 7 Ekim öncesindeki güvenlik zafiyetlerinin hesabının sorulması üzerine inşa etti. Muhalefet bloğunda Naftali Bennett ve Yair Lapid’in Yachad Partisi, Avigdor Lieberman’ın Yisrael Beiteinu Partisi ile Yair Golan liderliğindeki Demokratlar yer alıyor. Nüfusun beşte birini oluşturan Arap seçmenleri temsil eden Ortak Liste ve Ra’am partileri ise sandıkta kilit rol oynama potansiyeli taşıyor.

Ankara-Tel Aviv Hattında Seçim Denklemi ve Suriye Gerilimi

İsrail Bölgesel Dış Politika Enstitüsü (Mitvim) tarafından gerçekleştirilen kamuoyu araştırması, İsrail toplumunun %54’ünün Türkiye ile ilişkilerin diplomatik yollarla tamir edilmesinden yana olduğunu belgelere yansıttı. Buna karşın katılımcıların %28’i Türkiye’yi bir güvenlik tehdidi olarak tanımlıyor. Seçim sürecinde Netanyahu yönetimi Türkiye’ye yönelik sert söylemlerini sürdürürken, kampanya afişlerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın görsellerine yer verilmesi ikili ilişkilerdeki gerilimi sahaya yansıttı.

İki ülke arasındaki diplomatik sertliğe rağmen Suriye sahasında olası çatışmaları önlemeye dönük askeri iletişim mekanizmaları aktif tutuluyor. İsrail ordusunun 18 Ağustos tarihinde Suriye’nin kuzeyindeki Ebu Zuhur Hava Üssü’ne düzenlediği hava harekatı, Tel Aviv tarafından “Türkiye’nin askeri yığınağını engelleme” gerekçesiyle açıklanmış, ancak Ankara ve Şam yönetimleri bu iddiaları kesin bir dille yalanlamıştı. Muhalif lider Eisenkot’un ise Türkiye’ye yönelik doğrudan hasmane bir ifadesi bulunmamakla birlikte, Suriye’deki tüm yabancı askerlerin çekilmesi gerektiği yönündeki yaklaşımı kaydedildi.

Filistin Politikası ve İki Devletli Çözüm Çıkmazı

İsrail siyasetindeki keskin kutuplaşmaya rağmen Filistin meselesinin temeline yaklaşımda ana akım aktörler arasında köklü bir fikir ayrılığı bulunmuyor. Ne Binyamin Netanyahu ne de ana muhalefet adayı Gadi Eisenkot bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını öngören iki devletli çözümü destekliyor. Bu durum, seçim sonuçları ne olursa olsun bölgedeki kronik güvensizlik ortamının devam edeceğine işaret ediyor.

Netanyahu, Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesi politikasını kararlılıkla sürdürmek isterken; Eisenkot, tartışmalı E1 yerleşim projesine karşı çıkmakta ve güvenlik kontrolünün İsrail’de kalması şartıyla Filistinlilere sınırlı bir özerklik tanınmasını savunmaktadır. Gazze şeridinde ise Eisenkot, Hamas yönetiminin 18 ay içerisinde tamamen tasfiye edilmesini taahhüt ederken, Netanyahu askeri baskının kesintisiz devamından yana bir tutum sergilemektedir.

Kaynak / Ajans: Bbc