Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Sapanca’da düzenlenen Türkiye Özel Sektör Havacılık İşletmeleri Derneği (TÖSHİD) 1. Ulusal Havacılık Şurası İzleme ve Değerlendirme Zirvesi’nde Türk sivil havacılığının stratejik hedeflerini, uçuş ağındaki kapasite artışlarını ve küresel yönetim vizyonunu detaylarıyla kamuoyuna duyurdu. Türkiye’nin Asya, Avrupa ve Afrika’nın kesişiminde yer alan coğrafi konumunu bütüncül bir planlamayla entegre ettiklerini kaydeden Uraloğlu, 19-20 Kasım 2026 tarihlerinde Kanada’nın Montreal kentinde gerçekleştirilecek Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) Olağanüstü Genel Kurulu’nda Konsey üyeliği için yarışacaklarını resmen teyit etti.
Sivil havacılığın yalnızca bir ulaşım aracı olmaktan çıkıp hizmet ihracatına yön veren devasa bir sanayi koluna dönüştüğünü vurgulayan Uraloğlu, 2025 yıl sonu itibarıyla hizmet ihracatının 125 milyar dolara ulaştığını ve ilk 10 havacılık firmasının yaklaşık 29 milyar dolarlık dış satıma imza attığını bildirdi. Türkiye’nin 2002 yılında 26 olan aktif havalimanı sayısını 58’e çıkardıklarını hatırlatan Bakan, yapımı devam eden Yozgat ve Bayburt-Gümüşhane havalimanlarının tamamlanmasıyla bu sayının yakın gelecekte 60’a yükseleceğini ve yolcu sayısının 247 milyon seviyesini geride bıraktığını kaydetti.
- Kritik Gelişme: Türkiye, 19-20 Kasım 2026’da Montreal’de düzenlenecek ICAO Olağanüstü Genel Kurulu’nda Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC) adayı olarak küresel havacılığın karar organı olan 40 üyeli Konsey’e seçilmek için sandığa gidecek.
- Resmi Veri / Açıklama: Antalya, Adnan Menderes, Dalaman ve Bodrum havalimanlarında yolcu uçaklarına yönelik yer hizmetleri tarifesindeki yüzde 50’lik indirim, 2026 tarife revizyonları kapsamında tüm yıla yayıldı.
- Süreç / Sonraki Adım: Kavramsal mimarisi tamamlanan İstanbul e-Ticaret Lojistik Merkezi devreye alınacak; İstanbul Havalimanı transit e-ticaret, iade eşya ve gümrük entegrasyonuyla küresel dağıtım üssü yapılacak.
Havacılık Sanayiinde Büyüme Rakamları ve Turizm Teşvikleri
Sektör temsilcilerinin, bürokratların ve mülki idare amirlerinin hazır bulunduğu zirvede sunulan verilere göre, Eylül 2026 itibarıyla Türkiye’deki toplam hava aracı sayısı 2 bin 562’ye ulaştı. Hava yolu işletmelerinin filosundaki uçak sayısı 2002’deki 162 seviyesinden 872’ye yükselirken, koltuk kapasitesi 165 bin 586’ya, kargo taşıma kapasitesi ise 2,9 milyon kilograma ulaştı. Büyümenin sürdürülebilir kılınması adına kamu ve özel sektör iş birliğinin önemine değinen Uraloğlu, Körfez bölgesindeki konjonktürel gelişmelerin getirdiği maliyet yüklerini hafifletmek amacıyla turizm merkezlerindeki havalimanlarında kritik kararlar alındığını bildirdi.
Özellikle Ege ve Akdeniz çanağındaki Antalya, İzmir Adnan Menderes, Muğla Dalaman ve Milas-Bodrum havalimanlarında yolcu hava araçlarına sunulan yer hizmetleri tarifesindeki yüzde 50 oranındaki dönemsel indirimlerin süresi uzatıldı. 2026 yılı genel tarife revizyonları kapsamında bu indirimin yılın tamamına yayıldığı, böylece yer hizmetleri kuruluşlarının küresel ölçekteki rekabet güçlerinin koruma altına alındığı kayda geçti.
Uluslararası Uçuş Ağı, Kargo Kapasitesi ve e-Ticaret Vizyonu
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından yürütülen ikili havacılık müzakereleri neticesinde Türkiye, ICAO üyesi 193 ülkenin 175’i ile Hava Ulaştırma Anlaşması imzalamış durumda. Türk bayraklı taşıyıcılar 2026 yılı verilerine göre 133 ülkede 356 dış hat noktasına erişim sağlarken, son 4 yılda gerçekleştirilen 87 müzakere sonucunda haftalık yaklaşık 890 ilave yolcu ve kargo uçuş hakkı elde edildi. Çin ile olan haftalık yolcu uçuş hakkı 21’den 49’a çıkarılırken; Vietnam, Kazakistan, Hong Kong ve Kanada hattında kargo kapasitelerinde kayda değer artışlar sağlandı.
İstanbul Havalimanı’nın 2025 yılında 2,1 milyon ton kargo hacmiyle Avrupa’nın en önemli lojistik aktarma merkezlerinden biri haline geldiğini ifade eden Uraloğlu, tesiste FedEx ve Trendyol hangarlarının faaliyete geçmesinin ardından süreci bir adım öteye taşıyacaklarını aktardı. Ticaret Bakanlığı ile ortak yürütülen mevzuat çalışmaları doğrultusunda, transit e-ticaret, uluslararası sipariş karşılama, gümrük entegrasyonu ve ön beyan kolaylıklarını kapsayan ‘İstanbul e-Ticaret Lojistik Merkezi’ projesinde konsept mimari tasarımın tamamlandığı ve merkezin önümüzdeki dönemde faaliyete geçeceği ilan edildi.
Sertifikasyon Gücü, Dijital Dönüşüm ve İHA Ekosistemi
Sadece taşımacılık alanında değil, teknik sertifikasyon ve hava aracı imalatı alanında da bağımsız altyapının güçlendirildiği masaya yatırıldı. HÜRKUŞ Eğitim Uçağı ve Gökbey Helikopteri’nin sertifikasyon süreçlerinin başarıyla yürütüldüğünü belirten Uraloğlu, yerli tasarım sıcak hava balonuna verilen tip sertifikasıyla hem üretimin hem de ihracatın önünün açıldığını altını çizerek ifade etti.
Dijital dönüşüm çalışmaları kapsamında SHGM bünyesindeki ruhsatlandırma, denetim, lisanslandırma ve eğitim süreçlerinin elektronik ortama aktarıldığı kaydedildi. İnsansız Hava Araçları (İHA) alanında yaşanan hızlı genişlemeye dikkat çekilen zirvede, Eylül 2026 sonu itibarıyla Türkiye’deki aktif İHA pilot lisansına sahip kişi sayısının 1 milyon 853 bini, uçuşa hazır kayıtlı İHA sayısının ise 81 bini geride bıraktığı açıklandı. Bu yoğunluğu yönetmek adında ‘İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi Projesi’nin hayata geçirildiği duyuruldu.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Usta bir araştırmacı gazeteci gözüyle bakıldığında, TÖSHİD Zirvesi’nde paylaşılan vizyon yalnızca bir ulaştırma bilançosu değil, Türkiye’nin küresel ticaret diplomasisindeki konumlanma hamlesidir. Avrupa pazarında tavan sınırlara ulaşılan frekans limitleri karşısında rotanın Asya-Pasifik ve Orta Doğu pazarlarına kırılması, taşıyıcıların ticari esnekliğini artırmaktadır. Ege ve Akdeniz havalimanlarındaki yer hizmetleri indiriminin tüm yıla yayılması ise bölgesel turizm krizlerine karşı havacılık maliyetlerini sübvanse etme stratejisinin somut bir adımıdır. Türkiye’nin ECAC desteğiyle Montreal’de ICAO Konseyi’ne aday olması, sadece sembolik bir temsil değil; uluslararası uçuş kurallarının, slot tahsis ilkelerinin ve emisyon standartlarının belirlendiği masada doğrudan oy hakkı kazanma mücadelesidir.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Türkiye’nin ICAO Konsey Üyeliği adaylığı ne anlama geliyor?
Türkiye, 19-20 Kasım 2026 tarihlerinde Montreal’de yapılacak seçimde ICAO Konseyi’ne seçilmesi halinde, küresel havacılık kurallarının, güvenlik standartlarının ve uluslararası mevzuatın karara bağlandığı en üst yönetim organında doğrudan temsil edilme ve oy kullanma hakkına kavuşacaktır.
Soru: Turizm bölgelerindeki havalimanlarında hangi kolaylıklar sağlandı?
Antalya, İzmir Adnan Menderes, Muğla Dalaman ve Milas-Bodrum havalimanlarında yolcu uçaklarına uygulanan yüzde 50 oranındaki dönemsel yer hizmetleri indirimi, 2026 yılı boyunca geçerli olacak şekilde tüm yıla yayılmıştır.
Soru: İstanbul Havalimanı e-ticaret lojistiğinde nasıl bir rol oynayacak?
Kavramsal tasarımı tamamlanan İstanbul e-Ticaret Lojistik Merkezi sayesinde transit e-ticaret, gümrük entegrasyonu, hızlı iade süreçleri ve uluslararası sipariş karşılama hizmetleri entegre edilerek havalimanı küresel bir e-ticaret dağıtım üssüne dönüştürülecektir.
Kaynak / Ajans: Aa
