Ocak-Eylül 2026 dönemini kapsayan 9 aylık süreçte Türkiye kuru meyve ve mamulleri sektörü, küresel pazarlara gerçekleştirdiği dış satımdan toplam 1 milyar 126 milyon 64 bin dolar gelir elde etti. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine dayanan resmi tablolarda, Ege tarlalarından ve Aydın bahçelerinden toplanan stratejik tarım ürünlerinin uluslararası pazardaki yüksek talebi somut verilerle ortaya kondu. Toplamda 231 bin 434 tonluk ürünün ihraç edildiği bu dönemde, Aydın bölgesiyle simgeleşen kuru incir kalemi, elde ettiği yüksek katma değerle sektörün en güçlü döviz kaynaklarından biri olarak kayda geçti.
Ege Bölgesi’nin tarımsal üretim ve ihracat hafızasında hayati bir konuma sahip olan Aydın ve çevresindeki incir bahçelerinden elde edilen rekolte, dünya sofralarında geniş karşılık buldu. Yılın 9 aylık periyodunda dış pazarlara sevk edilen 35 bin 137 tonluk kuru incir satışı karşılığında 210 milyon 585 bin dolarlık gelir sağlandı. Söz konusu veriler, kuru meyve sektörünün yerli girdi ağırlıklı yapısıyla ülke ekonomisine sunduğu net döviz katkısını bir kez daha doğruladı.
- Kritik Gelişme: Türkiye genelinde kuru meyve ihracatı 9 ayda 1 milyar 126 milyon doları aşarken, Aydın kuru inciri 210,5 milyon dolarlık pay aldı.
- Resmi Veri / Açıklama: Ege İhracatçı Birlikleri üzerinden yapılan dış satım 689,8 milyon dolara ulaşırken, en fazla ihracat 146,9 milyon dolarla Almanya’ya gerçekleştirildi.
- Süreç / Sonraki Adım: Sektör temsilcileri 17-21 Ekim tarihlerinde Fransa’daki SIAL Paris Fuarı’nda yeni uluslararası işbirliklerini masaya yatıracak.
Tarımsal İhracatta Ürün Dağılımı ve Aydın İncirinin Stratejik Payı
TİM verilerinden derlenen ayrıntılı döküm, Ege ve Anadolu topraklarında yetiştirilen ürünlerin küresel ticaretteki ağırlığını gösterdi. Sektörün ihracat sıralamasında zirveyi, 112 bin 78 tonluk dış satım ve 336 milyon 416 bin dolarlık gelirle çekirdeksiz kuru üzüm parselledi. Hemen ardından gelen Aydın ve çevresinin tarımsal simgesi kuru incir, 35 bin 137 tonluk hacimle 210 milyon 585 bin dolar getiri üreterek ikinci sıradaki yerini korudu. Malatya ile özdeşleşen kuru kayısı ise 24 bin 669 tonluk ihracat karşılığında 199 milyon 951 bin dolarlık satış rakamına ulaştı.
Böylelikle çekirdeksiz kuru üzüm, kuru incir ve kuru kayısıdan oluşan üçlü ana ürün grubunun toplam ihracat geliri 746 milyon 952 bin dolar seviyesine yükseldi. Bu ana kalemlerin yanı sıra Güneydoğu Anadolu üretim merkezli Antep fıstığı 80 milyon 907 bin dolarlık dış satım performansıyla bilançoya katkı sundu. Badem, çam fıstığı, ceviz, leblebi ve diğer meyve kuruları da küresel pazara sunulan ürün çeşitliliği içinde yerini aldı.
Ülke bazlı dağılımda ise Türk kuru meyvesine en yüksek talebi gösteren pazar 146 milyon 980 bin dolar ile Almanya oldu. Almanya’yı 132 milyon 718 bin dolarla İngiltere ve 100 milyon 354 bin dolarla Amerika Birleşik Devletleri takip etti. Üzüm ve incir üretiminin merkez üssü konumundaki Ege Bölgesi’nde, Ege İhracatçı Birlikleri kanalıyla yürütülen dış satım toplamda 689 milyon 823 bin dolar olarak resmi tablolara yansıdı.
Sektör Yönetiminden Rekolte, Rekabet ve Fiyat Dengesi Vurgusu
Pazarlık süreçleri ve rekolte değişimlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Türkiye Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Şemsettin Özgür, rekolte şartlarının sahaya yansımasını detaylandırdı. Geçen yıl yaşanan don olayları nedeniyle özellikle kayısı ve üzüm rekoltesinde ürün azlığıyla karşı karşıya kalındığını hatırlatan Özgür, bu yıl her iki üründe de daha bereketli bir sezon tecrübe edildiğini belirtti. Artan tarımsal arzın küresel pazarlarda doğru fiyatlama modelleriyle değerlendirilmesi gerektiğinin altı çizildi.
Sektörün ağırlıklı olarak yerli girdilerle üretim yapmasının dış ticarette büyük bir avantaj sunduğunu belirten Şemsettin Özgür, fiyat politika stratejilerine dair şu tahlili paylaştı: “Aşırı yüksek fiyat olduğu zaman pazarı kaybediyorsunuz. Çok düşük fiyat olduğu zaman da getiriyi kaybediyorsunuz. Bu yıl kuru meyve ürünlerimizde yüksek üretim bekliyoruz. Mümkün olan en çok ihracatla ülkemize en büyük getiriyi getirecek şekilde pazarlanması ve dünyada yer bulması lazım. Yıl sonunda geçen yılın üzerinde ihracat hedefliyoruz.”
Küresel Pazarlama Hamlesi: SIAL Paris Fuarı Virajı
Uluslararası pazardaki konumun sağlamlaştırılması amacıyla yürütülen tanıtım faaliyetlerine de değinen Sektör Kurulu Başkanı Şemsettin Özgür, Fransa’da düzenlenecek organizasyona işaret etti. 17-21 Ekim tarihlerinde gerçekleşecek olan ve gıda sektörünün uluslararası alandaki en önemli buluşmalarından biri sayılan SIAL Paris Uluslararası Gıda Fuarı’na katılım sağlayacaklarını duyuran Özgür, fuar kapsamında yeni ticari işbirlikleri ve tedarik anlaşmaları geliştirmeyi hedeflediklerini aktardı.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Kuru meyve ihracatında 9 ayda yakalanan 1,1 milyar doları aşkın tablo, Aydın ve Ege bölgesi tarım ekonomisinin stratejik dayanıklılığını gösteriyor. Geçen yıl yaşanan iklimsel olumsuzlukların ve don etkilerinin ardından rekoltenin toparlanması, sahada üretim sürekliliğinin ne denli kritik olduğunu kanıtladı. Şemsettin Özgür’ün altını çizdiği ‘fiyat dengesi’ başlığı ise araştırmacı bir gözle bakıldığında küresel pazardaki hassas kantarın özünü oluşturuyor. Katma değeri yüksek yerli girdiyle üretilen Aydın incirinin, yüksek fiyat baskısıyla pazar kaybetmeden veya düşük fiyatla gelir kaybına uğramadan dünya pazarlarına yönlendirilmesi ticari bir zeka gerektiriyor. SIAL Paris Fuarı, bu dengenin uluslararası alıcılarla masaya yatırılacağı en kritik test sahası olacaktır.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Aydın kuru incirinin 9 aylık ihracat geliri ne kadar oldu?
Aydın ve çevresinde üretilerek ihraç edilen kuru incirden yılın ilk 9 ayında 35 bin 137 tonluk satış karşılığında 210 milyon 585 bin dolar gelir elde edilmiştir.
Soru: Türkiye’nin kuru meyve ihracatında en çok ürün sattığı ülkeler hangileridir?
Kuru meyve ihracatında ilk sırada 146 milyon 980 bin dolarla Almanya yer alırken, bu ülkeyi 132 milyon 718 bin dolarla İngiltere ve 100 milyon 354 bin dolarla ABD izlemektedir.
Soru: İhracatçılar önümüzdeki dönemde hangi uluslararası fuara katılacak?
Sektör temsilcileri 17-21 Ekim tarihlerinde Fransa’da düzenlenecek olan SIAL Paris Uluslararası Gıda Fuarı’na katılarak yeni işbirlikleri geliştirmeyi hedeflemektedir.
Kaynak / Ajans: Yenikiroba
