Edebiyat dünyasının nabzını tutan yeni yayın döneminde raflarla buluşan seçkin eserler okurların ilgisine sunulurken, Aydın’ın kadim sokaklarının hafızasını kayıt altına alan özel bir çalışma edebiyat gündeminin merkezine yerleşti. Yazar Yeşim Başal’ın Zey Kitap etiketiyle yayımlanan ‘Eskici Hikâyeleri’ adlı eseri, Aydın’ın Efeler ilçesinde yer alan tarihi Veysipaşa Mahallesi 1629 Sokağı’ndaki mezatçıların, antikacıların ve zanaatkârların tanıklıklarını sözlü tarih disipliniyle edebiyatseverlere aktardı.

Aydın’ın somut olmayan kültürel mirasını eşyaların izinde gün yüzüne çıkaran eserle eş zamanlı olarak, dünya ve Türk edebiyatının saygın isimlerinin yeni kitapları da raflardaki yerini aldı. Nobel ödüllü Mario Vargas Llosa’dan Irène Némirovsky’ye, Nedim Gürsel’in Paris serüveninden Ali Murat İrat’ın disiplinlerarası sosyolojik tahlillerine uzanan geniş seçki, düşünce ve sanat dünyasında kapsamlı bir edebiyat vizyonunu sahaya yansıttı.

Aydın’ın Şehir Belleği Veysipaşa 1629 Sokağı’nda Canlandı

Ege’nin kadim yerleşimlerinden Aydın’ın tarihi dokusunu en saf haliyle muhafaza eden Efeler ilçesindeki Veysipaşa Mahallesi, Yeşim Başal’ın kaleminde yaşayan bir hafıza mekânına dönüştü. Yazarın Zey Kitap bünyesinden çıkan ‘Eskici Hikâyeleri’ isimli eseri, Veysipaşa 1629 Sokağı’nda zamanın akışına direnen eskicileri, mezatçıları, hurdacıları ve koleksiyonerleri odağına aldı. Eserde, sokağın taş kaldırımlarında yükselen mezat peylerinin ardındaki insan hikâyeleri; eski bir saatin sakladığı çocukluk geceleri, sararmış bir fotoğraftaki unutulmuş simalar ve kaybolan zanaat kültürü belgelerle ortaya kondu.

Kitapta yalnızca maddi nesnelerin el değiştirmesi değil, Aydın kent dokusunun ve toplumsal ilişkilerinin geçirdiği dönüşüm de irdelendi. Başal’ın sözlü tarih ve anı tekniğini harmanlayarak kayda geçirdiği anlatılar, bir şehrin görünmeyen hafızasının esnaf dayanışması ve nesneler aracılığıyla nasıl korunduğunu somut veriler eşliğinde gözler önüne serdi.

Dünya Klasiklerinden Düşünce Ufkuna: Edebiyat ve Özgürlük Çizgisi

Haftanın öne çıkan küresel yapıtları arasında Kırmızı Kedi Yayınları tarafından neşredilen Mario Vargas Llosa’nın ‘Edebiyat ve Özgürlük’ eseri geniş yankı buldu. Usta yazarın 2001 tarihli ‘Neden Edebiyat?’ metninden 2010 Nobel Edebiyat Ödülü kabul konuşmasına uzanan düşünsel birikimi, edebiyatın iktidar odakları karşısındaki en dirençli hürriyet alanı olduğunu vurguladı. Cervantes’ten Kafka’ya uzanan büyük geleneği tartışmaya açan eser, eleştirel aklın ve estetik direnişin vazgeçilmezliğini ortaya koydu.

İş Bankası Kültür Yayınları etiketiyle yayımlanan Irène Némirovsky imzalı ‘Sonbahar Ateşleri’ ise iki büyük cihan harbinin parçaladığı bir kuşağın ruhsal çöküşünü ele aldı. Yazarın 1948’de vefatının ardından gün yüzüne çıkan metin; hırs, oportünizm ve toplumsal çözülmenin hâkim olduğu savaş ikliminde Thérèse ile Bernard karakterleri üzerinden insan ruhunun kırılganlığını masaya yatırdı.

Fransız ve Türk edebiyatı arasında yarım asırlık bir köprü kuran Nedim Gürsel, Doğan Kitap’tan çıkan ‘Paris Buluşmaları’nda okurları Seine kıyısında melankolik bir yürüyüşe çıkardı. Yazar; Aragon, Baudelaire, Yahya Kemal ve Nâzım Hikmet’in iz düşümleriyle zenginleşen eserinde, ışıklar kenti Paris’i anadili Türkçenin zarafetiyle yeniden yorumladı.

Toplumsal Dönüşümler, Bireysel Yüzleşmeler ve Noktalamanın Tarihi

Haftanın edebiyat gündeminde kurgu dışı ve kurmaca alanındaki diğer yapıtlar da dikkat çekici temalarla sahaya yansıdı. Fol Kitap’tan çıkan Ali Murat İrat imzalı ‘Uykunun Politik Tarihi’, Antik Yunan’dan sanayi devrimi vardiyalarına, askeri projelerden dijital kapitalizmin 24 saatlik ekran kuşatmasına dek uykunun politik bir mücadele alanı olduğunu derinlemesine inceledi.

Ayrıntı Yayınları’nın Atölye serisi kapsamında Florence Hazrat tarafından kaleme alınan ‘Saygıdeğer Bir İşaret: Ünlemin Kısa Tarihi’, 14. yüzyıldan günümüzün dijital mesajlaşma kültürüne dek ünlem işaretinin (!) siyasi sloganlardan edebiyata uzanan serüvenini inceledi. Ketebe Yayınları’ndan çıkan Oğuzhan Oğuzbey’in ‘Meddah Divanı’ ise klasik meddah üslubunu modern çağın bunalımlarıyla, Marmaray vagonlarından Fırat boylarına uzanan bir coğrafyada buluşturdu.

Psikolojik derinlikli romanlar kategorisinde; İkinci Adam Yayınları’ndan Elif Tan’ın binicilik dünyasını ve kimlik arayışını işleyen ‘Feraye’si ile Elvan Erdem’in mobbing ve yabancılaşmayı sorgulayan ‘Öteki’ adlı romanı raflara çıktı. Gerilim edebiyatında The Kitap etiketiyle John Connolly’nin ‘İsimsizler’i intikam ve adalet sınırlarını zorlarken, Budala Kitap’tan çıkan James Oliver Curwood klasiği ‘Ayı’, doğa-insan çatışmasını yeniden gündeme getirdi. Kaktüs Sanat etiketiyle çıkan Koreli yazar Baek Chae-Won’un ‘Duyguları Renklendirme Atölyesi’ ise bastırılan duyguların renklerle olan bağıntısını Seul sokaklarından evrensel bir düzleme taşıdı.

Kaynak / Ajans: Haberturk