Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurul haftası kapsamında Amerika Birleşik Devletleri’nin New York kentinde düzenlenen üst düzey etkinlikte, Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek COP31 İklim Zirvesi’nin Eylem Gündemi’ni küresel kamuoyuna sundu. BM Genel Merkezi bünyesindeki Ekonomik ve Sosyal Konsey (ECOSOC) salonunda gerçekleştirilen oturumda, iklim kriziyle mücadelede kağıt üzerindeki taahhütlerden sahada ölçülebilir sonuçlara geçişi hedefleyen uygulama mimarisi detaylandırıldı.
COP31 Başkanı sıfatıyla uluslararası delegasyona seslenen Bakan Kurum, küresel iklim masasında hedefler kadar bu hedeflerin nasıl hayata geçirileceğinin temel mesele haline geldiğini vurguladı. Antalya’da 9-20 Kasım tarihlerinde Expo Merkezi’nde düzenlenecek zirve öncesinde gerçekleşen üst düzey lansmanda, iklim politikasının ana taşıyıcı sütunları ‘Diyalog, Uzlaşı, Aksiyon’ prensipleri üzerine konumlandırıldı. Birleşmiş Milletler temsilcileri, bakanlar ve küresel finans aktörlerinin katıldığı birleşimde, Antalya zirvesinin aksiyon odaklı bir dönüm noktası olması hedeflendi.
- Kritik Gelişme: Bakan Murat Kurum, BM 81. Genel Kurul haftasında New York ECOSOC salonunda COP31 Eylem Gündemi’nin resmi lansmanını gerçekleştirdi.
- Resmi Veri / Açıklama: 2035 yılına kadar elektriğin nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35’e çıkarma, belediye atığı artışını yarıya indirme ve döngüsel malzeme kullanımını yüzde 15’e yükseltme hedefleri açıklandı.
- Süreç / Sonraki Adım: Türkiye’nin başkanlığındaki COP31 Zirvesi, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya Expo Merkezi’nde gerçekleştirilecek.
Üç Temel İlke ve Uygulama Mimarisi: New York’taki Üst Düzey Lansmanın Detayları
BM ECOSOC salonunda düzenlenen ‘COP31 Eylem Gündeminin Lansmanı – Üst Düzey Etkinliği’ kapsamındaki açılış konuşmasında Bakan Kurum, iklim krizinin aciliyeti konusunda küresel ölçekte güçlü bir ortak anlayış oluştuğunu aktardı. Sorunun çözümüne yönelik dünyada uygulanabilir yöntemlerin bulunduğunu ancak temel aksaklığın bu çözümlerin sahaya yansıtılma biçiminde düğümlendiğini kaydetti. Finansmana erişim güçlükleri, teknolojik imkanların ihtiyaçlarla buluşturulamaması ve kapasite eksiklikleri somut verilerle masaya yatırıldı.
Uygulamaya geçiş sürecinde ‘Diyalog, Uzlaşı, Aksiyon’ şeklinde özetlenen üçlü mekanizmanın işletileceğini belirten Kurum; diyalogla farklı önceliklerin dinleneceğini, uzlaşıyla ortak hareket zeminlerinin saptanacağını ve aksiyon safhasıyla bu zeminlerin somut çıktılara dönüştürüleceğini kaydetti. Çerçevesi çizilen bu mekanizma kapsamında, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne (UNFCCC) taraf ülke temsilcilerine 10 öncelikli tema, 6 küresel hedef, 11 girişim ve 13 destekleyici çıktı içeren eylem paketi sunuldu. Hazırlanan eylem gündeminin; ülkeler, sivil toplum kuruluşları, uluslararası finans kurumları ve özel sektörle yürütülen geniş kapsamlı istişareler neticesinde şekillendiği altı çizilerek ifade edildi.
2035 Küresel Hedefleri: Elektrifikasyon, Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi
Lansmanda sunulan Eylem Gündemi; enerjiden sanayiye, şehirlerden gıdaya, okyanuslardan sağlığa kadar uzanan 10 kritik temayı kapsıyor. Sektörel dönüşümü hızlandırmayı amaçlayan konsept dahilinde 2035 yılına ilişkin net ve ölçülebilir küresel hedefler ilan edildi. Bu kapsamda ‘COP31 Küresel Elektrifikasyon Girişimi’ vasıtasıyla elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 35 seviyesine çıkarılması öngörülüyor.
Sıfır atık ve döngüsel ekonomi başlığında da somut parametreler kayda geçti. 2035 yılına kadar belediye atığı oluşumunda öngörülen küresel artış oranının en az yarı yarıya düşürülmesi hedeflenirken, imalatta ve tüketimde küresel döngüsel malzeme kullanım oranının en az yüzde 15 seviyesine yükseltilmesi kararlaştırıldı. Kurum, iklime dirençli şehirlerin inşası, denizel ekosistemlerin korunması, gıda güvenliğinin temini ve sağlık sistemlerinin iklim şoklarına dayanıklı hale getirilmesi konularındaki operasyonel adımları örneklerle aktardı.
Uluslararası Katılım ve Küresel İklim Diplomasisinin Temsilcileri
Lansman toplantısı, küresel iklim diplomasisinin üst düzey temsilcilerini New York’ta bir araya getirdi. Etkinlikte BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, BM Genel Sekreter Yardımcısı Selwin Hart, COP30 Başkanı Andre Aranha Correa do Lago, Azerbaycan Dışişleri Bakan Yardımcısı ve COP29 Baş Müzakerecisi Yalçın Rafiyev, Avustralya Bakan Yardımcısı ve COP31 İcra Direktörü Kushla Munro ile Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Genel Sekreteri Prof. Dr. Celeste Saulo söz alarak değerlendirmelerde bulundu.
Yaklaşık 20 ülkeden bakan ve bakan yardımcısının yanı sıra küresel finans kuruluşlarının yöneticilerinin de yer aldığı interaktif oturumda, katılımcıların soru ve önerileri dinlendi. Kapanış konuşmasında ortaya konulan tüm görüşlerin Antalya’ya giden süreçte eylem planına entegre edileceğini belirten Kurum, Antalya’nın bir son durak değil, iklim eyleminin ölçülebilir biçimde ivme kazandığı ana milat olmasını istediklerini dile getirdi. Türkiye’nin başkanlığını üstlendiği COP31 Zirvesi, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya Expo Merkezi’nde gerçekleştirilecek.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
New York’ta ECOSOC salonunda gerçekleşen lansman, Türkiye’nin iklim diplomasisinde üstlendiği küresel liderlik rolünün niteliğini ortaya koyması bakımından stratejik önem taşıyor. Önceki COP zirvelerinde sıkça eleştirilen ‘soutsuz taahhüt enflasyonu’ yerine Türkiye’nin ‘ölçülebilir ve uygulanabilir eylem mimarisi’ teklif etmesi, küresel iklim müzakerelerindeki tıkanıklığı aşmaya dönük pragmatik bir hamledir. Özellikle 2035 yılı için konulan yüzde 35 elektrifikasyon, atık artışını yarı yarıya kesme ve yüzde 15 döngüsel malzeme kullanımı gibi rakamsal hedefler, zirvenin bağlayıcılık gücünü artırmayı hedefliyor. Antalya Zirvesi’nin yalnızca diplomasi trafiğine değil, uluslararası iklim finansmanının sahaya aktarılmasına aracılık edip edemeyeceği önümüzdeki dönemin ana belirleyicisi olacaktır.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: COP31 Ne Zaman ve Nerede Düzenlenecek?
COP31 Zirvesi, Türkiye’nin başkanlığında 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya Expo Merkezi’nde gerçekleştirilecektir.
Soru: COP31 Eylem Gündemi’nin 2035 Küresel Hedefleri Nelerdir?
Eylem Gündemi kapsamında 2035 yılına kadar elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 35’e çıkarılması, belediye atığı artışının yarı yarıya azaltılması ve döngüsel malzeme kullanım oranının en az yüzde 15’e yükseltilmesi hedeflenmektedir.
Soru: Türkiye’nin COP31 Yaklaşımı Hangi İlkeler Üzerine Kuruldu?
Türkiye’nin COP31 sürecindeki yaklaşımı ‘Diyalog, Uzlaşı ve Aksiyon’ ilkeleri üzerine inşa edilmiştir.
Kaynak / Ajans: Trthaber