İngiltere hükümeti, ülke genelinde görev yapan şehir belediye başkanlarına konaklama tesisleri üzerinden herhangi bir üst sınır olmaksızın ‘turist vergisi’ koyma yetkisi tanımaya hazırlanıyor. Sabit bir miktar yerine otel, pansiyon ve benzeri konaklama tesislerinin toplam hizmet bedelinin belirli bir yüzdesi şeklinde tahsil edilmesi planlanan yeni düzenleme, Birleşik Krallık genelindeki seyahat bütçelerini doğrudan etkileyecek parametreleri barındırıyor.

Yerel yönetimlerin mali özerklik alanlarını genişletme hamlesi çerçevesinde gündeme taşınan yasal taslak, turizm ve konaklama temsilcileri ile hükümet kanadını karşı karşıya getirdi. Konaklama sektörünün çatı kuruluşları söz konusu uygulamanın işletmelerin ticari sürdürülebilirliğini riske atacağını ve yerli ile yabancı turistlerin finansal yükünü artıracağını kayda geçirirken; bakanlık yetkilileri verginin sabit değil oransal bir modelle uygulanacak olmasının seyahat bütçelerindeki sarsıntıyı dengeleyeceğini savundu.

Yasal Çerçeve ve Uygulama Modelinin Detayları

Turizm odaklı mali düzenlemenin fikri temelleri ilk olarak Kasım ayında eski Başbakan Keir Starmer döneminde atıldı ve Avrupa genelindeki birçok başkentte uygulanan konaklama modelleri mercek altına alındı. Sürece ilişkin detayların, Konut Bakanı Angela Rayner’ın yerel belediye başkanlarıyla gerçekleştireceği üst düzey toplantının ardından tamamen netleşmesi bekleniyor. Hükümetin tasarladığı çerçevede, elde edilecek ek gelirin yerel altyapı, kamu hizmetleri veya turizm teşviklerinde kullanımı tamamen belediye başkanlarının inisiyatifine bırakılıyor.

Yerel yönetimlere yetki devrini kapsayan geniş ölçekli reform paketinin kritik bir ayağını oluşturan vergi tasarısı, Kral 3. Charles’ın Mayıs ayındaki İngiltere Parlamentosu yeni yasama yılı açılış konuşmasında da yer bulmuştu. İngiltere Başbakanı Andy Burnham tarafından sunulan yetki devri stratejisinin saha yansımaları kapsamında, belediye başkanlarının bu yeni bütçe kaynağını nasıl kullanacaklarını Mart 2028 tarihine kadar resmiyet kazandırmaları hedefleniyor.

Sektörün Maliyet Analizleri ve Muhalefet Gerekçeleri

İngiltere konaklama sektörünün önde gelen temsilci organı UKHospitality, bakanlığın hazırladığı düzenlemeye sert eleştiriler yönelterek tablonun ekonomik risklerine işaret etti. UKHospitality İcra Kurulu Başkanı Allen Simpson, uygulamanın sahaya yansıdıktan sonra ortalama bir aile tatiline 100 ila 120 sterlin aralığında doğrudan ek maliyet getireceğini somut veriler işaret etti. Yasa tasarısının sektör üzerindeki nihai etkilerinin olumsuz olabileceği uyarısı raporda detaylandırıldı.

Simpson, yaptığı değerlendirmede yerel yönetimlerin geçmiş dönemdeki kemer sıkma politikalarından ötürü derin bir finansal baskı altında tutulduğunu vurguladı. Belediye başkanlarının kendilerine sunulan bu vergi koyma yetkisini sınırları zorlayarak sonuna kadar kullanma eğiliminde olacağını belirten Simpson, yerel idarelerin bütçe açıklarını kapatmak adına konaklama sektörünü bir finansman kaynağı olarak görebileceğinin altını çizdi.

Metropollerde Mevcut Durum ve Uluslararası Karşılaştırma

İngiltere’de belediye başkanlarının halihazırda kendi kararlarıyla vergi koyma hukuki yetkisi bulunmuyor. Buna rağmen kuzeydeki Manchester kentinde oda başına gecelik 1 sterlin, Liverpool’da ise gecelik 2 sterlin tutarında bölgesel uygulamalar yürütülüyor. Ancak söz konusu uygulamalar yerel yönetim yaptırımından ziyade, otel işletmelerinin bölgesel turizmi fonlama amacıyla kendi aralarında uzlaşarak yürüttüğü özel programlar olarak çalışıyor.

Başkent boyutunda ise Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, 10 Eylül tarihinde Evening Standard gazetesine yaptığı açıklamada vergi yetkisinin yerel idarelere devredilmesinin en kısa sürede gerçekleşmesi gerektiğini vurguladı. Buna karşın Londra Büyükşehir Belediyesi yetki alanındaki Westminster Belediye Meclisi Lideri Paul Swaddle, toplanan gelirin ilçe belediyeleriyle adil paylaşılmaması durumunda yerel halk ve bölge esnafı açısından hiçbir somut fayda sağlanamayacağını masaya yatırdı.

Birleşik Krallık geneline bakıldığında İskoçya’da yerel yönetimler gece konaklamalarından vergi alma hakkına sahip bulunuyor. Örneğin Edinburgh’da konaklama bedeli üzerinden %5 oranında vergi tahsil ediliyor ve bu oran en fazla beş gece ile sınırlandırılıyor. Galler tarafında ise kişi başı gecelik 1,30 sterlin üst sınır öngören yasal altyapı Nisan 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Küresel ölçekte ise New York, Amsterdam ve Roma gibi önde gelen turizm merkezleri yerel kamu hizmetlerini finanse etmek maksadıyla gecelik konaklama vergisini yıllardır uyguluyor.

Kaynak / Ajans: Bbc