Sivas Valiliği, Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı’nda esir düşen 180 askere ait mektupların, 113 yıl sonra ailelerine ulaştırıldığını duyurdu. Mektupların tespit edilmesi, nüfus kayıtları ve mezarlıkların incelenmesiyle gerçekleşen kapsamlı bir araştırmanın sonucuydu; Sivas Hafıza Merkezi Sorumlusu Yaşar Abanus, tarih araştırmacısı Ömer Gül ve Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Görevlisi, Yönetmen Turgay Kural projeye öncülük etti.

Vali Yılmaz Şimşek, Gazi Mehmed’in hayatta kalan çocukları Hacı Mehmet Subaşı (103), Vahap Subaşı (84) ve Fidan Subaşı (90) ile gerçekleştirilen duygusal buluşmada, 113 yıllık mektupların ailelerine teslim edilmesinin önemini vurguladı.

Bu proje, yalnızca bireysel bir ailenin geçmişiyle yeniden buluşmasını sağlamakla kalmadı, aynı zamanda Sivas ve Türkiye tarihine ışık tutan bir belge hazinesi ortaya koydu. Vali Şimşek, “Amacımız, Sivaslı askerlerimizin Balkan Harbi ve 1. Dünya Savaşı yıllarında yaşadıklarını gelecek nesillere daha güçlü bir şekilde aktarabilmektir” diyerek projenin toplumsal boyutunu özetledi.

Projenin Perde Arkası ve Araştırma Süreci

İlk adım, Sivas arşivlerinde bulunan 180 mektubun dijital ortama aktarılmasıydı. Yaşar Abanus, bu belgelerin korunması ve erişilebilir kılınması için Sivas Hafıza Merkezi arşivine kazandırıldığını belirtti. Ardından, tarih araştırmacısı Ömer Gül, mektupların yazarlarını ve alıcılarını tespit etmek üzere Osmanlı nüfus kayıtları, Cumhuriyet dönemi nüfus cüzdanları ve mezarlık defterlerini taradı.

Bu titiz çalışma, Gazi Mehmed’in kimliğini ve onun soyundan gelenleri netleştirdi. Gazi Mehmed, Balkan Harbi sırasında esir düşen Sivaslı bir asker olarak kayıtlara geçmişti; mektupları ise savaş yıllarında ailesine gönderdiği, ancak ulaşamadığı yazışmalardı. Araştırma ekibi, mektupların tarihî bağlamını da analiz ederek, Balkan Harbi ve 1. Dünya Savaşı’nın Sivas bölgesindeki askeri hareketlerine ışık tuttu.

Bölgedeki Süreç Nasıl İşleyecek?

Mevcut mektuplar, Sivas Hafıza Merkezi’nde koruma altına alındıktan sonra, ailelerine teslim edilmesiyle son buldu. Ancak proje, tek seferlik bir etkinlik olmaktan çıkıp, benzer arşiv çalışmalarının devamını hedefliyor. Vali Şimşek, “Bu tür belgeler, yalnızca bir kez ortaya çıkarılmalı değil; sistematik bir tarama ve dijitalleştirme programı ile gelecek nesillere aktarılmalıdır” ifadelerini kullandı.</n

İlerleyen aşamalarda, mektupların içeriğiyle ilgili bir kitap ve belgesel hazırlanması planlanıyor. Bu sayede, sadece Subaşı ailesi değil, tüm Sivas toplumu da tarihî mirasın bir parçası olarak bu belgelerden faydalanabilecek.

Toplumsal ve Kültürel Etkileri

Gazi Mehmed’in çocukları, mektupları eline aldıklarında duygusal bir anı yaşadı. 103 yaşındaki Hacı Mehmet Subaşı, “Babamın savaşta yaşadıklarını, ailesine duyduğu özlemi bu satırlarda görmek, bize bir köprü kurdu” dedi. Vahap Subaşı ve Fidan Subaşı da benzer duygularını dile getirerek, tarihî belgelerin aile bağlarını yeniden canlandırdığını vurguladı.

Uzmanlar, bu tür tarihî belgelerin toplumsal hafızada yer almasının, genç kuşakların tarih bilincini artıracağını belirtiyor. Sivas gibi tarihî zenginliğe sahip şehirlerde, benzer projelerin yürütülmesi, yerel kimliğin güçlenmesine ve turistik değerlerin artmasına da katkı sağlayabilir.

Merak Edilen Sorular ve Cevaplar

Soru: Mektuplar hangi dönemlere ait ve kaç asker için bulunmuştur?

Cevap: Mektuplar, Balkan Harbi (1912-1913) ve Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) yıllarında esir düşen 180 Sivaslı askere aittir.

Soru: Proje kapsamında mektuplar nasıl korunuyor ve nerede sergileniyor?

Cevap: Mektuplar, Sivas Hafıza Merkezi arşivine kazandırıldı, dijitalleştirildi ve aynı zamanda kitaba dönüştürülerek halka sunulması planlanıyor.

Soru: Benzer bir proje başka illerde de yürütülüyor mu?

Cevap: Şu ana kadar Sivas’ta yürütülen bu proje, diğer illerdeki tarihî arşiv çalışmalarına örnek teşkil edecek nitelikte ve gelecekte benzer girişimlerin artması hedefleniyor.

Kaynak / Ajans: Trthaber