Suriye’de 2015 yılından bu yana ülkenin kuzeydoğusunu fiilen kontrol altında tutan Suriye Demokratik Güçleri (SDG), örgüt lideri Mazlum Abdi’nin 25 Ağustos 2026 tarihinde yaptığı resmi açıklamayla feshedildi. Türkiye’nin doğrudan terör örgütü PKK’nın Suriye yapılanması olarak kabul ettiği SDG’nin lağvedilmesiyle birlikte özerk yapı sona ererken, bölgedeki askeri ve sivil kurumların Şam merkezli idareye entegrasyon süreci resmen başlatıldı.

Geçici Suriye yönetiminin devlet başkanı Ahmed Şara, 27 Ağustos’ta Mazlum Abdi’yi resmi danışmanı olarak atadığını duyurdu. Arapça yayın yapan Al Majallah dergisinin aktardığı bilgilere göre, grubun dış ilişkilerinden sorumlu İlham Ahmed’in ise Suriye Parlamentosu’nda milletvekili olarak yer alması hususunda mutabakata varıldı. Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından memnuniyetle karşılanan bu karar, hem bölgesel dengeler hem de Suriyeli Kürtlerin gelecekteki sivil ve siyasi hakları açısından tarihi bir kırılma noktası olarak değerlendiriliyor.

SDG’nin Feshi ve Şam Yönetimine Entegrasyon Süreci

Suriye Demokratik Güçleri’nin omurgasını, Türkiye tarafından PKK’nın Suriye kolu ve terör örgütü olarak tanımlanan Kürt Demokratik Birlik Partisi’nin (PYD) silahlı kanadı Halk Savunma Birlikleri (YPG) oluşturuyordu. Ankara, 2016 ile 2019 yılları arasında düzenlediği sınır ötesi askeri harekâtlarla SDG’nin sınır hattındaki hakimiyetini kırmayı hedeflemişti. Beşar Esad rejiminin devrilmesinin ardından Türkiye, terör tehdidinin tamamen bertaraf edilmesi adına yapının feshedilmesini kararlılıkla talep etmiş ve Şam ile yürütülen entegrasyon müzakerelerinde etkin rol oynamıştı.

Fesih kararıyla birlikte silahlı unsurların merkezi orduya katılımında önemli adımlar atıldı. Suriye ordusundan yapılan açıklamaya göre, bünyesinde 5 binden fazla savaşçı bulunduran askeri birlikler Haseke bölgesinde konuşlandırılan dört ayrı tugaya dâhil edildi. SDG’nin kadın yapılanması olan Kadın Savunma Birlikleri’nin (YPJ) ise Suriye İçişleri Bakanlığı bünyesindeki güvenlik teşkilatına entegre edilerek ülkenin kuzeydoğusunda terörle mücadele birimleri altında görev alması kararlaştırıldı.

Taraflar arasında 18 Ocak’ta varılan ateşkes ve entegrasyon mutabakatı; Deyrizor ve Rakka’nın Şam güçlerince kontrol altına alınmasının ardından şekillenmişti. Askeri baskı sonrasında Kobane, Haseke ve Kamışlı hattına çekilen yapı, merkezi idareye bağlanmayı kabul etmek zorunda kaldı.

Ankara’dan İlk Tepkiler ve Güvenlik Parametreleri

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 26 Ağustos’ta gerçekleştirdiği basın açıklamasında SDG’nin lağvedilmesini ‘memnuniyet verici bir olay’ olarak nitelendirdi. Fidan, Suriyeli Kürtlerin kimliğinin teminat altına alınması ve Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunması gerektiğine işaret ederek, ‘Şam’da yapılan açıklama metni itibarıyla olumludur ama pratikte de söylendiği gibiyse ziyadesiyle olumludur’ değerlendirmesinde bulundu.

Gelişmeleri değerlendiren Brookings Enstitüsü Türkiye Projesi Direktörü Aslı Aydıntaşbaş, Türkiye’nin Suriye sahasındaki temel hedeflerine ulaştığını vurguladı. Aydıntaşbaş, ‘Öncelikle kendi güvenlik kaygılarını gideren yeni bir yapı söz konusu. Ama daha da önemlisi Kürtlerin Şam rejimi ile entegrasyonunu teşvik ederek Türkiye’deki barış süreci ile neredeyse paralel giden yeni bir Suriye’nin oluşmasına neden oldu’ ifadelerini kullandı. Aydıntaşbaş ayrıca Şam ve SDG arasındaki görüşmelerin sadece Suriye iç siyasetiyle sınırlı olmadığını; Abdullah Öcalan, Türkiye ve Türk güvenlik birimlerinin de bu sürece fiilen dahil olduğunu aktardı.

Eski diplomat Gülru Gezer ise sürecin ‘terörsüz Türkiye’ ve ‘terörsüz bölge’ vizyonuyla doğrudan örtüştüğünü dile getirdi. KCK çatı yapılanmasının Türkiye, Suriye, Irak ve İran’daki kollarının çözülme sürecine girdiğini kaydeden Gezer, SDG ile sivil Kürt nüfusunun birbirinden ayrı tutulması gerektiğinin altını çizdi.

Sivil Haklar, Anadilde Eğitim ve Siyasi Gelecek Tartışmaları

Entegrasyon sürecinin siyasi ve toplumsal boyutları ise kamuoyunda derin tartışmalara sahne oluyor. Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara’nın 16 Ocak’ta imzaladığı başkanlık kararnamesiyle Kürtler Suriye toplumunun ‘asli ve ayrılmaz bir parçası’ kabul edilmiş, Kürtçe ulusal dil sayılırken Nevruz günü de resmi tatil ilan edilmişti. Son olarak Suriye resmi haber ajansı SANA, 26 Ağustos’taki haberinde Kürtçenin 2026-2027 eğitim-öğretim döneminden itibaren haftada iki saatlik seçmeli ders olarak müfredata ekleneceğini bildirdi.

Buna karşın SDG kanadı, Kürtçenin yalnızca ulusal değil, tam yetkili resmi dil olmasını ve yükseköğretim dâhil tüm alanlarda eğitim dili olarak tanınmasını talep ediyor. Mazlum Abdi, 22 Ağustos’ta yaptığı açıklamada mevcut adımların yetersiz olduğunu ifade etmişti. Al Majallah’ın aktardığı detaylarda da SDG’nin fesih şartları arasında Kürtçenin resmi dil olarak tanınması ile tarih ve coğrafya gibi temel derslerin Kürtçe okutulması maddelerinin yer aldığı belirtiliyor.

Diğer taraftan, Ortadoğu uzlaşmaları üzerine çalışmaları bulunan Doçent Doktor Arzu Yılmaz, sürecin Kürt toplumu açısından iddialı ve ideal bir düzlemde ilerlemediğini, sahada belirgin bir düş kırıklığı yaşandığını ifade ediyor. Yılmaz; Lazkiye, Tartus ve Süveyda gibi farklı bölgelerdeki etnik ve dini grupların entegrasyon sorunlarına dikkat çekerek, Suriye’deki idari ve askeri bütünlüğün henüz tam anlamıyla tesis edilemediğini savunuyor.

Merak Edilen Sorular ve Cevaplar

Soru: Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ne zaman ve nasıl feshedildi?

SDG lideri Mazlum Abdi, 25 Ağustos 2026 tarihinde yaptığı resmi açıklama ile 2015 yılından bu yana varlığını sürdüren yapının resmen feshedildiğini duyurdu. Askeri ve sivil organlar Şam merkezli Suriye hükümetine devredildi.

Soru: Türkiye, SDG’nin feshedilmesi kararını nasıl karşıladı?

Türkiye kararı memnuniyetle karşıladı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan gelişmeyi olumlu değerlendirirken, uzmanlar bu adımın Türkiye’nin sınır güvenliği kaygılarını giderdiğini ve bölgesel istikrara katkı sağladığını belirtti.

Soru: SDG unsurları Suriye devlet yapısına nasıl dahil edilecek?

SDG’ye bağlı 5 binden fazla askeri personel Suriye ordusunun Haseke’deki 4 tugayına katıldı. Kadın birlikleri (YPJ) İçişleri Bakanlığı terörle mücadele kadrosuna geçti. Lider kadrodan Mazlum Abdi devlet başkanı danışmanlığına, İlham Ahmed ise parlamento üyeliğine getirildi.

Kaynak / Ajans: Bbc