Antalya’nın Manavgat ilçesi Denizyaka kumsalında faaliyet gösteren 5 yıldızlı bir otelin hak kazandığı ‘Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası’, tesiste deniz kaplumbağalarını ve yuvalama alanlarını korumaya yönelik kriterlerin sürdürülebilir şekilde uygulanmadığının belirlenmesi üzerine iptal edildi. Saha ekipleri tarafından gerçekleştirilen denetimlerde, otel yönetiminin yasak olmasına karşın sahil şeridindeki kumulları kazarak başka alanlara taşıdığı ve oluşan dev çukurları atıklarla doldurarak çöplüğe çevirdiği ortaya çıkarıldı.

Nesli küresel ölçekte tehlike altında bulunan caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının Akdeniz sahillerindeki en önemli yuvalama alanlarından birinde meydana gelen bu olay büyük tepki çekti. TUI Yardım Vakfı ve Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) iş birliğiyle yürütülen proje kapsamındaki denetimler, çevre koruma protokollerine uymayan tesislerin sertifikalarının tavizsiz şekilde geri alındığını bir kez daha gösterdi.

Sermaye Değişimi Sonrası Çevre İhlalleri Baş Gösterdi

Denizyaka kumsalındaki 5 yıldızlı turizm tesisinin bu yılın başlarında satılarak el değiştirdiği ve yeni yönetim altında çevresel taahhütlerin terk edildiği belirlendi. Mülkiyet değişiminin ardından sertifika programı bünyesindeki koruma ilkelerini uygulamaktan vazgeçen otel idaresinin, sahil yapısına doğrudan müdahalede bulunduğu saptandı. Sahadaki koruma alanlarında yapılan incelemeler sonucunda, kepçelerle kazılan kumsal kumullarının tesis içerisindeki başka noktalara taşındığı kaydedildi.

Kumulların kazılmasıyla oluşan geniş çukurların ise otel bünyesinden çıkan çeşitli çöp, moloz ve atık malzemelerle doldurulduğu tespit edildi. Çevre araştırmacıları ve denetim ekipleri tarafından fotoğraflanarak belgelenen bu durum, bölgedeki deniz kaplumbağalarının doğal yumurtlama ekosistemine telafisi güç zararlar verdi. Doğal kumsal yapısının bozulması, üreme sezonunda kıyıya çıkan dişi caretta carettaların yuva yapmasını zorlaştırarak ekolojik dengeyi tahrip etti.

EKAD Tarafından Gerçekleştirilen Saha İncelemeleri ve İptal Süreci

Sertifika iptal kararına ilişkin detayları paylaşan Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) yetkilileri, sürecin arka planı hakkında kapsamlı açıklamalarda bulundu. Tesisin, TUI Care Foundation desteğiyle yürütülen TUI Turtle Aid Antalya Projesi çerçevesinde 2024 yılında sertifika programına dahil olduğu bildirildi. Yoğun denetim ve eğitim süreçlerinin ardından otelin 2026 yılının mayıs ayında ‘Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası’ almaya hak kazandığı hatırlandı.

Ancak 2026 yaz sezonunun hemen başında yapılan rutin saha değerlendirmelerinde otelde ciddi ihlaller tespit edildi. EKAD yetkilileri, kumsalın hatalı kullanımı, yuvalama sahalarının tahrip edilmesi, plaj ekipmanlarının mevzuata aykırı yerleştirilmesi ve gece aydınlatmasının deniz kaplumbağaları üzerinde oluşturduğu olumsuz etkiler sebebiyle iptal kararının kaçınılmaz hale geldiğini aktardı. Tespit edilen aksaklıkların tesis yönetimine yazılı olarak iletilmesine rağmen gerekli iyileştirmelerin yapılmadığı vurgulandı.

Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası İçin Belirlenen Kriterler

Sertifika programı, turizm tesislerinin doğal hayatla uyum içinde işletilmesini hedefleyen son derece katı kurallar içeriyor. Bir otelin ‘Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası’ alabilmesi ve bunu koruyabilmesi için yuvalama alanlarını eksiksiz şekilde muhafaza etmesi gerekiyor. Plajda yer alan şezlong ve şemsiye gibi ekipmanların kıyı çizgisinden en az 50 metre geride konumlandırılması, kaplumbağaların karaya çıkış ve denize dönüş rotalarını açık tutmak adına büyük önem taşııyor.

Ayrıca tesislerde gece saatlerinde deniz kaplumbağalarının yönünü şaşırmasına ve ölümlerine yol açan beyaz ışıkların engellenmesi şart koşuluyor. Bunun yerine sadece belirli noktalarda kaplumbağa dostu kırmızı aydınlatma kullanılması zorunlu tutuluyor. Tesis çalışanlarının ve konaklayan misafirlerin caretta carettalar konusunda sürekli bilgilendirilmesi, kumsal temizliğinin doğal dokuya zarar vermeden yapılması ve bu ilkelerin tüm üreme sezonu boyunca kesintisiz uygulanması esas alınıyor.

Akdeniz Sahillerinde 30 Yıllık Çevre ve Doğa Koruma Seferberliği

EKAD, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ile Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü iş birliğiyle 30 yılı aşkın süredir Deniz Kaplumbağalarını Koruma Projesi yürütüyor. Bu devasa çalışma, Antalya il sınırları içerisindeki Lara kumullarından başlayarak Kemerağzı, Kundu, Kadriye, Belek, Boğazkent, Denizyaka ve Kızılot sahillerini kapsayan toplam 65 kilometrelik bir hatta aralıksız sürdürülüyor.

Yapılan son sertifika iptalinin ardından Antalya genelinde ‘Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası’ taşıyan otel sayısı 3’e düşmüş durumda. TUI Vakfı ve EKAD ortaklığında Antalya’da bugüne kadar toplam 4 otele bu özel unvan verilirken, dünya genelinde ise bu sertifikaya sahip tesis sayısı 31 olarak kaydediliyor. Yaşanan son gelişme, ekolojik dengenin korunmasında ticari kaygıların ötesinde bir duyarlılık gösterilmesi gerektiğini bir kez daha kanıtlıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Otelin Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası neden iptal edildi?

Otelin kıyıdaki doğal kumulları kazıp başka alanlara taşıması, oluşan çukurları çöplüğe dönüştürmesi, plaj ekipmanlarını uygunsuz yerleştirmesi ve gece aydınlatma kurallarına uymaması nedeniyle sertifikası iptal edilmiştir.

Soru: Antalya genelinde Kaplumbağa Dostu sertifikasına sahip kaç otel kaldı?

Manavgat’taki 5 yıldızlı otelin sertifikasının iptal edilmesinin ardından Antalya’da bu sertifikayı koruyan otel sayısı 3’e gerilemiştir. Dünya genelinde ise bu sertifikaya sahip toplam 31 otel bulunmaktadır.

Soru: Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası için temel şartlar nelerdir?

Kumsala ve denize yönelen yapay beyaz ışıkların engellenip kırmızı aydınlatmaya geçilmesi, şezlongların kıyıdan en az 50 metre geride tutulması, yuvalama alanlarının korunması, kumul ekosisteminin muhafaza edilmesi ve personelin bilinçlendirilmesi temel şartlar arasındadır.

Kaynak: Haberturk