Antalya’nın Manavgat ilçesinde bulunan Denizyaka kumsalındaki 5 yıldızlı bir otelin hak kazandığı ‘Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası’, çevre ve koruma kriterlerinin ihlal edilmesi nedeniyle iptal edildi. Nesli tehlike altında bulunan caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının en önemli yuvalama alanlarından birinde yer alan tesisin, yasak olmasına rağmen kumsal kumullarını kazdığı, kumları başka bölgelere taşıdığı ve oluşan çukurları atıklarla doldurduğu tespit edildi.

TUI Yardım Vakfı (TUI Care Foundation) ve Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) iş birliğiyle yürütülen çalışma kapsamında verilen sertifikanın iptal kararı, saha denetimlerinde belirlenen olumsuzlukların ardından alındı. Tesis yönetimine tespit edilen eksikliklerin iletilmesine ve gerekli uyarılarda bulunulmasına rağmen herhangi bir iyileştirme yapılmaması üzerine, sertifika programı yetkilileri belgenin geçerliliğine son verdi.

Denizyaka Kumsalındaki Tahribat Görünür Hale Geldi

Akdeniz sahillerinde caretta caretta deniz kaplumbağalarının en yoğun yuvalama alanlarına ev sahipliği yapan Antalya’da çevre koruma kriterlerine uymayan işletmelere geçit verilmiyor. Manavgat ilçesine bağlı Denizyaka kumsalında faaliyet gösteren 5 yıldızlı konaklama tesisi, TUI Turtle Aid Antalya Projesi bünyesinde 2024 yılında ‘Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası’ sürecini başlattı. Tesis, yürütülen denetimlerin ardından 2026 yılının mayıs ayında sertifika almaya hak kazandı.

Ancak 2026 yılının başlarında el değiştirerek yeni yönetimine geçen otelde, sertifika standartlarının sürdürülmesinde ciddi aksaklıklar yaşanmaya başladı. Yaz sezonunun başlangıcıyla birlikte sahada inceleme yapan uzmanlar, kumsalda iş makineleriyle kazı yapıldığını ve doğal kumul yapısının bozulduğunu belirlendi. Yasak olmasına rağmen kazılan kumulların başka alanlara taşındığı, doğal yapısı tahrip edilen alanda meydana gelen büyük çukurların ise tesis çöpleri ve çeşitli atıklarla doldurulduğu tespit edilerek belgelendi.

EKAD’dan Açıklama: Uyarılara Rağmen İyileştirme Yapılmadı

Yaşanan süreç ve iptal kararına ilişkin açıklamalarda bulunarak DHA muhabirinin sorularını yanıtlayan Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) yetkilileri, kararın temelinde koruma standartlarının sürdürülebilir biçimde uygulanmamasının yattığını vurguladı. Saha çalışmaları sırasında tespit edilen uygunsuzlukların tesise bildirildiğini aktaran yetkililer, verilen sürede gerekli düzenlemelerin yapılmadığını ve ekolojik dengenin gözetilmediğini belirttiler.

EKAD temsilcileri yaptıkları değerlendirmede, konunun basit bir şikayet konusu olmadığını, doğrudan sahada tespit edilen koruma sorunlarından kaynaklandığını ifade etti. İncelemelerde özellikle kumsalın kullanım biçimi, yuvalama alanlarının fiziki olarak korunması, plaj ekipmanlarının konumlandırılması ve gece aydınlatmalarının deniz kaplumbağaları üzerindeki olumsuz etkilerinin önlenmesi başlıklarında ciddi yetersizlikler saptandığı dile getirildi. Tesisin uyarıları dikkate almaması üzerine sertifikanın iptal edilmesine karar verildi.

Sertifika Almak ve Korumak İçin Hangi Kriterler Gerekiyor?

Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası, turizm tesislerinin doğal yaşam alanlarıyla uyumlu bir şekilde faaliyet göstermesini hedefleyen son derece katı kurallardan oluşuyor. Belgeyi almaya hak kazanmak ve belgenin sürekliliğini sağlamak isteyen otellerin yuvalama sezonu boyunca belirli ekolojik sorumlulukları eksiksiz yerine getirmesi bekleniyor. Bu kriterlerin başında caretta carettaların yumurtladığı kumul alanların dokusunun korunması ve kumsal temizliğinin doğal yöntemlerle yapılması geliyor.

Bunun yanı sıra plajdaki şezlong ve diğer donatıların deniz kıyısından en az 50 metre geride konumlandırılması zorunluluğu bulunuyor. Yuvalardan çıkan yavruların denize ulaşmasını engelleyen yapay ışık kaynaklarının kontrol altına alınması da hayati önem taşıyor. İşletmelerin kumsala ve denize yönelen ışıkları kısıtlaması, ihtiyaç duyulan noktalarda ise kaplumbağaların yön duygusunu bozmayan özel kırmızı aydınlatma sistemlerine geçmesi gerekiyor. Ayrıca tesis personelinin ve konaklayan misafirlerin deniz kaplumbağaları konusunda bilgilendirilmesi ve yavruların denize erişim yollarının daima açık tutulması şart koşuluyor.

Akdeniz Sahillerinde 30 Yılı Aşan Koruma Seferberliği

Antalya kıyılarında deniz kaplumbağalarının korunmasına yönelik çalışmalar 30 yılı aşkın bir geçmişe dayanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ile Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü iş birliğiyle yürütülen Deniz Kaplumbağalarını Koruma Projesi, bölgedeki ekolojik dengenin sürdürülmesinde kritik bir rol oynuyor. EKAD tarafından yürütülen proje kapsamındaki koruma çalışmaları, toplam 65 kilometrelik bir kumsal şeridini kapsıyor.

Söz konusu 65 kilometrelik hat; Muratpaşa ilçesindeki Lara kumullarından başlayarak Aksu ilçesindeki Kemerağzı ve Kundu, Serik ilçesindeki Kadriye, Belek ve Boğazkent sahilleri ile Manavgat ilçesindeki Denizyaka ve Kızılot kumullarına kadar uzanıyor. TUI Yardım Vakfı ve EKAD iş birliğiyle yürütülen sürdürülebilir turizm projesi kapsamında bugüne kadar Antalya bölgesinde toplam 4 otel ‘Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası’ almaya hak kazanmıştı. Manavgat’taki tesisin belgesinin iptal edilmesiyle birlikte Antalya’da bu sertifikaya sahip tesis sayısı 3’e geriledi. Dünya genelinde ise bu özel sertifikayı taşıyan toplam 31 otel bulunuyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Otelin Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası neden iptal edildi?

Cevap: Otelin yasak olmasına rağmen kumsal kumullarını kazarak çukurlar açması, çıkarılan kumları başka alanlara taşıması, oluşan çukurları çöplerle doldurması ve kaplumbağa koruma kriterlerini sürdürülebilir şekilde uygulamaması nedeniyle sertifikası iptal edilmiştir.

Soru: Antalya’da Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası’na sahip kaç otel kaldı?

Cevap: Antalya genelinde daha önce bu sertifikaya sahip olan 4 otelden birinin belgesinin iptal edilmesiyle birlikte, sertifikalı tesis sayısı 3’e düşmüştür. Dünya genelinde ise bu sertifikaya sahip 31 otel yer almaktadır.

Soru: Kaplumbağa dostu otellerde hangi kuralların uygulanması gerekmektedir?

Cevap: Sertifika sahibi otellerin yuvalama alanlarını koruması, şezlongları sahilden en az 50 metre geride tutması, denize yönelen yapay ışıkları engelleyip kırmızı aydınlatma kullanması, kumsalı temiz tutması, yavruların denize ulaşımını engellememesi ve çalışanlar ile misafirleri bilinçlendirmesi gerekmektedir.

Kaynak: Haberturk