Türkiye’nin zeytin başkenti Aydın’da, Yeni Parti milletvekili Evrim Karakoz, TBMM Genel Kurulu’nda zeytin ve zeytinyağı üreticilerinin karşılaştığı ekonomik sıkıntıları gündeme taşıdı. Karakoz, “AKP’nin başarısız tarım politikaları yüzünden rekor yılı zarar yılına dönmüş durumda” diyerek, üreticilerin maliyetlerden dolayı bahçelerine girip zeytinlerini toplayamıyorlarını vurguladı.
İlçedeki çiftçiler, 15-20 lira alım fiyatıyla toplanan zeytinleri marketlerde 10 kat üst fiyatla satıyor; bu durum hem üreticilerin hem de tüketicilerin mağduriyetini artırıyor. Karakoz, Avrupa’da litre başına 50 lira destek verilirken Türkiye’de destek olmadığını, ihracat yasaklarının ve kaçak ticaretin de sorunları daha da ağırlaştırdığını belirtti.
- Kritik Gelişme: Karakoz, zeytin üreticilerinin maliyet artışı nedeniyle bahçelerini terk ettiğini açıkladı.
- Resmi Veri / Açıklama: 2026 Kasım ayında mazot fiyatı 95-100 lira, zeytinin alım fiyatı 15-20 lira.
- Süreç / Sonraki Adım: Yeni Parti, zeytinde 20 lira ve zeytinyağında litre başına 50 lira destek teklif etti.
Sahadan İlk Bilgiler ve Tarafların Açıklamaları
Karakoz, TBMM’de yaptığı konuşmada, “Hatay’dan Balıkesir’e, Balıkesir’den Manisa’ya, Manisa’dan Aydın’a kadar tüm zeytin üreticileri maliyetlerden dolayı bahçelerine gidemiyor” diyerek, üretimin sadece hasattan ibaret olmadığını, budama, sürme, ilaç ve gübre maliyetlerinin de yüksek olduğunu belirtti. Karakoz, 2025 yılında mazot fiyatının 50-60 lira, 2026 Kasım ayında ise 95-100 liraya yükseldiğini gösterdi. Üreticilerin, 2024 yılında en düşük kalitedeki zeytin 60 liraya satılırken, bugün 15-20 liraya düştüğünü vurguladı.
İlçede çiftçilik yapan bir üretici, “Gece gündüz çalışıyor, modern tarım teknikleri uyguluyor. Bu sene silajlık mısır ekti, inciri vardı, narenciye ekti, zeytini tarlada kaldı; kısacası üretmeye çalıştı ama AKP iktidarı yüzünden bunu başaramadı” diyerek, üreticilerin karşılaştığı zorlukları özetledi.
Kararın Detayları ve Sürecin İşleyişi
Yeni Parti’nin iktidarda olması durumunda, Karakoz, “Yeni Parti iktidarında çiftçimizin yüzünü güldüreceğiz; dane zeytinde 20 lira, zeytinyağında litre başına 50 lira destek vereceğiz” sözünü verdi. Karakoz’un bu önerisi, zeytin ve zeytinyağı üreticilerinin maliyetlerini hafifletmek ve ihracat potansiyelini artırmak amacıyla tasarlandı. Ancak AKP’nin mevcut dış ticaret politikalarıyla çelişen ihracat yasakları ve kaçak ticaretin artması, üreticilerin karşılaştığı sorunları derinleştiriyor.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Yeni Parti’nin tarım politikaları, Aydın’ın zeytin üretiminde kritik bir dönemeç olarak görülüyor. Karakoz’un TBMM’deki konuşması, sadece bir şikayet değil, aynı zamanda bir politika teklifi içeriyor. Üreticilerin maliyet baskısı, mazot fiyatları, dış ticaret engelleri ve destek eksikliği, tarım sektörünün sürdürülebilirliğini tehdit ediyor. Tarımın sadece hasattan ibaret olmadığını vurgulayan Karakoz, budama, sürme, ilaç ve gübre gibi ek maliyetlerin de üreticileri zorladığını gösterdi. Bu bağlamda, Yeni Parti’nin önerdiği 20 lira zeytin ve litre başına 50 lira zeytinyağı desteği, üreticilerin zararını azaltmayı hedefliyor. Ancak, bu desteğin uygulanabilirliği, bütçe dengeleri ve mevcut dış ticaret politikalarıyla uyumlu olup olmadığı henüz net değil. Eğer Yeni Parti iktidara geçerse, tarım sektöründeki bu desteklerin zamanında ve yeterli şekilde hayata geçirilmesi, Aydın’ın zeytin üretiminde yeniden canlanma için kritik bir faktör olacaktır.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Zeytin üreticileri maliyetleri neden bu kadar yükseldi?
Mazot fiyatlarının 2025’te 50-60 liradan 2026’da 95-100 liraya çıkması, budama, sürme ve ilaç maliyetlerinin artması, üreticilerin toplam maliyetini önemli ölçüde yükseltti.
Soru: Yeni Parti’nin destek önerileri ne zaman hayata geçirilecek?
Yeni Parti iktidara geçerse, desteklerin uygulanması için ilgili bakanlıklar ve tarım teşvik programlarıyla koordinasyon sağlanacak ve öncelikli olarak 2027 yılı itibariyle başlatılacak.
Kaynak / Ajans: Yenikiroba

