Birleşmiş Milletler 31. İklim Değişikliği Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi, Türkiye ve Avustralya eş başkanlığında Antalya Expo Alanı’nda geniş bir uluslararası katılımla resmi olarak başladı. Küresel iklim krizinin sahaya yansıyan somut etkilerinin gölgesinde gerçekleştirilen zirvede açılış konuşmasını yapan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, iklim adaleti için fosil yakıt şirketlerinin elde ettiği yüksek kârların vergilendirilmesi gerektiğini ilan ederek ‘kirleten ödemeli’ ilkesini masaya yatırdı.

Zirve alanında gerçekleştirilen liderler karşılaması ve çekilen aile fotoğrafının ardından başlayan müzakerelerde, 2026 yılının tarihsel veriler ışığında kayıtlara geçen en sıcak yıl olma yolunda ilerlediği somut raporlarla ortaya kondu. Liderler zirvesinde konuşan devlet başkanları ve kurum temsilcileri, küresel ısınmayla mücadelede finansman sorumluluğunun yanı sıra temiz enerjiye geçiş hedeflerini detaylandırdı.

Antalya Zirvesi’nde Güvenlik ve Lojistik Düzenlemeleri

Antalya Expo alanında düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi nedeniyle bölgede üst düzey güvenlik önlemleri hayata geçirildi. Zirveye katılan yabancı devlet adamları, delegasyonlar, basın mensupları ve sivil toplum temsilcilerinin alana ulaşımı için sabah 05.00 ile 07.00 saatleri arasında hareket edilmesi yönünde resmi uyarılarda bulunuldu. Sabah saatlerinde toplu taşıma hatlarında ve güvenlik kontrol noktalarında yoğunluklar kayda geçti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sabah saatlerinden itibaren zirvenin yapılacağı alana gelen dünya liderlerini tek tek karşıladı. Karşılama merasiminin tamamlanmasıyla birlikte tören alanında COP31 aile fotoğrafı çektirildi ve ardından resmi oturumlara geçildi.

BM Genel Sekreteri Guterres’ten Sert Uyarılar ve Vergi Çıkışı

Zirvenin açılışında konuşan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, iklim hedeflerindeki sapmalara dair net uyarılarda bulundu. Bilimsel verilerin 1,5 derece sınırının geçici olarak aşılmasının kaçınılmaz hale geldiğini gösterdiğini belirten Guterres, “Bilim bize teslim olmamızı değil, daha güçlü mücadele etmemizi söylüyor” ifadesini kullandı.

Fosil yakıt sektörünü sert bir dille eleştiren Guterres, bu endüstrinin dinozorlar gibi yok olması gerektiğini dile getirdi. Konuşmasında endüstri lobilerine dikkat çeken BM Genel Sekreteri, “Ancak bunun kendiliğinden olmayacağını biliyoruz. Dinozorların lobisi yoktu, fosil yakıtların var” değerlendirmesinde bulundu. Önümüzdeki on yılın belirleyici unsurunun iklim adaleti olacağını vurgulayan Guterres, fosil yakıtlardan elde edilen olağanüstü kârların vergilendirilmesini talep ederek ‘kirleten ödemeli’ prensibinin altını çizdi.

Bilimsel Veriler Masada: 2026 Rekor Sıcaklık Yılı Yolunda

Zirve devam ederken bağımsız araştırma kuruluşları ve meteoroloji örgütleri tarafından yayımlanan küresel veriler müzakere masasının ana gündemini oluşturdu. ABD merkezli bağımsız araştırma kuruluşu Berkeley Earth, 2026 yılının 2024 yılında kırılan sıcaklık rekorunu geride bırakacağından %95 oranında emin olunduğunu ilan etti.

Sıcaklık artışlarının etkileri dünya genelinde somut felaketlerle sahaya yansıdı. Avrupa çapında geniş alanları etkisi altına alan orman yangınları yaşanırken, Nepal’de meydana gelen ani buzul çökmesi nedeniyle binden fazla kişinin hayatını kaybettiği bilgisi kayda geçti. Berkeley Earth bünyesinde görev yapan Dr. Robert Rohde, peş peşe rekor sıcaklıkların yaşandığı bir döneme girildiğini belirterek kuraklık, sıcak hava dalgaları ve buzul çökmelerinde yeni rekorların beklendiğini bildirdi. Rohde, ilerleyen dönemde çok daha büyük ve dramatik değişimlerin yaşanma potansiyeline dikkat çekti.

Avrupa Birliği Copernicus İklim Değişikliği Servisi de 6 Kasım tarihinde yayımladığı raporda Ekim 2026’nın kayıtlardaki en sıcak ekim ayı olduğunu doğruladı. Küresel sıcaklıklardaki yükselişin temel nedeni olarak atmosferde biriken karbondioksit yoğunluğu gösterildi.

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) ise yayımladığı değerlendirmede 2026’nın kayıtlardaki en sıcak dört yıldan biri olacağını öngördü. Etkisini sürdüren güçlü El Nino olayının gelecek yıl da devam edeceğini bildiren WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, 2027 yılı için de bir rahatlama beklenmediğini ve yaşanan durumun ölçüm parametrelerini altüst ettiğini vurguladı.

Liderlerin Değerlendirmeleri ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Eleştirileri

Zirvenin ortak başkanlığını yürüten Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, konferansın temiz enerji yatırımlarını hızlandıran, elektrifikasyonu artıran, okyanusları koruyan ve iklim finansmanını en çok ihtiyaç duyan bölgelere ulaştıran somut kararlarla sonuçlanması gerektiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise iklim değişikliğiyle mücadelede gerekli finansal kaynakların sağlanması hususunda gelişmiş ülkelerin daha fazla sorumluluk alması gerektiğinin altını çizdi. COP31 Başkanı Murat Kurum da Antalya’nın bir ‘uygulama COP’u’ olduğunu belirterek, alınan kararların yatırıma dönüştürülmesi çağrısında bulundu. BM İklim Şefi Simon Stiell ise tek bir zirvenin sihirli bir çözüm sunamayacağını, ancak krizin aciliyetinin tarafları eyleme zorladığını dile getirdi.

Öte yandan, zirvenin ev sahipliğini üstlenen Türkiye ve Avustralya, fosil yakıtlara olan bağımlılıkları nedeniyle çevre örgütlerinin eleştirilerine hedef oldu. Çevre kuruluşları, Türkiye’de Akbelen gibi bölgelerde kömür projelerinin sürdürülmesini ve Avustralya’nın net kömür ihracatçısı konumunu eleştirerek daha iddialı adımlar atılmasını talep etti. İki ülkenin 2035 yılına kadar küresel elektrifikasyon oranını %35’e çıkarma hedefine karşı Türkiye ve Avustralya’dan 100’den fazla sivil toplum kuruluşu ortak bir bildiri yayımlayarak uyarılarda bulundu.

Kaynak / Ajans: Bbc