ABD siyasetinde askeri operasyonlar, anayasal yetki sınırları ve sivil kayıplar üzerinden yürüyen tartışmalar yeni bir hukuki safhaya taşındı. Temsilciler Meclisi Üyesi Thomas Massie, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in görevden alınması ve gelecekte herhangi bir federal makamda görev yapmaktan menedilmesi talebini içeren sekiz maddelik kapsamlı azil tasarısını genel kurulda baştan sona okuyarak resmen meclis gündemine sundu.

Massie, meclis içtüzüğünün sağladığı ‘ayrıcalıklı statü’ mekanizmasını devreye sokarak Cumhuriyetçi parti yönetimini tasarıyı iki yasama günü içerisinde genel kurul oylamasına sunmak zorunda bırakan bir prosedür başlattı. Sunduğu azil metninde Hegseth’e yöneltilen suçlamalar; Kongre onayı olmadan savaş başlatmak, askeri müdahalelerde sivil kayıpları önlemeye dönük güvenlik önlemlerini baltalamak ve yargı dışı infazlar gerçekleştirmek gibi ağır anayasal ihlal iddialarından oluşuyor.

8 Maddelik Azil Metninin Detayları ve Askeri Operasyon İddiaları

Temsilciler Meclisi genel kurulunda okunan sekiz maddelik azil gerekçesinde, Hegseth’in İran, Yemen ve Venezuela’daki ABD askeri operasyonlarındaki komuta rolünün yanı sıra askeri denetim, sivil kayıpların önlenmesi ve ifade özgürlüğü konularındaki tutumları hedef alındı.

Metnin ilk üç azil maddesinde Hegseth, Kongre’nin açık onayı olmaksızın İran’a karşı ABD askeri harekatlarını yönetmek ve Kongre’nin Amerikan kuvvetlerini bölgeden çekme yönündeki girişimlerine rağmen çatışma durumunu sürdürerek 1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı’nı (War Powers Resolution) ihlal etmekle itham edildi.

Dördüncü azil maddesi ise doğrudan operasyonel güvenlik ilkeleri ve sivil kayıplar zeminine oturtuldu. Hegseth’in sivil kayıpları engellemek amacıyla oluşturulan askeri protokolleri baltaladığı vurgulanırken, somut örnek olarak İran’ın Minab kentindeki Şerece-i Tayyibe Kız İlkokulu’na düzenlenen ABD saldırısı gösterildi. Söz konusu bombardımanda aralarında 120 çocuğun da yer aldığı 150’den fazla sivilin hayatını kaybettiği olgu kayda geçirildi.

Beşinci maddede Hegseth, Karayip Denizi ve Doğu Pasifik Okyanusu’nda uyuşturucu kaçakçılığı şüphesi taşıyan deniz taşıtlarına yönelik ABD askeri güçlerince gerçekleştirilen saldırı operasyonları sebebiyle suçlandı.

Altıncı madde, askeri personel Hakları ve anayasal güvenceler çerçevesinde şekillendi. Emekli donanma komutanı ve Senatör Mark Kelly’nin askeri personele yasa dışı emirleri reddetme haklarını hatırlattığı bir video çalışmasında yer alması üzerine Hegseth’in kendisine misillemede bulunduğu ve anayasal güvence altındaki ifade özgürlüğünü baskılamaya çalıştığı ifade edildi.

Yedinci maddede, 2026 yılı ocak ayında Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun yakalandığı operasyon masaya yatırıldı. Hegseth’in egemen bir ülkeye karşı yetkisiz askeri harekat yönettiği, bu operasyon neticesinde en az 83 kişinin öldüğü ve 7 Amerikan personelinin de hayatını kaybettiği olgusal verilerle dosyaya eklendi.

Sekizinci ve son azil maddesinde ise Hegseth, 2025 yılı içerisinde yaklaşık 52 gün boyunca sürdürülen ve 1100’den fazla hava saldırısının düzenlendiği Yemen’deki askeri harekatı yönetmekle suçlandı.

Temsilciler Meclisi’ndeki Prosedür ve Senato Dengeleri

ABD siyasal ve hukuki sisteminde bir kabine üyesi veya yüksek yetkilinin azil süreci doğrudan Temsilciler Meclisi çatısı altında başlıyor. Meclis kurallarına göre Massie’nin başvurduğu ‘ayrıcalıklı statü’ talebi, Cumhuriyetçi parti liderlerinin tasarıyı 2 yasama günü içinde genel kurul oylamasına getirmesini gerektiriyor. Ancak meclis liderleri, basit çoğunluk oylamasıyla tasarının ayrıcalıklı statüde ele alınmasını engelleme yetkisini elinde bulunduruyor.

Tasarının meclis gündemine girip oylanması durumunda, Temsilciler Meclisi’nde aranacak basit çoğunluk (yüzde 50+1), Hegseth’in söz konusu suçlamalarla resmen itham edilmesini (impeachment) sağlayacak. Bu aşamanın geçilmesi halinde dosya Senato’ya aktarılarak yargılama safhasına geçilecek.

Senato’da düzenlenecek oturumlarda azil maddeleri tek tek ele alınarak duruşma usulüyle tartışılacak. Hegseth’in görevden tamamen azledilmesi ve federal görev haklarının elinden alınabilmesi için Senato genel kurulunda nitelikli çoğunluk olan üçte iki oranına, yani 67 senatörün onay oyuna ulaşılması hukuki şart olarak öne çıkıyor.

ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhuriyetçi Parti kadrolarının tam desteğini arkasına alan Hegseth için mevcut Senato sandalye dağılımı ve siyasi aritmetik dikkate alındığında 67 oyluk baraja ulaşılmasının son derece güç olduğu değerlendiriliyor.

Kaynak / Ajans: Trthaber