Ticaret Bakanlığı’nın gümrüklerde tasfiyelik hale gelen eşya ve araçların ekonomiye yeniden kazandırılması amacıyla yürüttüğü e-ihale süreçlerinde devasa bir finansal hacme ulaşıldı. Bakanlığın 2027 Yılı Bütçe Teklifi’nde yer alan resmi verilere göre, 2025 yılı başından bu yana uygulanan şeffaf ve rekabetçi satış yöntemleriyle bu yılın ilk 10 ayında 5,7 milyar liralık gelir kayda geçti. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 22 yükseliş gösteren bu performans, kamu kaynaklarının etkin yönetimi ve kaçakçılıkla mücadele mevzuatı çerçevesinde tasfiyelik duruma gelen ürünlerin piyasaya arzını sağladı.
Söz konusu 10 aylık zaman diliminde 6 bin 233 adet binek ve ticari araç ile 17 bin 950 farklı eşya grubunun ihaleyle satışı tamamlandı. 2014 yılından itibaren kesintisiz şekilde uygulanan ve Türkiye’de kamu idareleri içindeki ilk elektronik ihale sistemi olma niteliği taşıyan e-ihale altyapısı sayesinde; binek ve ticari araçlardan kozmetiğe, kuyumculuktan tekstil ürünlerine, elektronik eşyalardan mobilya ve gıda sanayisi girdilerine kadar geniş bir yelpazedeki taşınır değerler ekonomiye kazandırıldı. Geçen yılın tamamında bir önceki yıla kıyasla yüzde 43 artışla 6 milyar lira gelir elde edildiği verilerle belgelendi.
- Kritik Gelişme: Bu yılın ilk 10 ayında e-ihale satışlarından 5,7 milyar lira gelir elde edilerek geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 22 artış sağlandı.
- Resmi Veri / Açıklama: 2025 yılı başından itibaren toplam 6 bin 233 araç ve 17 bin 950 eşya grubunun satışı başarıyla gerçekleştirildi.
- Süreç / Sonraki Adım: 18 yaşını doldurmuş tüm vatandaşlar eihale.gov.tr, mobil uygulamalar veya e-Devlet üzerinden ihalelere katılabiliyor.
E-İhale Sisteminin Çalışma Prensibi ve Katılım Şartları
Kamu idarelerinde şeffaflık ve erişilebilirlik ilkesi doğrultusunda hayata geçirilen e-ihale platformu, internet bağlantısının bulunduğu her noktadan anlık teklif verilmesine imkan tanıyor. Sisteme, 18 yaşını doldurmuş, medeni hakları kullanma ehliyetine sahip Türkiye’de yerleşik gerçek kişiler ile tüzel kişiler herhangi bir ücret ödemeden kaydolabiliyor. Satışa sunulan tüm eşya ve araçlara ait ihaleler platform üzerinden tüm kullanıcılar tarafından anlık olarak izlenebiliyor.
Süreç kapsamında ihalesi açılan ürünler 3 iş günü boyunca sistemde ilan ediliyor. İlan süresinin tamamlanmasının ardından katılımcıların teklif verebildiği 3 iş günlük ihale süreci başlıyor. Teklif verme aşamasında katılımcılar sunulan en yüksek tutarları anlık olarak görebiliyor. İhale süresi sonunda şartları karşılayan ve en yüksek teklifi sunan istekli, ihaleyi kazanma hakkı elde ediyor.
Piyasa Değerlemesi, Başlangıç Fiyatları ve Teminat Kuralları
E-ihale sisteminde satışa çıkarılan taşınırların ihaleye esas bedelleri gümrüklenmiş değerler dikkate alınarak belirleniyor. İhale başlangıç fiyatları ürün grubuna göre farklılık gösteriyor. Araç satışlarında başlangıç fiyatı ihaleye esas bedelin yüzde 75’i olarak uygulanırken, eşya satışlarında bu oran yüzde 50 seviyesinde tutuluyor. İhalelere katılarak teklif vermek isteyenlerin, ihaleye esas bedelin yüzde 10’u tutarında teminat yatırması şart koşuluyor.
Satış süreçlerinde güvenliği ve şeffaflığı en üst seviyeye çıkarmak amacıyla taşınırlara ait tüm detaylar dijital ortamda şeffaflıkla sunuluyor. Eşyaların detaylı fotoğrafları ve teknik açıklamalarının yanı sıra araçlara ait detaylı fotoğraf, video kayıtları ve bağımsız ekspertiz raporları sistem üzerinden doğrudan erişime açılıyor. Vatandaşlar ve firmalar bu bilgilere Bakanlığın “www.eihale.gov.tr” resmi web adresinden, iOS ve Android işletim sistemli mobil cihaz uygulamalarından ya da e-Devlet kapısı üzerinden ulaşabiliyor.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Gümrük tasfiye süreçlerinin elektronik ortama taşınması, kamu maliyesinde doğrudan nakit akışı sağlamanın yanı sıra kayıt dışılık ve atıl stok sorununa karşı geliştirilmiş stratejik bir hamledir. Ambarlarda bekleyen veya hukuki süreçleri tamamlanan ticari malların hızla piyasaya sürülmesi, hem devlet kasasına milyarlarca liralık girdi sağlamakta hem de piyasadaki tedarik zincirini desteklemektedir. 2024 yılındaki 6 milyar liralık hacmin ardından bu yılın 10 ayında sağlanan 5,7 milyar liralık gelir, dijital platformun geniş kitlelerce benimsendiğini ve kamu varlıklarının değerinde nakde dönüştürüldüğünü somut verilerle doğrulamaktadır.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Gümrük e-ihalelerine kimler, nereden başvuru yapabilir?
Türkiye’de yerleşik, 18 yaşını doldurmuş ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek ve tüzel kişiler eihale.gov.tr, mobil uygulamalar veya e-Devlet üzerinden ücretsiz üye olarak ihalelere katılabilir.
Soru: İhalelerde başlangıç fiyatı ve teminat tutarı nasıl hesaplanır?
Başlangıç fiyatı araçlarda gümrüklenmiş değerin yüzde 75’i, eşyalarda ise yüzde 50’si olarak belirlenir. İhaleye katılmak için esas bedelin yüzde 10’u oranında teminat yatırılması gerekmektedir.
Kaynak / Ajans: Aa