AB’nin genişleme belgelerinde belirlenen stratejik uyum şartı, Türkiye’nin bir sonraki adımını zorlaştırabilir. AB’nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası (ODGP) ile uyumun %4 seviyesinde kalması, adaylık sürecinde kritik bir engel olarak öne çıkıyor.

Güncel rapor, Türkiye’nin %80’e yakın uyum seviyesinin son yıllarda radikal düşüşünü gösterirken, AB yetkilileri bu düşüşün “terörizm, insan hakları ve hukukun üstünlüğü” alanlarındaki çabaların yetersizliğine bağlı olduğunu vurguluyor. Böylece AB, Türkiye için stratejik uyumun yeni bir “giriş kapısı” haline gelmesini planlıyor.

Stratejik Uyumun Detayları ve Sürecin İşleyişi

Stratejik uyum, aday ülkenin AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi tarafından yapılan açıklamalar ve AB’nin uyguladığı yaptırımların geriye dönük olarak sağlanmasıyla ölçülür. Kaja Kallas’ın 4 Kasım açıklamasında vurguladığı gibi, “sadece bir prosedür değil, ortak tehdit algısının paylaşılması” bu ölçütün temelini oluşturuyor.

AB’nin 2024’te yayımladığı raporda, Türkiye’nin uyum düzeyi “güvenlik, terörle mücadele, insan hakları” başlıklarında 80’e yakın bir seviyeden %4’e düşmüş. Bu düşüş, Türkiye’nin terör örgütleriyle ilgili güncellemeleri AB’nin terör listesine dahil etmeme kararının bir sonucu olarak değerlendiriliyor.

AB Yetkililerinin Görüşleri ve Türkiye’nin Tepkisi

AB yetkilileri, Türkiye’nin “terör listesi güncellemelerine katılmaması” ve “human rights” alanındaki ilerlemeksizin bu düşüşün anlaşılabileceğini belirtiyor. Türkiye ise bu durumun “güvenlik endişeleri” ve “uluslararası ilişkiler” bağlamında ele alınması gerektiğini savunuyor.

AB Komisyonu, “stratejik uyumun ekonomi, savunma ve güvenlik alanlarında belirleyici olacağı” mesajını vererek, Türkiye’nin bu alanlarda daha aktif adımlar atması gerektiğini vurguluyor. Diğer aday ülkeler ise bu yeni kriterin “kademeli entegrasyon” sürecinde eşitlikçi bir yaklaşım sergilediğini iddia ediyor.

Türkiye’nin Stratejik Uyum Sürecinde Ne Bekleniyor?

AB, Türkiye’nin stratejik uyum oranını artırmak için “geriye dönük” katılım imkânı sunuyor. Bu, Türkiye’nin terör listesi güncellemelerini ve insan hakları raporlarını yeniden gözden geçirmesiyle başlıyor. AB’nin “gümrük birliği” ve “Made in EU” gibi alanlardaki beklentileri, stratejik uyumun bir parçası olarak ele alınacak.

AB yetkilileri, Türkiye’nin “güvenlik” alanında daha aktif olmasını ve “terörle mücadele” çabalarını güçlendirmesini bekliyor. Bu bağlamda, Türkiye’nin stratejik uyum sürecine hızla girmesi, AB ile ilişkilerinde bir “güçlü sinyal” gönderebilir.

Kaynak / Ajans: Bbc