Türkiye genelinde afet risklerine karşı yapı stokunun dayanıklılığını artırmayı hedefleyen kapsamlı mevzuat adımı resmi nitelik kazandı. Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı verilerinden yapılan derlemeye göre, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği önümüzdeki yıl itibarıyla revize edilerek yeni mühendislik standartlarına uyarlanacak.
İçişleri Bakanlığının sorumlu kurum olarak belirlendiği kapsamlı reform paketinde; yeni inşa edilecek tüm altyapı ve üstyapı projelerinde ‘çoklu afet tehlikesi’ kriteri esas alınacak. Alınan kararla birlikte uygulamaya yönelik teknik eğitim materyalleri hızlıca hazırlanarak sahadaki uygulayıcıların yetkinliğini artıracak eğitim takvimleri hayata geçirilecek.
- Kritik Gelişme: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği gelecek yıl kapsamlı bir teknik revizyondan geçirilecek.
- Resmi Veri / Açıklama: Çalışmada İçişleri Bakanlığı sorumlu olurken; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, AFAD, yerel yönetimler ve üniversiteler işbirliği yapacak.
- Süreç / Sonraki Adım: Uygulamaya yönelik eğitim materyalleri hazırlanacak, kamu binalarında hem deprem dayanımı hem de enerji verimliliği projelerine devam edilecek.
Çoklu Afet Modeli ve Mevzuatta Yeni Dönem
Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan stratejik hedefler doğrultusunda, mevcut ve yeni inşa edilecek tüm yapıların afetlere karşı dirençli kılınması için hukuki zemin yeniden şekillendiriliyor. Mevcut binaların güvenlik standartlarını yükseltmek ve inşa edilecek yapılarda riskleri minimuma indirmek amacıyla mevzuat sil baştan gözden geçirilecek. Yeni teknik şartnamelerde sadece deprem değil, bölgenin maruz kalabileceği iklimsel ve jeolojik çoklu afet riskleri de projelendirme aşamasına dahil edilecek.
Söz konusu çalışma planında kurumlar arası eş güdüm en üst düzeyde kurgulandı. İçişleri Bakanlığı yürütücü ana kurum konumunda bulunurken; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), ilgili tüm kamu kurumları, belediyeler, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları teknik ve akademik katkı sunmak üzere süreçte yer alacak.
Öte yandan sahadan gelen anlık ajans verilerinde, ulaşım ağındaki güvenlik riskleri de kayda geçti. Isparta-Antalya kara yolunun Kazak tünelleri çıkışında devrilen yolcu otobüsüne yönelik ekiplerin müdahale çalışmaları sahada devam ederken, altyapı ile ulaşım hatlarındaki güvenlik tedbirlerinin önemi bir kez daha somut verilerle ortaya kondu.
Kamu Yapılarında Güçlendirme ve Enerji Verimliliği
Yıllık programda eğitim ve sağlık tesisleri başta olmak üzere kamu hizmetinin yürütüldüğü kritik binaların afet ve olağanüstü durumlara hazırlık seviyesinin artırılması öncelikli tedbirler arasında sıralandı. Bu kapsamda sürdürülen Kamu Binaları Deprem Dayanımı ve Enerji Verimliliği Projesi kararlılıkla yürütülecek.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı sorumluluğunda yürütülen proje ile kamu binaları bir yandan olası depremlere karşı fiziki olarak güçlendirilirken diğer yandan yeşil dönüşüm vizyonuna uygun biçimde enerji verimli yapılara dönüştürülecek. Böylece kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve binaların yapısal güvenliği tek bir çatı altında birleştirilecek.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Türkiye’de inşaat sektörünün ve kentsel dönüşüm hamlelerinin anayasası niteliğindeki Bina Deprem Yönetmeliği’nin revize kararı, yalnızca masa başı bir mevzuat değişikliği anlamına gelmiyor. 6 Şubat depremleri sonrasında sahada elde edilen teknik bulgular ve değişen yapı teknolojileri, yönetmeliğin güncellenmesini kaçınılmaz bir zorunluluk haline getirmişti. Yeni dönemde ‘çoklu afet tehlikesi’ kavramının mevzuata girmesi, bir binanın sadece sarsıntıya değil, zemin sıvılaşmasından sel ve heyelan riskine kadar geniş bir yelpazede değerlendirileceğini gösteriyor. Ayrıca hazırlanan yönetmeliğin sahada doğru uygulanabilmesi adına mühendislere ve denetçilere verilecek olan eğitim materyalleri, kâğıt üzerindeki kuralların şantiyelere bizzat yansımasını sağlayacak kritik bir eşiktir.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ne zaman revize edilecek?
Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na göre yönetmeliğin gelecek yıl revize edilmesi ve uygulamaya yönelik eğitim materyallerinin hazırlanması planlanmaktadır.
Soru: Yönetmelik revizyonunda hangi kurumlar görev alacak?
Çalışmada İçişleri Bakanlığı sorumlu kurum olarak yer alırken; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, AFAD, yerel yönetimler, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşları işbirliği yürütecektir.
Soru: Kamu binaları için hangi özel tedbirler uygulanacak?
Kamu Binaları Deprem Dayanımı ve Enerji Verimliliği Projesi kapsamında hastane ve okul gibi hizmet binaları hem depreme karşı güçlendirilecek hem de enerji tasarruflu hale getirilecektir.
Kaynak / Ajans: Aa
