İstanbul genelinde 14 Ekim günü başlayan ve kenti etkisi altına alan şiddetli sağanak yağışlar, Anadolu Yakası’nda yeni bir taşkın dalgasına yol açtı. 17 Ekim akşam saatlerinde Pendik ilçesine bağlı Göçbeyli Mahallesi’nde derelerin taşması neticesinde içinde üç kişinin bulunduğu bir binek araç sel sularına kapıldı; araçtaki bir yurttaş kendi imkânlarıyla karaya çıkmayı başarırken, debisi yükselen akıntıya kapılan iki kişinin izine ulaşılamadı. Bölgeye sevk edilen arama kurtarma birliklerinin gece boyunca aralıksız sürdürdüğü operasyonlar felaketin boyutunu bir kez daha ortaya koydu.
Son yağış dalgasıyla birlikte İstanbul genelinde sel kaynaklı teyitli can kaybı beşe yükselirken, komşu kent Kocaeli’de de bir vatandaşın cansız bedenine ulaşıldığı resmi makamlarca kayda geçirildi. Metrekareye 272 kilograma varan aşırı yağış miktarı, kentin yıllık ortalama yağış hacminin yaklaşık yedide birinin yalnızca birkaç gün içinde toprağa ve altyapıya yüklenmesiyle sonuçlandı. Kentin doğusundan batısına kadar uzanan alanda çok sayıda yapı, yol ve sanayi tesisi taşkın suları altında kaldı.
- Kritik Gelişme: Pendik Göçbeyli Mahallesi’nde debisi yükselen dereye kapılan araçtaki 2 kişi akıntıda kayboldu; arama kurtarma çalışmaları aralıksız devam ediyor.
- Resmi Veri / Açıklama: İstanbul’da son 84 yılın en ağır yağışının kaydedildiği bildirildi; can kaybı sayısı İstanbul’da 5, Kocaeli’de 1 olmak üzere toplam 6 olarak kayda geçti.
- Süreç / Sonraki Adım: Mağduriyet yaşayan 5 bin vatandaşa 10 bin TL acil destek sağlanırken, Ticaret Bakanlığı esnafa yönelik 80 milyon TL nakdi hibe ödemesini 19 Ekim’de Valilik kanalıyla aktaracak.
Pendik Göçbeyli’de Arama Kurtarma Seferi: Sulara Kapılan Araç ve Kayıplar

17 Ekim akşamı özellikle Anadolu Yakası’nın kırsal ve ormanlık kesimlerinde şiddetini artıran yağış, Göçbeyli Mahallesi sınırları içerisinden geçen dere yatağının ani biçimde taşmasına neden oldu. Yağmur sularının oluşturduğu güçlü debi, yol güzergahında seyir halinde olan bir otomobili sürükleyerek yoldan çıkardı. Taşkın esnasında araç kabininden kendi çabasıyla çıkmayı başaran bir kazazede sağ kurtulurken, diğer iki yolcu suların sürükleme gücüne direnç gösteremeyerek kayboldu. İhbarın ardından AFAD, itfaiye ve su altı arama kurtarma timleri olay mahalline yönlendirildi. Zorlu arazi ve gece şartlarına rağmen arama faaliyetlerinin genişletilerek devam ettiği sahaya yansıdı.
İstanbul Valisi Davut Gül, 17 Ekim’de kamuoyuna yaptığı bilgilendirmede, kriz merkezinin süreci anbean takip ettiğini belirtti. Vali Gül, kent genelinde daha önce kaybolduğu bildirilen üç yurttaşın kimliklerinin saptandığını ve sahada yürütülen arama kurtarma gayretlerinin kesintisiz biçimde sürdürüldüğünü kaydetti. Altyapı tedbirlerine de değinen Vali Gül, su şebekelerinden alınan numunelerde insan sağlığı açısından herhangi bir kirlilik veya olumsuzluk tespit edilmediğini, ancak olası elektrik çarpmalarını engellemek maksadıyla taşkından doğrudan etkilenen belirli hatlarda elektrik akımının kontrollü olarak kesildiğini kamuoyuna aktardı.
84 Yılın En Şiddetli Yağışı: Metrekareye 272 Kilogram ve Altyapı Tablosu
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından paylaşılan somut meteorolojik veriler, afetin vahametini belgelerle ortaya koydu. Bakan Çiftçi, megakentin belirli istasyonlarında metrekare başına 272 kilogram yağış ölçüldüğünü ifade etti. Uzmanların değerlendirmelerine göre bu hacim, metropolün senelik yağış ortalamasının yaklaşık yedide birine tekabül ediyor. Vali Davut Gül de benzer şekilde metropolün 84 yıllık ölçüm hafızasındaki en ağır yağış rekorunun kırıldığını net verilerle ifade etti.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ise 16 Ekim tarihinde afetten en ağır hasarı alan noktalardan biri olan Ayazağa bölgesinde yerinde denetimler gerçekleştirdi. Bakan Kurum, çağrı merkezlerine tam 9 bin 850 resmi ihbarın ulaştığını, teknik ekiplerin hasar tespit çalışmalarını saha genelinde sokak sokak yürüttüğünü aktardı. Kayıtlara göre yağış dalgasının başlangıcından bu yana kentte bin 200’ü aşkın ev ve iş yerinde su baskını hadisesi yaşandı. Yalnızca su basmaları değil; 15 ayrı heyelan, 13 ağaç devrilmesi ve fırtınanın etkisiyle iki çatının uçması hadisesi resmi raporlara geçti. Ayazağa’da bulunan bir hazır beton tesisinde mahsur kalan işçilerin durumu da teyakkuz oluşturdu; tesiste 14 saat boyunca mahsur vaziyette kalan emekçiler, ekiplerin titiz müdahalesi sonucunda ertesi gün güvenli alana tahliye edildi.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
İstanbul’un yaşadığı bu son yıkım tablosu, küresel ölçekte derinleşen iklim krizinin artık bir ‘öngörü’ olmaktan çıkıp mega kentlerin gündelik hayatını felç eden bir gerçekliğe dönüştüğünü somut veriler işaret ediyor. Metrekareye 272 kilogramlık yağış hacmi olağanüstü bir meteorolojik hadise olsa da can kayıplarının yaşandığı noktalar, kentsel altyapının dere yataklarıyla kurduğu sorunlu ilişkiyi ve kentsel kırılganlığı masaya yatırmayı zorunlu kılıyor. Balat’ta elektrik kaçağı sonucu 14 yaşındaki bir çocuğun vefat etmesi ya da Pendik kırsalında bir menfez ve dere taşmasıyla araçların sürüklenmesi, afet müdahalesinin ötesinde kalıcı bir altyapı revizyonu ihtiyacını belgelerle ortaya koyuyor. Devletin acil nakdi yardım refleksleri kısa vadeli pansuman niteliğinde olsa da orta ve uzun vadede dere havzalarının yapılaşmadan arındırılması, yağmur suyu ile kanalizasyon hatlarının tam ayrışımı ve yerel tahliye planlarının sokak bazında yenilenmesi ertelenemez bir zorunluluk haline gelmiştir.
Sahada Acil Müdahale, Ulaşım Aksamaları ve Mali Destek Takvimi
Afetin ilk şokunun atlatılmasının ardından zarar gören vatandaşlar ve esnaf için finansal destek takvimi işletilmeye başlandı. İstanbul Valiliği, mağdur olan 5 bin hak sahibinin banka hesaplarına kişi başı 10 bin TL tutarında acil harcama desteği yatırıldığını teyit etti. Vali Gül, söz konusu ödeneğin toplam maddi zararın karşılığı olmadığını, yurttaşların temel ve acil gereksinimlerini karşılamayı amaçlayan bir can suyu olduğunu dile getirdi. Hasar tespit raporlarının 18 Ekim öğle saatlerine kadar tamamlanması hedeflenirken, eğitim-öğretim faaliyetlerinin pazartesi günü olağan akışında devam etmesinin öngörüldüğü aktarıldı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat da ticari işletmelerin toparlanması adına devreye sokulan mali paketi duyurdu. Bakan Bolat, selden zarar gören esnafın acil likidite ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 80 milyon Türk lirası tutarında karşılıksız nakdi destek tahsis edildiğini, bu fonun dağıtımının 19 Ekim itibarıyla doğrudan İstanbul Valiliği koordinasyonunda gerçekleştirileceğini bildirdi.
Hava ve kara ulaşımında da tablonun ağırlaştığı kayıtlara yansıdı. Valilik verilerine göre, 14 Ekim tarihindeki aşırı yağış esnasında hava sahası güvenliğini temin etmek amacıyla İstanbul Havalimanı inişli 51 tarifeli sefer alternatif meydanlara divert edildi. Havalimanında 7 geliş ve 12 gidiş seferi olmak üzere toplam 19 uçuş planı iptal edilmek zorunda kalındı. Kent içindeki trajik can kayıpları da döküm halinde resmi raporlara girdi: Kağıthane Sadabat Parkı mevkisinde 15 Ekim’de bir erkek cesedine ulaşılırken, Fatih Balat’ta su birikintisindeki kaçak akıma maruz kalan 14 yaşındaki çocuk yaşamını yitirdi; aynı gün Dereboyu Caddesi’nde kayganlaşan yolda dengesini kaybeden 34 yaşındaki bir yurttaş başını kaldırıma çarparak hayatını kaybetti.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Pendik Göçbeyli’de kaybolan yurttaşların durumu nedir?
Göçbeyli Mahallesi’nde derenin taşması sonucu suya kapılan otomobilden 1 kişi kendi çabasıyla kurtulmuş, akıntıya kapılan 2 kişi için ise AFAD ve kurtarma timlerinin geniş çaplı arama çalışmaları sürdürülmektedir.
Soru: Selden etkilenen vatandaşlara ve esnafa yönelik hangi nakdi destekler sağlandı?
Valilik kanalıyla 5 bin hak sahibine acil ihtiyaçları için 10 bin TL ödeme yapılmıştır. Ayrıca Ticaret Bakanlığı, afetten zarar gören esnafa 19 Ekim tarihi itibarıyla Valilik aracılığıyla 80 milyon TL nakdi destek aktaracaktır.
Soru: İstanbul genelinde kaydedilen can kaybı ve hasar bilançosu ne durumdadır?
İstanbul’da 5, Kocaeli’de 1 olmak üzere toplam 6 can kaybı teyit edilmiştir. Kentte bini aşkın su baskını ihbarı alınmış, metrekareye yer yer 272 kilogram yağış düşerek 84 yılın en yüksek seviyesi kayıtlara geçmiştir.
Kaynak / Ajans: Bbc

