Marmara Bölgesi’ni etkisi altına alan şiddetli fırtına ve sağanak yağış, İstanbul başta olmak üzere çevre illerde hayatı durma noktasına getirdi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) verilerine göre kentte 14 Ekim itibarıyla 1985 yılından bu yana ölçülen en yüksek yağış değerlerine ulaşıldı; bazı bölgelerde metrekareye tam 242 kilogram yağış düştüğü kayda geçti. Kent genelinde 1000’den fazla su baskını meydana gelirken, Fatih Balat’ta elektrik akımına kapılan 14 yaşındaki bir çocuğun hayatını kaybetmesi afetin boyutunu acı bir tabloyla gözler önüne serdi.
İstanbul Valiliği koordinesinde yürütülen kriz yönetiminde 47 mahsur kalma vakasına müdahale edilirken, resmi ve özel tüm eğitim kurumlarında 15 Ekim tarihinde yüz yüze eğitime bir gün süreyle ara verildi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün İstanbul dahil 42 ile sarı, 6 ile turuncu kodlu alarm vermesi üzerine tedbirler genişletildi; Kocaeli, Sakarya, Yalova, Zonguldak ve Düzce’de de okullar tatil edildi.
- Kritik Gelişme: İstanbul’da metrekareye 242 kilograma varan yağış düşerek kentin yıllık ortalama yağışının yaklaşık 7’de 1’i bir günde kaydedildi; 1985’ten bu yana en ağır değerler raporlandı.
- Resmi Veri / Açıklama: İBB birimlerine 6 bin 937 ihbar ulaştı; 1000’den fazla noktada su baskını yaşanırken Balat’ta su birikintisinde akıma kapılan 14 yaşındaki çocuk yaşamını yitirdi.
- Süreç / Sonraki Adım: İstanbul dahil 6 ilde eğitime bir gün ara verildi, kamu personeline esnek idari izin hakkı getirildi ve iki tekerlekli motorlu taşıtların trafiğe çıkışı ikinci bir talimata kadar yasaklandı.
Afetin Ağır Bilançosu ve Sahadan Gelen Raporlar
Şiddetli yağışın kentin altyapısında yarattığı tahribat, günün ilk ışıklarıyla birlikte somut verilerle ortaya kondu. İBB birimlerine kısa sürede 6 bin 937 ihbar ulaşırken, Sarıyer’de bulunan lüks bir alışveriş merkezinin kapalı otoparkını basan sular onlarca aracı kullanılamaz hale getirdi. Benzer manzaraların yaşandığı Esenler ve Sarıyer güzergahlarında çok sayıda araç sulara gömüldü. Yağışın şiddetiyle taşan Kağıthane Deresi çevresindeki cadde ve sokaklar göle dönerken, ekiplerin su tahliye çalışmaları gece boyunca aralıksız sürdü.
İstanbul Valisi Davut Gül ve İBB Başkan Vekili Nuri Arslan, vatandaşların can güvenliğini korumak adına zorunlu olmadıkça trafiğe ve sokağa çıkılmaması çağrısında bulundu. Valilik koordinasyonundaki AFAD ve itfaiye timleri, bodrum katlarda ve araçlarında mahsur kalan 47 yurttaşı güvenli alanlara nakletti. Ancak Balat Mahallesi’nden gelen can kaybı haberi sürecin en acı bilançosu olarak kayıtlara geçti. Su birikintisindeki açık elektrik hattına temas ederek hayatını kaybeden 14 yaşındaki çocuğun vefatıyla ilgili olarak İstanbul Valiliği geniş kapsamlı bir adli ve idari soruşturma başlatıldığını bildirdi.
Geniş Kapsamlı Tedbirler: Eğitime Ara, Trafiğe Motosiklet Yasağı
Hava şartlarının olumsuz seyrini sürdürmesi üzerine kriz masası sert yaptırımları devreye soktu. İstanbul genelindeki anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde 15 Ekim Çarşamba günü yüz yüze eğitime ara verilirken, kamu kurumlarındaki mesai düzeni de revize edildi. Valilik talimatıyla hamile, engelli, gazi ve malul gazi kamu çalışanları idari izinli sayıldı.
İdari izin kapsamında, 8 yaşından küçük çocuğu bulunan kadın çalışanlara da izin hakkı tanınırken; bu muafiyetin sağlık, emniyet ve yağmurla mücadelede görev alan operasyonel personeli kapsamadığının altı çizildi. Buna karşın, 8 yaş altı engelli çocuğu bulunan tüm annelerin istisnasız izinli sayılacağı kararlaştırıldı. Öte yandan, kayganlaşan zemin ve fırtına riski gerekçesiyle motokuryeler dahil motosiklet ve türevi iki tekerlekli tüm taşıtların trafiğe çıkışı ikinci bir resmi duyuruya kadar tamamen yasaklandı.
Bölgesel Yayılım: Turuncu Alarm Alan 5 İlde Daha Okullar Tatil
Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün yayınladığı güncel hava tahmin raporunda hava muhalefetinin yalnızca mega kentle sınırlı kalmadığı masaya yatırıldı. Toplam 42 il için sarı kodlu uyarı verilirken, sel ve heyelan riski taşıyan Kocaeli, Sakarya, Yalova, Zonguldak ve Düzce için en üst seviyelerden olan turuncu kodlu alarm devreye alındı. Bu 5 ilin valilikleri de gecikmeksizin eğitime 15 Ekim’de 1 gün ara verildiğini duyurdu. Bölgedeki bir diğer sanayi kenti Bursa’da ise eğitim faaliyetlerinin durdurulmasına yönelik resmi bir karar açıklanmadı.
Olayın Perde Arkası ve Altyapı Çıkmazı
1985 yılından bu yana geçen yaklaşık 40 yıllık sürede kaydedilen bu rekor yağış, modern mega kentlerin iklim krizine karşı ne denli kırılgan olduğunu bir kez daha kanıtladı. Metrekareye 242 kilogram gibi sıra dışı bir yük, kentin yıllık ortalamasının neredeyse yedide birinin birkaç saatlik zaman dilimine sıkışması anlamına geliyor. Bu durum sadece bir tabiat olayı değil; aynı zamanda dere yataklarının imara açılması, kontrolsüz betonlaşma ve drenaj hatlarının kentsel büyüme hızına yetişememesi gerçeğini önümüze koyuyor. Balat’taki elim can kaybı ise altyapıdaki elektrik şebekesi izolasyonunun ve sokak güvenliğinin afet anlarında ne derece hayati olduğunu acı bir tecrübeyle hatırlatıyor. Önümüzdeki günlerde yerel yönetimler ile merkezi idarenin ortaklaşa kentsel drenaj ve risk haritalandırmasını ivedilikle güncellemesi kaçınılmazdır.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: İstanbul’da okullar ne zaman açılacak ve hangi illerde tatil ilan edildi?
İstanbul genelindeki tüm resmi ve özel okullarda yüz yüze eğitime 15 Ekim tarihinde bir gün ara verilmiştir. Turuncu kod uyarısı yapılan Kocaeli, Sakarya, Yalova, Zonguldak ve Düzce’de de okullar tatil edilmiştir; hava durumuna göre yeni bir karar alınmadığı takdirde eğitimin ertesi gün devam etmesi öngörülmektedir.
Soru: Motosiklet ve kuryelerin trafiğe çıkış yasağı ne zaman sona erecek?
İstanbul Valiliği’nin aldığı güvenlik tedbiri uyarınca iki tekerlekli tüm taşıtların ve motosikletlerin trafiğe çıkışı ikinci bir talimata kadar durdurulmuştur. Yasağın kaldırılması olumsuz hava dalgasının kenti terk etmesine ve Valiliğin yapacağı yeni duyuruya bağlıdır.
Soru: Kamu kurumlarında hangi çalışanlar idari izinli sayıldı?
Engelli, hamile, gazi ve malul gazi kamu personelinin yanı sıra 8 yaşından küçük çocuğu olan kadın çalışanlar (sağlık, emniyet ve afet mücadele personeli hariç) ve 8 yaşından küçük engelli çocuğu bulunan tüm anneler idari izinli sayılmıştır.
Kaynak / Ajans: Bbc
