4 Haziran 2026’da Anayasa Mahkemesi (AYM) Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesindeki ‘süresiz olarak’ ibaresini iptal etti. Karar, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek ve boşanan kişinin eşine ömür boyu süresiz nafaka ödemesi engellenecek. Bu değişiklik, Aydın Barosu Kadın Hakları Komisyonu Başkanı Avukat Didem Özhan’ın uyarılarıyla birlikte, kadınların yoksulluk nafakası konusunda yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
- Kritik Gelişme: AYM, 175’inci maddeyi ‘süresiz olarak’ ifadesiyle kaldırdı.
- Resmi Veri / Açıklama: Karar 30 Haziran 2027’den itibaren yürürlüğe girecek.
- Süreç / Sonraki Adım: Aydın Barosu, yeni düzenlemenin kadın hakları üzerindeki etkisini değerlendirecek.
Kararın Detayları ve Sürecin İşleyişi
Karar, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen tarafın yoksulluk nafakası hakkını sınırlayan 175’inci maddede yer alan ‘süresiz olarak’ ibaresinin kaldırılmasıyla şekillendi. Yeni uygulama, yoksulluk nafakasının sadece belirli bir süreyle sınırlı kalmasını öngörür. Çocuk nafakası ise bu değişiklikten etkilenmeyecek.
AYM’nin 4 Haziran 2026 tarihli kararı, Resmî Gazete’de yayımlandı ve 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Kararın temel gerekçesi, ‘mali külfet yüklemesinin ağır ve ölçüsüz’ bulunması olarak belirtilirken, Aydın Barosu’nun uyarıları bu gerekçeye karşı eleştirel bir bakış açısı getiriyor.
Sahadan İlk Bilgiler ve Tarafların Açıklamaları
Avukat Didem Özhan, Aydın Kulis’e yaptığı açıklamada, kararın ‘hukuk mantığına aykırı değil’ dedi. Ancak, kararın toplumsal koşullara uygunluğunu sorguladı. Özhan, “Kararın ülkemizin, toplumumuzun koşullarına uygunluğunun iyi irdelenmesi gerekir. Uygulamada yaratacağı zarar yeterince düşünüldü mü?” şeklinde sorular yöneltti.
Kararın, kadınların ekonomik bağımsızlığına ve istihdam koşullarına olan etkisine odaklanan Özhan, “Toplumumuzdaki ekonomik derinlik, kadının ekonomik bağımsızlığını noktasındaki sıkıntılar… Bu şekilde zedelenen menfaatle, bundan sonra uygulanacak olan hükümle elde edilecek menfaat arasında ciddi bir fark görüyorum” dedi.
Bölgesel ve Sektörel Yansımalar
Kararın Aydın’da ve diğer Aydın ilçelerinde (Efeler, Nazilli, Kuşadası, Söke, Didim, Çine, İncirliova, Germencik, Bozdoğan, Koçarlı, Köşk, Kuyucak, Karacasu, Sultanhisar, Yenipazar, Buharkent, Karpuzlu) kadın hakları ve sosyal hizmetler alanında önemli yankılar yaratması bekleniyor. Özhan, “Maddi gücü olmayan vatandaşlarımız için baroların kadın hakları komisyonları ve adli yardım merkezleri görevinin başındadır” diyerek, toplumsal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Bu karar, Türkiye’de aile hukukunun evriminde kritik bir döneme işaret ediyor. ‘Süresiz’ nafaka kavramının kaldırılması, boşanma sonrası maddi güvenceyi azaltırken, aynı zamanda boşanan eşlerin mali yükümlülüklerini de hafifletti. Avukat Didem Özhan’ın uyarıları, kararın kadınların ekonomik bağımsızlığına olumsuz etkiler yaratabileceğini öne çıkarıyor. Özellikle, düşük gelirli kadınların yoksulluk nafakasının azalması, evlilik dışı yaşam maliyetlerini artırabilir. Bu durum, kadınların iş gücüne katılımını ve ekonomik bağımsızlığını zorlaştırabilir. Sektörel olarak, sosyal hizmetlerin ve adli yardımın bu yeni düzenlemeye uyum sağlaması gerekecek. Baroların kadın hakları komisyonlarının rolü, yeni hukuki çerçeve içinde kritik bir destek noktası olacak.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Kararın kadınların yoksulluk nafakası üzerindeki etkisi nedir?
Karar, yoksulluk nafakasının süresini sınırlandırarak, boşanan eşin uzun vadeli maddi güvenceyi kaybetmesine yol açabilir. Çocuk nafakası ise değişiklikten etkilenmeyecektir.
Soru: Karar sonrası boşanma süreci nasıl değişecek?
Boşanma sonrası yoksulluk nafakası, belirli bir süreyle sınırlı kalacak; bu süre içinde mahkeme kararına uygun ödeme yapılacak. Süre dolduğunda ödemeler duracaktır.
Soru: Aydın Barosu bu konuda ne tür destek sunacak?
Aydın Barosu, kadın hakları komisyonları aracılığıyla ücretsiz danışmanlık, adli yardım ve bilgilendirme oturumları düzenleyecek. Ayrıca, baro üyeleri yeni düzenlemeler hakkında farkındalık yaratmak için seminerler planlıyor.
Kaynak / Ajans: Aydinkulis
