İstanbul Adalar Belediyesi Başkan Vekili Medine Pamuk’un sağlık sorunlarını gerekçe göstererek 14 Eylül’de görevinden ayrılmasının ardından, belediye meclisindeki yeni başkan vekilini belirleme süreci hukuki ve siyasi bir düğüme dönüştü. İstanbul Valiliği tarafından 21 Eylül olarak belirlenen ilk seçim oturumu, CHP ve Yeni Parti üyesi meclis üyelerinin oylamaya katılmaması sonucu gerekli salt çoğunluk sağlanamadığı için 23 Eylül saat 10.00’a ertelendi.
31 Mart 2024 yerel seçimlerinde oyların yüzde 55’ini alarak göreve gelen CHP’li Adalar Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat ve Belediye Başkan Yardımcısı Fırat Durak’ın 19 Haziran’da gözaltına alınıp ardından tutuklanması, 12 sandalyeli meclis aritmetiğini bütünüyle etkiledi. Tutuklamalar, görevden uzaklaştırmalar ve oy tercihleri, yerel yönetimdeki yetki dengesinin sandıktaki sonuçtan farklı bir yöne evrilme ihtimalini somut verilerle işaret etti.
- Kritik Gelişme: Adalar Belediye Meclisinde 21 Eylül’de nisap sağlanamadığı için ertelenen başkan vekilliği seçimi bugün yapılıyor.
- Resmi Veri / Açıklama: 12 üyeli mecliste tutuklamalar ve adli kontrol kararları nedeniyle fiili oy kullanabilecek üye sayısı ve parti dengeleri değişti.
- Süreç / Sonraki Adım: Oylamanın dördüncü tura kalması ve eşitlik çıkması halinde yeni başkan vekili kura çekimi ile belirlenecek.
Yerel Seçim Aritmetiği ve Meclisteki Dengelerin Değişimi
2024 yerel seçimleri neticesinde CHP, 12 sandalyeli Adalar Belediye Meclisinde 10 sandalye elde etmiş, AKP ise 2 sandalyede kalmıştı. Seçimde CHP adayı Ali Ercan Akpolat yüzde 55 oy alırken, AKP adayı Uğur Sina Şen yüzde 22 seviyesinde kalmıştı. Ancak yürütülen adli soruşturmalar, meclisteki karar alma mekanizmalarını doğrudan etkileyen bir tablo çıkardı. Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat ile Belediye Başkan Yardımcısı Fırat Durak’ın yanı sıra CHP’li meclis üyesi Mehmet Nuri Kaya’nın tutuklu bulunması, meclis grubunun oy gücünü daralttı. Bununla birlikte, haklarında adli kontrol tedbiri uygulanan Yavuz Çiftçioğlu ve Nesimi Aday’ın görevden uzaklaştırılmaları nedeniyle oy kullanamayacak olmaları masaya yatırıldı.
Gelişmelerin ardından CHP grubunda oy kullanabilecek üye sayısı kısıtlanırken, kalan CHP’li üyelerden ikisinin AKP adayını destekleme ihtimali kayda geçti. Mevcut oylama projeksiyonlarına göre AKP adayının dört, CHP adayının ise üç oy alabileceği bir senaryo gündeme geldi. Başkan vekili seçiminde ilk iki turda belediye meclisinin üçte ikisi yani 8 üyenin oyu aranıyor. Üçüncü turda üye tam sayısının salt çoğunluğu olan 7 oy şartı bulunuyor. Salt çoğunluğa ulaşılamadığı takdirde en çok oyu alan adayın kazanacağı dördüncü tura geçiliyor. Dördüncü turda eşitlik bozulmazsa yeni başkan vekili kura ile belirleniyor.
Fırat Durak’ın İstifa Hamlesi ve Hukuki Süreç
Siyasi dengeleri etkilemek adına tutuklu bulunan Belediye Başkan Yardımcısı Fırat Durak, 21 Eylül’de sosyal medya kanalıyla yaptığı yazılı açıklamayla meclis üyeliğinden istifa ettiğini duyurdu. Durak, istifasının temel gerekçesini yedek bir meclis üyesinin oy kullanma hakkı kazanarak meclisteki iradenin korunması olarak açıkladı. Durak açıklamasında, tutuklamalar ve görevden uzaklaştırmalar yoluyla meclisteki tablonun değiştirilmek istendiğini altını çizerek ifade etti.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fırat Durak’ın eşi ve avukatı Ayşegül Kamalı Durak, kararın ilkeli bir tutumun sonucu olduğunu belirtti. Kamalı Durak, eşinin ‘İnsan onuru için yaşar’ diyerek istifa kararını aldığını ve halkın sandıkta ortaya koyduğu iradeye sahip çıkılması gerektiğini vurguladı. Durak’ın bu istifasıyla birlikte yedek üye mekanizmasının devreye girmesi ve oyların eşitlenmesi ihtimali hukuki boyut kazandı.
Bayrampaşa Örneği ve Soruşturmanın Arka Planı
Adalar’da yaşanan süreç, İstanbul’un Bayrampaşa ilçesinde daha önce gerçekleşen başkan vekilliği seçimini akıllara getirdi. Bayrampaşa’da yapılan seçimde CHP adayı İbrahim Kahraman kura çekimi sonucunda başkan vekili seçilmiş, ancak AKP grubunun itirazı üzerine tekrarlanan seçimi AKP adayı İbrahim Akın bir oy farkla kazanmıştı. Adalar’daki oylama sürecinin de benzer şekilde kura ihtimaline evrilebileceği değerlendiriliyor.
Soruşturmanın geçmişine bakıldığında, Adalar Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat ve Fırat Durak’ın da aralarında bulunduğu 35 kişi, 23 Haziran tarihinde tutuklanmıştı. İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada şüphelilere ‘rüşvet, irtikap, resmi belgede sahtecilik, suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme, görevi kötüye kullanma’ iddialarının yanı sıra 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na muhalefet suçlamaları yöneltilmişti. Tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu da sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda Akpolat’ın ilçenin sorunlarını çözmek için gece gündüz çalıştığına şahitlik ettiğini dile getirmişti.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Adalar Belediyesi’nde yaşanan kilitlenme, yerel siyasette adli süreçlerin belediye meclis dengeleri üzerindeki belirleyici rolünü açıkça gösteriyor. 31 Mart seçimlerinde oyların %55’ini alan bir parti yönetiminin, tutuklama ve görevden uzaklaştırmalar neticesinde meclis çoğunluğunu kaybetme riskiyle karşılaşması, yerel yönetimler mevzuatındaki yedek üyelik ve temsil mekanizmalarını kritik hale getirdi. Fırat Durak’ın tutuklu olmasına rağmen istifa ederek yedek üyeye alan açması, meclisteki sayısal dengeyi koruma amacını taşıyan hukuki bir hamledir. Bugün yapılacak oylamada gizli oylama disiplini ve kura çekimi ihtimali, Adalar’daki idari yönetimin geleceğini doğrudan şekillendirecektir.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Adalar Belediyesi başkan vekilliği seçimi nasıl sonuçlanacak?
İlk iki turda 8 oy, üçüncü turda 7 oy aranan seçimde, dördüncü turda en yüksek oyu alan aday kazanır. Eşitlik durumunda başkan vekili kura çekimiyle belirlenecektir.
Soru: Tutuklu meclis üyelerinin yerine yedek üye oy kullanabilir mi?
Görevden uzaklaştırılan veya tutuklu olan üyeler oy kullanamaz. Ancak üyelikten istifa edilmesi halinde listedeki yedek üye meclise girerek oy kullanma hakkı kazanır.
Kaynak / Ajans: Bbc
