Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ‘Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’, Resmi Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Yurt içindeki canlı hayvan hareketlerinin kontrol altına alınması, kayıtdışı hayvan sevklerinin önlenmesi ve gıda güvenliğinin tesis edilmesi amacıyla hayata geçirilen düzenleme; nakil, satış ve kesim aşamalarındaki tüm idari süreçleri hukuki boyut kazandırarak yeniden belirledi.
Yayımlanan yeni mevzuat hükümlerine göre; kesimhanelere veya hayvan satış yerlerine getirilen kulak küpesiz ya da sisteme kaydı yapılmamış tanımlanmamış hayvanlar ile nakil sırasında denetimlere takılan büyükbaş ve küçükbaş hayvanlara yönelik uygulanacak karantina, kesim ve aşılama prosedürleri somut kurallara bağlandı. Alınan kararlar sahaya yansıyarak hayvancılık sektöründeki tüm aktörler için bağlayıcı hale geldi.
- Kritik Gelişme: Kesimhane ve satış yerlerine getirilen tanımlanmamış hayvanlar, veteriner onayıyla tüm masrafları sahibine ait olmak üzere derhal kesilecek.
- Resmi Veri / Açıklama: Yol denetimlerinde yakalanan kayıtsız sığır, koyun ve keçi türü hayvanlar karantina altına alınmak üzere sahibinin bildirdiği işletmeye sevk edilecek.
- Süreç / Sonraki Adım: Karantinaya alınan hayvanların eksik kalan programlı aşılamaları karantina süresi boyunca Tarım ve Orman Bakanlığı birimlerince tamamlanacak.
Kesimhane ve Satış Yerlerinde Yeni Prosedür Nasıl İşleyecek?
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği, kesimhane ve hayvan pazarlarındaki denetim mekanizmasını doğrudan güçlendiriyor. Yapılan düzenlemeyle birlikte, tesis veya satış alanlarına getirilen ancak tanımlanmadığı (kayıt altına alınmadığı) tespit edilen hayvanlar hakkında resmi veteriner hekimler yetkili kılındı. Sahadaki kontrol sürecinde resmi veteriner hekim tarafından sağlık muayenesi yapılan ve kesilmesinde sakınca görülmeyen hayvanlar için bekleme süresi uygulanmayacak.
Bu kapsama giren hayvanlar, nakil ve kesim işlemlerinden doğan tüm masraflar tamamen hayvan sahibi tarafından karşılanmak koşuluyla bekletilmeksizin kesime sevk edilecek. Kesim işleminin tamamlanmasının ardından elde edilen karkas ve ürünler sahibine teslim edilecek. Ancak yapılan muayenede resmi veteriner hekim tarafından kesime uygun bulunmayan veya hastalık şüphesi taşıyan tanımlanmamış hayvanlar doğrudan karantina prosedürüne tabi tutulacak.
Nakil Sırasında Yakalanan Kayıtsız Hayvanlar İçin Karantina Süreci
Yönetmeliğin bir diğer kritik maddesi ise karayolları ve nakil güzergahlarında gerçekleştirilen denetimleri kapsıyor. Şehirler arası veya il içi canlı hayvan nakli esnasında kolluk kuvvetleri ya da Bakanlık denetim ekiplerince yakalanan tanımlanmamış sığır, koyun ve keçi türü hayvanlar için özel bir sevk mekanizması oluşturuldu.
Yakalanan kayıtsız hayvanlar, salgın hastalık riskine karşı derhal karantina altına alınacak. Nakil aracında veya sevk noktasında tespit edilen bu hayvanlar, karantina süreçlerinin yürütülmesi amacıyla hayvan sahibinin beyan ettiği varış işletmesine sevk edilecek. Hayvanların sevk edildiği bu işletmedeki karantina süresi boyunca, mevzuat gereği yapılması gereken ancak eksik kalan tüm programlı aşılamalar Tarım ve Orman Bakanlığı il ve ilçe müdürlükleri personeli tarafından eksiksiz şekilde tamamlanacak.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Canlı hayvan nakil mevzuatında yapılan bu düzenleme, Türkiye’de hayvancılık sektörünün en büyük kanayan yaralarından biri olan kaçak hayvan hareketleri ve buna bağlı yayılan şap, şarbon gibi salgın hastalıklarla mücadelede stratejik bir eşiğe işaret ediyor. Olayın perde arkasına bakıldığında, kayıtsız hayvanların nakil sırasında yakalanması durumunda izlenecek yolun netleştirilmesi yetki karmaşasını sona erdiriyor. Kesim masraflarının tamamen yetiştiriciye yüklenmesi ise finansal bir caydırıcılık mekanizması oluşturarak üreticileri kulak küpleme ve kayıt sistemlerine zamanında başvurmaya zorluyor. Nakil esnasında yakalanan hayvanların doğrudan işletmede karantinaya alınarak aşılarının Bakanlıkça tamamlanacak olması, hem sürü sağlığını koruma altına alacak hem de kayıt dışı ticareti önemli ölçüde sınırlandıracaktır.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Tanımlanmamış hayvan ne anlama gelmektedir?
Kulak küpesi takılmamış, resmi veri tabanına kaydı yapılmamış veya kimlik belgesi bulunmayan sığır, koyun ve keçi türü çiftlik hayvanları tanımlanmamış hayvan olarak kabul edilir.
Soru: Kesimhanede kayıtsız olduğu anlaşılan hayvanın kesim masrafını kim öder?
Veteriner hekim tarafından kesime uygun bulunan tanımlanmamış hayvanların kesim ve tüm operasyonel masrafları mevzuat gereği tamamen hayvan sahibi tarafından karşılanır.
Soru: Nakil esnasında yakalanan hayvanların aşıları nasıl yapılacak?
Nakilde yakalanıp sahibinin bildirdiği varış işletmesine sevk edilen kayıtsız hayvanların karantina süresince yapılması gereken tüm programlı aşıları Tarım ve Orman Bakanlığı ekipleri tarafından sahada uygulanır.
Kaynak / Ajans: Trthaber
