Ne? Söke Ziraat Odası Meclis Başkanı Savaş Koca, ayçiçeği ve pamuk üreticilerinin artan maliyetler karşısında fiyatların çöküşü nedeniyle “sahipsiz” bırakıldığını duyurdu.

Kim, Nerede, Ne Zaman, Neden, Nasıl? 15 Eylül 2026 tarihinde Aydın’ın Söke ilçesinde, Ziraat Odası temsilcisi Koca, borsada yükselen pamuk fiyatlarıyla çelişen üreticinin 1 kg pamuk için 47 lira maliyetini karşılayamadığını, ayçiçeği fiyatının ise 39 lira bandından 32 lira seviyesine gerilediğini belirtti.

Üreticilerin Karşılaştığı Maliyet ve Fiyat Sorunları

Söke’deki pamuk ve ayçiçeği üreticileri, 2024‑2025 dönemi maliyet artışlarını hâlâ telafi edemiyor. Ziraat Odası Meclis Başkanı Koca, bir kilogram pamuk üretiminin 6 lira akaryakıt harcaması gerektirdiğini ve mazotun litre başına 100 lira seviyesine çıktığını belgeledi. Bu rakamlar, borsada 37‑38 lira arasında değişen satış fiyatlarıyla karşılaştırıldığında üreticinin kilogram başına 10 lira civarında zarar ettiğini gösteriyor.

Ayçiçeği üreticileri de benzer bir sıkıntı yaşıyor. Trakya Birlik’in fiyat açıklamaktan kaçındığı, ayçiçeği birim fiyatının 39 lira bandından 32 lira seviyesine gerilediği bildirildi. Koca, “Birinci ürün ayçiçeği hasadı başladı; fakat fiyat hâlâ belli değil” diyerek belirsizliğin çiftçiyi nasıl mağdur ettiğini altı çizdi.

Bu durumun temelinde, girdilerin – özellikle tohum, gübre ve mazot – fiyatlarındaki %30‑40’lık artış yer alıyor. Çiftçiler, “Üretim maliyetimiz 2023’e göre iki katına çıktı, fakat gelirimiz aynı kaldı” şeklinde ortak bir şikayet paylaşıyor.

Tarım Odalarının ve Bakanlığın Tutumu

Savaş Koca, Ankara’nın sektörel sorunlara duyarsız kaldığını ve Ziraat Odalarının resmi toplantılara çağrılmadığını vurguladı. “Tarım ve Orman Bakanı Aydın’a geliyor, ancak Ziraat Odaları sektör temsilcisi olarak görülmüyor” ifadeleri, yerel temsilcilerin karar alma mekanizmalarından dışlandığını gösteriyor.

Bakanlığın ayçiçeği ithalatında uyguladığı vergi indiriminin (yüzde 20’den yüzde 12’ye) fiyatları aşağı çektiği kabul edilse de, Koca’nın belirttiği gibi bu indirim, üreticinin marjını iyileştirmekten çok, tüccarların kâr marjını artırma potansiyeli taşıyor. “Üreticinin eline geçen fiyatlar hâlâ maliyetin altında, bu da çiftçiyi tüccarın insafına terk ediyor” şeklinde bir uyarı yapıldı.

Yerel yönetimlerin ve bakanlığın bu soruna yönelik somut bir eylem planı sunmaması, çiftçilerin geleceğe dair belirsizliklerini derinleştiriyor. Koca, “Çocuklarımızı üniversiteye gönderecek paramız yok, traktör, araba değiştirmeyi bıraktık” diyerek, tarımın sosyo‑ekonomik etkilerine de ışık tuttu.

Yerel Ekonomik ve Sosyal Yansımalar

Söke ve çevresindeki tarım arazileri, Aydın’ın toplam tarımsal üretiminin %18’ini oluşturuyor. Bu bölgedeki çiftçilerin zor durumda olması, sadece tarım sektörünü değil, yerel tüketim, istihdam ve hizmet sektörü dinamiklerini de etkiliyor. Üretim azalması, yerel pazarlarda gıda fiyatlarının yükselmesine, dolayısıyla hanehalkı bütçelerinin daralmasına yol açıyor.

Ayrıca, genç çiftçilerin tarıma yönelme motivasyonu büyük ölçüde sarsılıyor. Koca’nın “Traktör, araba değiştirmeyi bıraktık” ifadesi, tarımsal yatırımın durma noktasına geldiğini gösteriyor. Bu durum, uzun vadede bölgenin demografik yapısının kırsal‑kentsel göçle yeniden şekillenmesine neden olabilir.

Yerel yöneticilerin ve ilgili bakanlıkların, çiftçilerin maliyet‑fiyat dengesini yeniden kurmak için acil destek paketleri, girdi teşvikleri ve pazarlama kanallarının güçlendirilmesi gibi somut adımlar atması bekleniyor. Aksi takdirde, Söke’nin tarımsal verimliliği ve bölgesel ekonomik istikrarı ciddi bir risk altına girebilir.

Kaynak / Ajans: Aydinhedef