Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen ve Cumhuriyet tarihinin en büyük barınma hamlelerinden biri olarak kabul edilen ‘Yüzyılın Konut Projesi’ kapsamında, İstanbul’da ezber bozan yepyeni bir dönem başlıyor. Megakentte inşa edilecek 100 bin geleneksel sosyal konutun yanı sıra, Türkiye’de ilk kez uygulanacak yenilikçi bir modelle 15 bin sosyal konut kiralama yöntemiyle dar ve orta gelirli vatandaşların kullanımına sunuluyor. Dev projenin 1071 konuttan oluşan ilk etabına başvurular, yarın (14 Eylül 2026) itibarıyla e-Devlet kapısı üzerinden resmen açılıyor.

İstanbul’un kronikleşen barınma ve yüksek kira sorununa alternatif bir nefes alanı açması planlanan projede, aylık kira bedellerinin 10 bin Türk lirasından başlayacağı kayda geçti. Bölge rayiçlerinin oldukça altında belirlenen bu bedellerle, dar gelirli ailelerin bütçelerine doğrudan bir katkı sunulması hedefleniyor. 25 Eylül 2026 tarihine kadar devam edecek olan başvuru sürecinde vatandaşlardan herhangi bir başvuru ücreti talep edilmeyeceği de gelen resmi bilgiler arasında yer alıyor.

Bölgesel Dağılım: Konutlar Hangi İlçelerde Yer Alıyor?

Projenin ilk etabında kiraya verilecek olan 1071 konut, İstanbul’un stratejik noktalarında konumlanan dört ana bölgeye dağıtılmış durumda. Konutların coğrafi ve idari dağılımına bakıldığında, megakentin hem Avrupa hem de Anadolu yakasındaki yoğun nüfuslu ilçelerin önceliklendirildiği somut verilerle ortaya kondu.

Buna göre, birinci bölge kapsamında Avrupa Yakası’nın kilit noktalarından Başakşehir, Gaziosmanpaşa, Beyoğlu ve Güngören’de toplam 360 konut kiraya verilecek. İkinci bölgede ise Anadolu Yakası’nın sahil ve iç kesimlerini kapsayan Maltepe, Tuzla ve Kartal ilçelerinde 330 konut hak sahiplerine sunulacak. Üçüncü bölge olarak belirlenen Ataşehir, Sancaktepe, Ümraniye ve Üsküdar hattında 291 konut yer alırken, dördüncü bölgeyi oluşturan ve son yıllarda nitelikli konut projeleriyle öne çıkan Arnavutköy’de ise 90 konut kiralama sistemiyle vatandaşlara tahsis edilecek.

Projeye başvuru yapacak vatandaşlar için önemli bir esneklik de sağlandı. İstanbul il sınırları içerisinde yaşayan vatandaşlar, ikamet ettikleri ilçeden bağımsız olarak proje kapsamındaki istedikleri ilçe için başvuruda bulunabilecek. Örneğin, Üsküdar’da ikamet eden bir vatandaş, Arnavutköy veya Başakşehir’deki kiralık konutlar için müracaat edebilecek. Ancak megakent dışındaki illerde ikamet eden vatandaşların bu projeye başvuru hakkı bulunmuyor.

Başvuru Kriterleri ve Hukuki Şartnamelerin Sınırları

Türkiye’de ilk kez uygulanacak olan kiralık sosyal konut modelinde, hak sahiplerinin belirlenmesi aşamasında oldukça sıkı ve adil kriterler uygulanacağı vurgulandı. Projeye başvurabilmek için öncelikli olarak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, başvuru tarihi itibarıyla 18 yaşını doldurmuş ve evli olmak şartı aranıyor. Ayrıca başvuru sahibinin en az bir yıldır kesintisiz şekilde İstanbul il sınırları içerisinde ikamet ettiğini belgelemesi gerekiyor.

Sosyal adaleti sağlamak amacıyla hanehalkı gelir durumuna da net bir sınır getirildi. Başvuru sahiplerinin aylık ortalama net hanehalkı gelirinin 100 bin Türk lirasını aşmaması gerektiğinin altı çizildi. Bununla birlikte, başvuru sahibinin veya eşinin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde tapuya kayıtlı bağımsız bir konutunun bulunmaması, daha önce TOKİ ile herhangi bir konut sözleşmesi imzalamamış olması şart koşuluyor.

Mülkiyet hareketliliğini kontrol altında tutmak adına, son 5 yıl içerisinde bağımsız konut niteliğindeki bir taşınmazı satın alan veya satan kişilerin başvuruları kesinlikle kabul edilmeyecek. Ayrıca, daha önce hayata geçirilen sosyal konut projeleri veya ‘İlk Evim Arsa’ projeleri kapsamında asil ya da yedek aktif hak sahipliği bulunan vatandaşlar da bu yeni kiralık konut sisteminden yararlanamayacak.

Konut tiplerinin aile yapısına göre dağılımı da belirli kurallara bağlandı. Projede 1+1, 2+1, 3+1 ve 4+1 tipinde konutlar yer alıyor. Genç evli ailelere 1+1 veya 2+1 konutlar tahsis edilirken, iki veya daha fazla çocuklu ailelere ise büyüklüklerine göre 2+1, 3+1 veya 4+1 konut seçenekleri sunulacak.

Kira Ödeme Planı, Artış Oranları ve Tahliye Koşulları

Hak sahiplerine ekim ayında teslim edilmesi planlanan konutların kira ödeme ve artış süreçleri de yasal bir çerçeveye oturtuldu. İlk etapta belirlenen aylık kira bedelleri, konut teslim tarihinden itibaren ilk 12 ay boyunca sabit tutulacak ve herhangi bir artışa gidilmeyecek. Bu 12 aylık sürenin tamamlanmasını takip eden ilk ocak ayında ise kira bedellerine Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında resmi artış yansıtılacak.

Kira ödemeleri, konutun hak sahibine teslim edildiği ayı takip eden ayın 20’nci günü itibarıyla başlayacak. Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri de tahsis süresinin sınırlandırılmış olmasıdır. Kiralama sözleşmeleri 3 yıllık bir süreyle kısıtlı tutulacak ve bu sürenin uzatılması hiçbir koşulda mümkün olmayacak. Ayrıca, 3 yıllık tahsis süresi devam ederken herhangi bir şekilde konut satın alan hak sahiplerinin, kiralık sosyal konutu derhal tahliye etmesi gerekeceği hukuki boyut kazandı.

Kaynak / Ajans: Trthaber