Ne: Türkiye, ‘thiophanate methyl’, ‘indoxacarb’ ve ‘phosmet’ içeren bitki koruma ürünlerinin ithalat, imalat ve kullanımını kademeli olarak sonlandırıyor.
Ne Zaman: İthalat 13 Kasım 2026, imalat 18 Aralık 2026, kullanım 31 Aralık 2027 tarihleri itibarıyla.
Nerede: Tüm Türkiye genelinde, özellikle Aydın ilindeki tarımsal üretim alanlarında.
Kim: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKG‑M) ve ilgili tarım işletmeleri.
Neden: Aktif maddelerin insan sağlığı ve çevre üzerindeki riskleri, AB onay durumları ve yeterli alternatif ürünlerin mevcut olması.
Nasıl: Resmi sosyal medya duyurusu ve mevzuat değişikliği çerçevesinde takvimli bir geçiş süreci uygulanacak.
- Kritik Gelişme: Üç riskli aktif madde içeren pestisitlerin piyasadan çekilmesi kararı alındı.
- Resmi Veri / Açıklama: İthalat 13 Kasım 2026, imalat 18 Aralık 2026, kullanım 31 Aralık 2027 tarihleriyle sonlandırılacak.
- Süreç / Sonraki Adım: Alternatif, ruhsatlı ürünlerin temini ve çiftçilere destek programları hazırlanıyor.
Kararın Detayları ve Takvimsel İşleyişi
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, resmi NSosyal hesabından yaptığı açıklamada, ‘thiophanate methyl’, ‘indoxacarb’ ve ‘phosmet’ maddelerinin insan sağlığı ve ekosistem üzerindeki potansiyel zararlarını uluslararası bilimsel literatür ve Avrupa Birliği (AB) değerlendirmeleri ışığında yeniden gözden geçirdiğini kaydetti. Bu maddelerin AB’de onayının kısıtlanması ve bazı ülkelerde tamamen yasaklanması, Türkiye’nin de aynı standartları benimsemesi gerektiğini ortaya koydu.
Karar metninde, söz konusu aktif maddelerin bulunduğu ürünlerin ithalatının 13 Kasım 2026, imalatının 18 Aralık 2026 ve nihai kullanımının 31 Aralık 2027 tarihine kadar kademeli olarak durdurulacağı açıkça belirtildi. Takvim, üreticilerin ve dağıtıcıların stoklarını eritmesi, alternatif ürünlere geçişi planlaması ve çiftçilerin yeni uygulamalara adapte olması için yeterli bir zaman dilimi sağlamak amacıyla belirlendi.
Sahadan İlk Bilgiler ve Tarafların Açıklamaları
Aydın ilindeki tarım kooperatifleri temsilcileri, kararın açıklanmasının ardından acil bir bilgilendirme toplantısı düzenledi. Kooperatif başkanı Mehmet Yılmaz, “Alternatif ürünlerin ruhsatlı olması ve fiyatlarının rekabetçi seviyelere çekilmesi, çiftçilerimizin geçiş sürecini sorunsuz kılacak. Ancak, küçük ölçekli üreticilerimiz için teknik destek ve finansal teşviklerin hızla hayata geçirilmesi şart” dedi.
Ürün tedarikçileri de benzer bir tutum sergiledi. Aydın’da faaliyet gösteren bir pestisit firması yöneticisi, “İthalat ve imalat tarihleri yaklaştıkça stoklarımızı azaltıyor, yeni formülasyonlara yatırım yapıyoruz. Çiftçilerimize eğitim seminerleri düzenleyerek doğru kullanım ve alternatif ürünlerin avantajlarını anlatacağız” şeklinde bir açıklama yaptı.
Tarım ve Orman Bakanlığı ise, geçiş sürecinde çiftçilere yönelik 2027 yılına kadar sürecek bir dizi destek paketi hazırladığını duyurdu. Bu paketler arasında düşük faizli kredi imkânları, ücretsiz danışmanlık hizmetleri ve alternatif pestisitlerin deneme alanları bulunuyor.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Bu karar, Türkiye’nin sürdürülebilir tarım politikası çerçevesinde, Avrupa standartlarıyla uyum sağlama çabasının bir yansımasıdır. Aktif maddelerin risk değerlendirmeleri, sadece insan sağlığını değil, toprak biyolojik çeşitliliğini ve su kaynaklarını da koruma hedefiyle yapılmıştır. AB’nin pestisit değerlendirme prosedürleri, son yıllarda giderek sıkılaşmış; bu da Türkiye’nin benzer bir yol haritası izlemesini zorunlu kılmıştır.
Öte yandan, kararın uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek iki temel risk bulunuyor. Birincisi, alternatif ürünlerin fiyat ve erişim açısından hâlâ yeterince yaygın olmaması; ikincisi, küçük çiftçilerin bilgi eksikliği nedeniyle eski ürünleri stoktan çıkarmadan kullanmaya devam etme eğilimi. Bu risklerin azaltılması için, yerel tarım müdürlüklerinin ve kooperatiflerin aktif rol alması, eğitim ve mali destek mekanizmalarının hızlı bir şekilde devreye girmesi kritik öneme sahiptir.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Bu karar kimleri ve hangi sektörleri doğrudan etkileyecek?
Karar, pestisit üreticileri, ithalatçılar, dağıtıcılar ve özellikle bu ürünleri kullanan çiftçiler için bağlayıcıdır. Aydın, Nazilli, Söke ve çevresindeki tarımsal üretim yapan tüm işletmeler, yeni takvime göre stoklarını eritmek ve alternatif ürünlere geçmek zorunda kalacak.
Soru: Alternatif ürünler nereden temin edilecek ve destekler ne zaman başlayacak?
Tarım ve Orman Bakanlığı, 2026 sonbaharından itibaren onaylı alternatif pestisitlerin tedarik zincirine girmesini sağlayacak. Çiftçilere yönelik eğitim seminerleri ve düşük faizli kredi programları ise 2027 ilk çeyreğinde resmi olarak yürürlüğe girecek.
Kaynak / Ajans: Trthaber
