Türkiye’nin dış ticaret diplomasisi ve yakın coğrafya odaklı pazar stratejisi, 2026 yılının ilk sekiz aylık döneminde somut rakamlarla sahaya yansıdı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlenen resmi tablolara göre, Ocak-Ağustos döneminde 8 sınır komşusuna yapılan toplam ihracat geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,6 oranında artarak 17 milyar 762 milyon 593 bin dolardan 18 milyar 226 milyon 225 bin dolar seviyesine yükseldi. Türkiye’nin genel ihracatı ise aynı süreçte yüzde 4’lük genişleme kaydederek 177,9 milyar dolardan 185 milyar dolara ulaştı. Komşu coğrafyalara yapılan dış satımda sağlanan net tutar artışı 463,6 milyon dolar olarak kayda geçti.

Bölgesel ekonomik dinamiklerdeki değişimlere rağmen yakalanan bu ivme; imalat sanayisinin yakın pazar lojistik avantajını, ürün esnekliğini ve tedarik zincirlerindeki direncini bir kez daha kanıtladı. Türkiye’nin sınır komşularıyla yürüttü ticari hatlar, küresel pazarlardaki konjonktürel daralmalara karşı stratejik bir tampon işlevi görmeyi sürdürüyor.

Ülke Bütçeleri ve Ticaret Hacmindeki Değişim Yönü

Ocak-Ağustos döneminde Türkiye’nin komşu coğrafyadaki en büyük dış ticaret partneri, ihracat hacminde yaşanan dönemsel gerilemeye rağmen Irak oldu. Irak’a yapılan ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,5 oranında azalarak 5 milyar 758 milyon 899 bin dolar düzeyinde gerçekleşti. Pazar büyüklüğü sıralamasında Irak’ı 3 milyar 439 milyon 40 bin dolarla Bulgaristan ve 2 milyar 293 milyon 38 bin dolarla Yunanistan izledi. Gürcistan ise 1 milyar 949 milyon 857 bin dolarlık alımla dördüncü sırada yer aldı. Tutar bazında öne çıkan bu 4 ülkeye gerçekleştirilen toplam dış satım 13 milyar 440 milyon 834 bin dolara ulaştı.

Sınır hatlarındaki diğer pazarların detayları incelendiğinde Suriye’ye 1 milyar 675 milyon 429 bin dolar, İran’a 1 milyar 566 milyon 709 bin dolar, Azerbaycan’a 1 milyar 541 milyon 916 bin dolar ve Ermenistan’a 1 milyon 336 bin dolar tutarında dış satım yapıldığı masaya yatırıldı. Toplam 8 komşu ülkenin 5’ine (Ermenistan, Gürcistan, Suriye, Bulgaristan ve İran) yapılan ihratcat artış kaydederken; 3 ülkede (Irak, Yunanistan ve Azerbaycan) gerileme yaşandığı somut verilerle işaret edildi.

Sektörel Dağılım ve Sanayi Üretiminin İhracata Etkisi

Komşu ülkelere yönelik sevkiyatta sektörler arasındaki rekabet ve üretim gücü net biçimde ayrıştı. Sektörel bazda yapılan değerlendirmelerde kimyevi maddeler ve mamulleri sektörü açık ara öne çıktı. Sektörün komşu ülkelere ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 17,8 gibi dikkate değer bir artış sergileyerek 2 milyar 827,2 milyon dolardan 3 milyar 330,6 milyon dolara ulaştı. Kimya sanayiindeki bu yüksek performans, komşu coğrafyalardaki imalat ve nihai tüketim talebinin Türkiye tarafından karşılandığını ortaya koydu.

Kimya sektörünü, bölge coğrafyasının temel gıda ihtiyacına yanıt veren hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü 1 milyar 903,1 milyon dolarlık hacimle takip etti. İnşaat, altyapı ve imalat sanayisinin temel girdilerini barındıran demir ve demir dışı metaller sektörü ise 1 milyar 467,3 milyon dolarlık ihracat tutarı ile üçüncü ana kalem olarak listelendi.

Şehirlerin Dış Ticaret Performansı ve Lojistik Odaklar

Komşu ülkelere yapılan 18,2 milyar doları aşkın ihracatın üretim ve lojistik merkezleri incelendiğinde, sanayi kentlerinin gücü belirleyici oldu. Türkiye genelinden gerçekleştirilen komşu ülke sevkiyatında İstanbul, Gaziantep, Ankara, Kocaeli ve Mersin lider iller olarak öne çıktı. Bu 5 ilin 8 komşu ülkeye gerçekleştirdiği toplam ihracat 11 milyar 661 milyon doları aştı.

İl bazındaki verilere göre İstanbul, 6 milyar 655 milyon 914 bin dolarlık dış satımla komşu pazar ticaretinin ana omurgasını oluşturdu. Güneydoğu Anadolu’nun sanayi merkezi Gaziantep 1 milyar 824 milyon 632 bin dolarla ikinci, başkent Ankara 1 milyar 321 milyon 683 bin dolarla üçüncü sırada yer aldı. Sanayinin kalbi konumundaki Kocaeli 1 milyar 32 milyon 137 bin dolar ve Akdeniz’in lojistik kapısı Mersin 826 milyon 754 bin dolarlık ihracat performansıyla sürece katkı sağladı.

Kaynak / Ajans: Trthaber