Ekonomi
•
Yayınlanma: 23.08.2026 11:12
•
📌 Trthaber
•
6 dk okuma
Küresel piyasalarda ABD Doları'nın değer kaybetmesi ve tedarik zincirinde tırmanan arz endişeleri, emtia piyasalarında genel bir yükseliş dalgasını beraberinde getirdi. ABD Hazinesinin piyasalardaki likiditeyi desteklemek...
Küresel piyasalarda ABD Doları’nın değer kaybetmesi ve tedarik zincirinde tırmanan arz endişeleri, emtia piyasalarında genel bir yükseliş dalgasını beraberinde getirdi. ABD Hazinesinin piyasalardaki likiditeyi desteklemek amacıyla uzun vadeli tahvil geri alım tutarını artırması dolar endeksini baskılarken, Orta Doğu’da süregelen gerilimler ve güçlenen El Nino hava olayı emtia fiyatlarındaki tırmanışı doğrudan tetikledi.
Tamamlanan haftada değerli metallerden enerji ürünlerine, tarım emtialarından sanayi metallerine kadar geniş bir yelpazede belirgin fiyat artışları kaydedildi. Dolar endeksinin haftayı yüzde 0,8 düşüşle 98,8 seviyesinden tamamlaması, dolar cinsinden fiyatlanan küresel varlıklara olan ilgiyi güçlendirirken yatırımcıların spekülatif ilgisini de yeniden piyasalara çekti.
- Dolar endeksi haftayı yüzde 0,8 düşüşle 98,8 seviyesinde tamamlarken, değerli metallerde platin yüzde 7,5, gümüş yüzde 6,7 ve altın yüzde 5,2 değer kazandı.
- Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin aksaması ve diplomatik çözümsüzlük nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,9 oranında yükseldi.
- El Nino hava olayı ve olumsuz iklim şartları tarım emtialarını vururken mısır yüzde 5,2, pirinç yüzde 5,1 ve şeker yüzde 6 oranında prim yaptı.
Değerli Metallerde Dolar Rüzgarı ve Güvenli Liman Talebi
Hafta başında uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükseliş ve Orta Doğu’da artan gerilim küresel risk iştahını önemli ölçüde baskıladı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,74 seviyesinde gerçekleşirken, 30 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 5,34 seviyesini test etmesinin ardından haftayı yüzde 5,28 seviyesinden kapattı. ABD Hazinesinin, 10-30 yıl vadeli tahvillerde likiditeyi desteklemek amacıyla işlem başına azami 2 milyar dolar olan geri alım tutarını en az 4 milyar dolara çıkaracağını duyurması, faizlerde geçici bir gerilemeye ve dolarda değer kaybına yol açtı.
ABD Merkez Bankasının (Fed) 28-29 Temmuz toplantısına ilişkin yayımlanan tutanaklar, enflasyonun hedeflenen seviyeye gerilememesi durumunda ilave sıkılaştırmanın gerekebileceğini ortaya koydu. Ancak ABD’nin borçlanma görünümüne ilişkin kaygılar ve doların değer kaybetmesi altın fiyatlarındaki yükselişte ana belirleyici oldu. Goldman Sachs analistleri, makroekonomik politikalara karşı korunma amaçlı altın alım opsiyonu talebinin arttığına dikkat çekerek, faiz artırımı beklentilerinin zayıflamasının borsa yatırım fonlarına talebi canlandırdığını belirtti.
Değerli metaller grubunda gümüş, yatırım metali özelliğiyle altındaki yukarı yönlü harekete güçlü bir şekilde eşlik etti. Dolar ve uzun vadeli faizlerdeki gerilemeyle birlikte fon talebinin genele yayılması sonucu tamamlanan haftada ons bazında fiyatlar platinde yüzde 7,5, gümüşte yüzde 6,7, altında yüzde 5,2 ve paladyumda yüzde 2,6 oranında artış gösterdi.
Enerji Piyasalarında Arz Riski ve Hürmüz Boğazı Gerilimi
Enerji emtialarında, İran savaşını sona erdirecek diplomatik çözümün sağlanamaması ve ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a destek veren ülkelere yönelik ağır ekonomik yaptırım tehditleri ana gündem maddesi oldu. Dünya petrol ve petrol ürünleri tüketiminin yanı sıra sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelerin altında kalması enerji piyasalarında arz risk primini yüksek tuttu.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ticari ham petrol stoklarının 14 Ağustos ile biten haftada 4,4 milyon varil artarak 428,8 milyon varile ulaştığını bildirdi. Stoklardaki bu artış petrol fiyatlarındaki yükselişi bir miktar sınırlasa da Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 5,9 yükselişle tamamladı. ABD genelinde etkili olan sıcak havaların klima kullanımını artırması ise elektrik üretiminde doğal gaz talebini destekledi. Doğal gaz stokları 16 milyar fit küp artış gösterse de beş yıllık ortalamaların üzerinde seyreden toplam stoklar artışı frenledi; buna rağmen doğal gaz fiyatları haftalık bazda yüzde 4,5 değer kazandı.
Baz Metaller ve Tarım Ürünlerinde İklim İle Talep Dengesi
Baz metaller tarafında zayıflayan dolar fiyatlara destek sağlarken, Çin kaynaklı talep endişeleri nedeniyle karışık bir seyir izlendi. Çin’de 17 Ağustos’ta açıklanan verilerde temmuz ayı sanayi üretimi ve perakende satışların beklentilerin altında kalması ve gayrimenkul yatırımlarındaki gerileme piyasayı baskıladı. Londra Metal Borsası depolundaki stok artışıyla bakır fiyatları yüzde 0,3 gerilerken, çinko yüzde 1,8, nikel yüzde 1,6 ve kurşun yüzde 0,3 yükseldi. Alüminyum fiyatları ise Körfez bölgesindeki üretim kayıpları ile Çin’in artan ihracatı arasında denge bularak yatay seyretti.
Tarım emtialarında ise iklim koşulları ve rekolte tahminlerindeki düşüşler etkili oldu. ABD Tarım Bakanlığının mısır verim ve stok beklentilerini düşürmesi mısır fiyatlarını yüzde 5,2 artırdı. Pirinç fiyatları El Nino’nun Asya’da oluşturduğu kuraklık riskiyle yüzde 5,1 yükselirken, soya fasulyesi Çin’e yapılan 136 bin tonluk satış duyurusuyla yüzde 4 prim yaptı. Şeker piyasasında Hindistan’ın 1 milyon ton gümrüksüz ham şeker ithal edeceğini açıklaması fiyatları yüzde 6 yukarı taşıdı.
Kahve üreticileri federasyonunun Kolombiya’da üretimin yüzde 8 azalarak 12,5 milyon çuvala gerileyebileceğini bildirmesi kahve fiyatlarını yüzde 3,4 artırırken, Gana Kakao Kurulunun rekolte tahminini 650 bin tona düşürmesiyle kakao fiyatları yüzde 3,6 yükseldi. Pamuk fiyatları yüzde 4,1, buğday ise haftalık bazda yüzde 1,5 değer kazanarak haftayı tamamladı.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru: Emtia fiyatlarındaki genel yükselişin ana sebepleri nelerdir?
Dolar endeksinin yüzde 0,8 gerileyerek 98,8 seviyesine düşmesi, ABD Hazinesinin tahvil geri alım tutarını artırması, Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik arz riskleri ve El Nino hava olayının tarım rekolteleri üzerindeki olumsuz etkileri fiyatların yükselmesindeki temel etkenlerdir.
Soru: Değerli metaller arasında en çok hangi ürün değer kazandı?
Haftalık bazda ons bazında en yüksek artış yüzde 7,5 ile platinde gerçekleşmiştir. Platini yüzde 6,7 ile gümüş, yüzde 5,2 ile altın ve yüzde 2,6 ile paladyum takip etmiştir.
Soru: Petrol ve doğal gaz fiyatları haftayı nasıl kapattı?
Orta Doğu’daki jeopolitik riskler ve tedarik aksamalarıyla Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,9, doğal gaz fiyatları ise artan sıcak hava ve elektrik üretimi talebiyle yüzde 4,5 oranında yükselmiştir.
Kaynak: Trthaber