Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtlarının kiralanmasıyla ilgili yeni yönetmelik kapsamında, tüketici haklarını korumak ve sektörde adil bir piyasa oluşturmak amacıyla kapsamlı düzenlemeler getirdi. Yönetmelik, kiralık araçların yetki belgesi, araç yaşı, kilometre, depozito ve filo standartlarına yeni kurallar ekledi. Bu düzenlemeler, 1 Ocak 2027’ye kadar devreye alınacak bir bilgi sisteminin oluşturulması ile birlikte yürürlüğe girecek. Amacı, kiralama faaliyetlerinin kurumsal bir yapıya kavuşturulması ve işletmelerin sorumluluklarını netleştirmektir.

Yeni yönetmelik, motorlu kara taşıtlarının kiralanması sürecinde tüketici haklarını güçlendirmeyi hedefliyor. Sektörde faaliyet gösteren işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu kılındı ve belge için meslek odasına kayıtlı olmak, vergi mükellefi olmamak ve ticari faaliyet amacıyla kullanılmamak şartları getirildi. Ayrıca işletme sorumlularının en az ilk öğretim mezunu olması ve belirli suçlardan hüküm giymemiş olması bekleniyor. Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olmak da zorunlu hale getirildi.

Yönetmelikte Belirlenen Araç Yaşı ve Kilometre Sınırları

Yeni kurallar kapsamında, klasik taşıtlar hariç 6 yaşını aşan araçların kiraya verilmesi yasaklandı. Kilometre sınırı standart araçlar için 180 bin kilometre, elektrikli araçlar için ise 300 bin kilometre olarak belirlendi. Periyodik bakımının zamanında yapılmayan ve ağır hasar kaydı bulunan araçların kiralanmasına da izin verilmeyecek. Bu sayede kiralama sektöründe araç kalitesi ve güvenliği artırılmış olacak.

Depozito ve Ödeme Şartları

Depozito tutarı, 1 ila 6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeline, 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeline kadar sınırlandırıldı. Araç teslim edildikten sonra depozitonun 7 gün içinde tüketiciye iade edilmesi zorunlu tutuldu. Ön ödemeli rezervasyonlarda tüketicilere değişiklik ve iptal hakkı tanındı. Araç teslimine 24 saatten fazla süre varsa, tüketici herhangi bir gerekçe göstermeden ve ücret kesintisi olmadan rezervasyonunu değiştirebilecek veya iptal edebilecek.

İşletmeler İçin Filolar ve Araç Kayıtları

Büyükşehirlerde nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araçlık filoya sahip olması gerekiyor. Bu araçların en az 5’inin işletme adına kayıtlı olması şartı aranıyor. Nüfusu 30 binin altında kalan ilçeler ve büyükşehir olmayan illerde ise işletmelerin en az 5 araca sahip olması ve bunlardan en az 2’sinin işletme adına kayıtlı bulunması gerekmekte. Ayrıca, 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurması zorunlu, bu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartı getirildi.

Yeni Bilgi Sistemi ve Yetki Belgesi Başvuruları

Motorlu kara taşıtı kiralama sektörünün takip edilmesi amacıyla yeni bir bilgi sistemi kurulacak. Sistem, 1 Ocak 2027’ye kadar devreye alınması planlanıyor. Kiralama işletmelerine yönelik yetki belgesi başvuruları ve diğer işlemler bu sistem üzerinden yürütülecek. Böylece sektörün daha düzenli ve kontrollü bir şekilde izlenmesi hedefleniyor.

Kiralık Araçlarda Tüketici Hakları

Yönetmelik, tüketici haklarını korumaya yönelik bir dizi önlem içeriyor. Kiralama işlemlerinde tüketicilere değişiklik ve iptal hakkı tanınarak esneklik sağlanıyor. Depozito iadesi süresi 7 gün olarak belirlendi. Ayrıca, periyodik bakım ve hasar kayıtları gibi kriterler aracılığıyla tüketicilerin güvenliği artırılıyor.

İşletme Sorumlulukları ve Yasal Çerçeve

İşletmelerin yetki belgesi alırken meslek odasına kayıtlı olması ve vergi mükellefi olmaması zorunlu. İşletme sorumlularının en az ilk öğretim mezunu olması bekleniyor. Ayrıca, işletmenin ticari faaliyet amacıyla kullanılmaması ve belirli suçlardan hüküm giymemiş olması şartı getirildi. Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olmak da zorunlu hale getirildi.

Uygulama Tarihi ve Takip Sistemleri

Yeni düzenlemeler 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Bilgi sistemi aynı tarihte devreye alınacak ve yetki belgesi başvuruları bu sistem üzerinden yapılacak. Kiralama şirketleri, yeni kurallara uygun filolarını oluşturmalı ve kayıtlarını güncellemelidir. Sektördeki faaliyetler bu sistem sayesinde daha şeffaf bir şekilde izlenecek.

Sektörün Geleceği ve Yönelimler

Yönetmelik, kiralama sektöründe adil ve istikrarlı bir piyasa yaratmayı hedefliyor. Araç yaş ve kilometre sınırları, tüketici güvenliğini artırırken, depozito kısıtlamaları da tüketicilerin mali yükünü hafifleyecek. Elektrikli ve hibrit araçların zorunlu bulunması, sürdürülebilir mobiliteye katkı sağlayacak.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Yeni yönetmelik ne zaman yürürlüğe girecek?

Cevap: 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

Soru: Kiralık araçların yaş sınırı nedir?

Cevap: Klasik taşıtlar hariç 6 yaşını aşan araçlar kiraya verilemeyecek.

Soru: Depozito iadesi süresi nedir?

Cevap: Araç teslim edildikten sonra depozitonun 7 gün içinde tüketiciye iade edilmesi zorunlu.

Kaynak: Aydinhedef