Avusturya, Almanya, Danimarka, Yunanistan ve Hollanda, iltica başvuruları reddedilen ve ülkelerine geri gönderilemeyen kişilerin Ruanda’da kurulacak ortak bir merkeze gönderilmesi konusunda uzlaştı. Viyana’da düzenlenen basın toplantısında, 5 AB ülkesi ve Ruanda içişleri bakanlığı yetkilileri, 2027’de faaliyete geçmeyi hedefleyen bu planı duyurdu.
İlkel adım, AB’nin göç politikasında ‘tarihi bir paradigma değişimi’ olarak nitelendirildi. Başbakan Christian Stocker’ın açıklamasına göre, “AB’de kalma hakkı bulunmayan kişiler geri gönderilemiyorsa, tüm iltica sistemimiz alay konusu olur.” Geri gönderme merkezinin, insan kaçakçılığıyla mücadele ve sınır dışı etme baskısını azaltmayı amaçladığı vurgulandı.
- Kritik Gelişme: 5 AB ülkesi Ruanda’da ortak geri gönderme merkezini kurma kararı aldı.
- Resmi Veri / Açıklama: Merkez 2027’de faaliyete geçmeye hazırlanıyor.
- Süreç / Sonraki Adım: Anlaşma henüz imzalanmadı, müzakereler başlıyor.
Kararın Detayları ve Sürecin İşleyişi
Toplantıda, Avusturya İçişleri Bakanı Gerhard Karner, Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, Yunanistan Göç ve İltica Bakanı Athanasios Plevris, Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen, Danimarka Göç ve Entegrasyon Bakanı Morten Bodskov ve Ruanda İçişleri Bakanı Vincent Biruta’nın katılımıyla “Uygulayıcılar Grubu” oluşturuldu. Bu grup, geri gönderme merkezinin kurulması, finansmanı ve operasyonel yapısı üzerine çalışacak.
Merkez, iltica başvuruları reddedilen kişilerin, Ruanda’da güvenli bir ortamda kalmalarını ve ihtiyaç duydukları hizmetlere erişimlerini sağlayacak. Ruanda Yetkilileri, “İlkel bir adım” olarak gördükleri bu projede, gönderilenlerin kendi tercihlerine göre gönüllü dönme, Ruanda toplumuna uyum sağlama veya yasal oturum hakkı bulunan başka bir ülkeye yerleşme seçenekleri sunulacak” dedi.
Sahadan İlk Bilgiler ve Tarafların Açıklamaları
Stocker, maliyetin sadece maddi boyutuna odaklanılmaması gerektiğini belirtti. “Bir çözüm geliştiremezsek, bunun da mutlaka bir maliyeti olacaktır,” diyerek, planın sürdürülebilirliğine vurgu yaptı. Frederiksen ise, girişimin “düzensiz göçle mücadelede oyunun kurallarını değiştireceğini” savunarak, insan kaçakçılarının iş modelini ortadan kaldırmayı hedeflediğini söyledi.
Biruta, Ruanda’nın insan haklarına saygılı bir ortam sunduğunu ve bağımsız denetim mekanizmasının oluşturulacağını açıkladı. BMMYK’in Yüksek Komiseri Barham Salih, planın AB ve uluslararası insan hakları hukukuna uygun olmasını temin edecek danışmanlık desteğini sunacağını bildirdi.
Uluslararası Tepkiler ve İnsan Hakları Endişeleri
Uluslararası Af Örgütü, Avrupa ülkelerinin planı “geçmişteki hataları tekrarladığı” gerekçesiyle eleştirdi. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Ruanda’nın insan hakları siciline dikkat çekerek, gönderilecek kişilerin “keyfi gözaltı, kötü muamele” riskiyle karşılaşabileceğini uyardı. Basın toplantısına katılan göstericiler de planın etik açıdan sorunlu olduğunu savundu.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
AB ülkeleri, göç akışını kontrol altına almak için Ruanda’ya yönelme kararı, sadece bir göç politikası adımı değil, aynı zamanda uluslararası hukuk ve insan hakları standartlarıyla çelişen bir risk taşıyor. Geri gönderme merkezinin kurulması, AB’nin insan hakları yükümlülükleriyle çatışma yaratabilir. Ayrıca, bu adım, göçmenlerin ikinci bir şans bulma hakkını sınırlayarak, uluslararası mülteci koruma sistemine zarar verebilir. Planın etik açıdan sürdürülebilir olması için bağımsız denetim mekanizmasının etkin çalışması, şeffaflık ve göçmen haklarına saygı temelinde ilerlenmesi gerekir.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Planlanan merkez Ruanda’da hangi hizmetleri sunacak?
Merkez, ikamet, sağlık, eğitim ve psikososyal destek gibi temel hizmetleri sağlayacak. Gönderilenler, kendi tercihleri doğrultusunda gönüllü dönme veya başka bir ülkede oturum hakları arayabilecek.
Soru: İnsan hakları örgütleri bu planı nasıl değerlendiriyor?
HRW ve Uluslararası Af Örgütü, planın insan hakları ihlallerine yol açabileceğini, özellikle Ruanda’nın sicilinde riskler olduğunu belirtiyor. BMMYK ise süreçte denetim mekanizması kurarak uyum sağlamayı öneriyor.
Kaynak / Ajans: Haberturk