Ne? Aydın’da tarım ve hayvancılık üreticileri, artan girdi maliyetleri ve sabit satış fiyatları nedeniyle ciddi gelir kaybı yaşıyor; TAGİAD Başkanı Tevfik Fikret Koca, Agro TV programında devletin acil kredi ve kur istikrarı desteğini talep etti.
Kim, Nerede, Ne Zaman, Neden, Nasıl? TAGİAD Başkanı Tevfik Fikret Koca, 14 Kasım 2026 tarihinde Aydın merkezli Agro TV’nin “Agro Ekonomi” programına konuk olarak, çiftçilerin, üreticilerin, tüccarların ve ihracatçıların karşılaştığı mali sıkıntıları ayrıntılı bir şekilde ortaya koydu ve bu sıkıntıların döviz kurundaki %19‑20’luk artış ve TÜİK’in %29‑30, ENAG’ın %46’lık üretici enflasyonu verileriyle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.
- Kritik Gelişme: Çiftçiler, artan girdi maliyetlerine rağmen ürün satış fiyatlarında artış göremedi, bu durum ihracat rekabetini zayıflattı.
- Resmi Veri / Açıklama: TÜİK verilerine göre üretici enflasyonu %29‑30, ENAG verilerine göre %46; döviz kuru ise son bir yılda %19‑20 yükseldi.
- Süreç / Sonraki Adım: Koca, devletin uygun koşullarda kredi desteği ve istikrarlı kur politikası talebini ulusal düzeyde gündeme taşımayı hedefliyor.
Tarım Sektörünün Güncel Ekonomik Durumu
Aydın’ın verimli toprakları, zeytin, incir ve pamuk gibi geleneksel ürünleriyle ülke ekonomisine önemli katkı sağlıyor. Ancak son dönemde girdi maliyetlerindeki %20‑%30’luk artış, üreticileri zor durumda bırakıyor. Çiftçiler, gübre, tohum, yakıt ve bakım hizmetleri için daha fazla ödeme yaparken, pazarlarda aynı ürünlerin fiyatları sabit kalıyor ya da gerileiyor. Bu dengesizlik, özellikle ihracata yönelik ürünlerde rekabet gücünün erimesine yol açtı.
TAGİAD Başkanı Koca, “Üretim yapan çiftçimiz, üreticimiz, tüccarımız, ihracatçımız artan girdi maliyetleri ile mücadele ederken ne yazık ki ürün satış fiyatlarında aynı artış söz konusu olmadı” diyerek durumun ciddiyetini vurguladı. Koca’nın ifadesine göre, döviz kurundaki dalgalanmalar, maliyet artışını doğrudan etkileyen başlıca faktör.
Sektör Temsilcisinin Açıklamaları ve Talepler
Koca, “Türk ürünlerinin raflarda tercih edilebilmesi için rekabetçi bir kur politikası izlenmesi gerekmektedir” sözleriyle, Merkez Bankası’nın döviz politikasıyla doğrudan ilişkilendirdi. Ayrıca, ihracatçının rekabet gücünün azalması, bazı üretim tesislerinin minimum riskle çalışmaya çekilmesi ve bu durumun çiftçiyi doğrudan etkileyen bir zincirleme reaksiyon yarattığını belirtti.
Üretim tesislerinin alım kapasitesini azaltması, ürünlerin çiftçi elinde kalmasına ve toplama‑işleme maliyetlerinin artmasına neden oluyor. Koca, “Ürünün bol ve bereketli olduğu bu sezonda ne yazık ki çiftçi elindeki üründen para kazanamıyor” diyerek, çiftçilerin kâr elde etme olasılığının neredeyse sıfıra indiğini ifade etti.
Devlet Desteği ve Kredi İhtiyacı
Konuşmasının en kritik kısmında Koca, “Çiftçimizin, üreticimizin, tüccarımızın ve ihracatçımızın gerçekten zor durumda ve bu dönemde devletimizin büyük desteğine ihtiyacı vardır” diyerek, nakit sıkıntısı yaşayan çiftçilerin acil kredi desteğine ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Kredi koşullarının esnek, faiz oranlarının düşük ve geri ödeme vadelerinin uzun olması gerektiğini belirten Koca, bu tedbirlerin sadece tarım sektörünü değil, bölgesel istihdamı ve gıda güvenliğini de koruyacağını savundu.
Yerel STK’ların ve derneklerin, devletle iş birliği içinde bu talepleri resmi kanallara taşıması, Aydın’ın tarım potansiyelinin sürdürülebilir bir şekilde kullanılabilmesi için hayati önem taşıyor.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Bu açıklamalar, yalnızca bir çiftçi derneğinin sesini duyurmakla kalmıyor; aynı zamanda Aydın’ın tarımsal ihracat kapasitesinin ulusal ekonomik dengelerle ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. Döviz kurundaki dalgalanmalar, sadece dış ticaret hacmini etkilemekle kalmıyor; girdi maliyetlerini yükselterek yerel üreticileri marjinalleştiriyor. Koca’nın talep ettiği istikrarlı kur politikası, Merkez Bankası’nın para politikasıyla doğrudan ilişkilidir ve bu noktada merkezî otoritelerin bölgesel tarım politikalarına duyarlı olması bekleniyor.
Özellikle Aydın’ın Efeler, Nazilli ve Söke gibi tarım yoğun ilçelerinde, çiftçilerin nakit akışı sorunları, kredi temini ve girdi temini konularında devletin hızlı müdahalesi, sadece sektörel istikrarı sağlamakla kalmayacak, aynı zamanda kırsal göçün önüne geçerek bölgesel demografik dengeyi de koruyacaktır. Önümüzdeki haftalarda Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bölgeye yönelik destek paketlerini açıklaması, Koca’nın çağrısının somut bir yanıt alıp almayacağını belirleyecek.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Çiftçilerin artan maliyetlerini dengelemek için devlet hangi adımları atmalı?
Devlet, düşük faizli ve uzun vadeli tarım kredileri, girdi fiyatlarını dengeleyen sübvansiyonlar ve döviz kurundaki dalgalanmalara karşı koruyucu önlemler (örneğin, döviz kuru koruma mekanizmaları) sağlamalıdır. Ayrıca, tarımsal ihracatçıların rekabet gücünü artırmak için hedef pazar desteği ve lojistik altyapı yatırımları da kritik öneme sahiptir.
Soru: Bu süreçte Aydın’da üreticilerin önümüzdeki sezon için beklentileri nelerdir?
Üreticiler, maliyet artışının kontrol altına alınması, ürün fiyatlarının istikrarlı bir seviyeye çekilmesi ve kredi erişiminin kolaylaştırılmasıyla sezonu kârlı geçirmeyi umuyor. Ayrıca, ihracat pazarlarına daha güvenli bir erişim ve yerel işleme tesislerinin kapasite artırımı da beklentiler arasında yer alıyor.
Kaynak / Ajans: Aydinhedef
