Aydın’ın Kuşadası ilçesindeki simge yapılardan biri olan tarihi Güvercinada Kalesi, sonbahar mevsimiyle birlikte doğal bir görsel şölene ev sahipliği yapıyor. Bilimsel adı Sternbergia lutea olan, halk arasında ‘Tavuk Çiçeği’ ile ‘Kurbağa Çiçeği’ olarak da bilinen ve geçmişte restorasyon tahribatı nedeniyle yok olma tehlikesi geçiren Kara Nergisler, Güvercinada Kalesi’nde yeniden sarı renkte çiçek açtı.

Eylül ve kasım ayları arasında çiçeklenen soğanlı türün korunması amacıyla yürütülen saha çalışmaları sonucunda kurtarılan nergis soğanları, Güvercinada’nın iç kesimlerinde ve Yılancıburnu’na bakan dış yamaçlarında yeniden toprakla buluşturuldu. Ekosistem Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) ile Kuşadası Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü işbirliğinde yürütülen süreç, bölgedeki biyolojik çeşitliliğin korunması adına somut bir başarı olarak kayda geçti.

Restorasyon Tahribatından Kurtarma Operasyonuna

Batı Anadolu coğrafyasının doğal endemik ve nadir zenginlikleri arasında yer alan Kara Nergisler, Kuşadası Güvercinada Kalesi’nde geçmiş yıllarda yürütülen restorasyon çalışmaları esnasında ciddi zarara uğramıştı. Ağır iş makinelerinin bilinçsiz kullanımı ve bitki yataklarının üzerine dökülen tonlarca moloz, alan içerisindeki soğanlı popülasyonun büyük ölçüde yok olmasına yol açmıştı.

Söz konusu yıkımın ardından harekete geçen uzmanlar, sahada kapsamlı bir envanter çalışması başlattı. Prof. Dr. Ali Çelik ile birlikte yürütülen bilimsel bitki envanteri çalışmaları kapsamında, moloz yığınları ve iş makinelerinin arasından geriye kalan Kara Nergis soğanları titizlikle toplanarak koruma altına alındı. Kalenin restorasyon sürecinin tamamlanmasının ardından ise Kuşadası Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü ile kurulan işbirliği neticesinde, korunan soğanlar yeniden doğal ortamlarına dikildi.

Yapılaşma Tehdidi ve Doğal Botanik Park Kayıpları

Ege kıyı şeridindeki hassas ekosistemlerin korunmasına dikkat çeken EKODOSD tarafından yapılan açıklamada, Kara Nergislerin geçmiş dönemlerde kıyı hattındaki doğal botanik parkının sahillerinde de yoğun şekilde yetiştiği hatırlandı. Ancak bölgedeki bir otel inşaatı ve arazi düzenlemesi sırasında oluşan doğal tahribat sonucunda botanik park kıyısındaki bitki varlığının tamamen yok olduğu altı çizildi.

Kuşadası kent merkezinden başlayıp Dilek Yarımadası Büyük Menderes Deltası Milli Parkı’na kadar uzanan geniş coğrafi hatta Akdeniz bitki örtüsüne ait çok sayıda endemik ve koruma altındaki nadir bitki türünün yaşadığı vurgulandı. Kontrolsüz yapılaşma ve kentsel genişleme baskısı nedeniyle birçok türün doğal yaşam alanını kaybettiği somut verilerle işaret edildi. Doğal bitki örtüsünün ve asırlık anıtsal ağaçların muhafaza edilmesinin hayati önem taşıdığı, ortak doğal mirasın gelecek nesillere aktarılmasının ancak kamu kurumlarının koordineli işbirliği ve toplumun çevre duyarlılığıyla mümkün olabileceği masaya yatırıldı.

Sarıya Bürünen Yamaçlar İçin Ziyaret Çağrısı

Bir dönem ağır tahribat ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Kara Nergisler, yürütülen bilime dayalı koruma stratejileri sayesinde bugün yeniden Güvercinada’nın siluetindeki yerini aldı. Sonbaharın gelişiyle birlikte açan canlı sarı çiçekler, hem kale surlarının iç kısımlarında hem de Yılancıburnu’na bakan dik dış yamaçlarda büyüleyici bir manzara oluşturuyor.

Çiçeklenme döneminin eylül ve kasım ayları ile sınırlı olması sebebiyle EKODOSD yetkilileri, doğaseverlere ve bölge halkına özel bir çağrıda bulundu. Sarı çiçeklerin solmadan görülmesi gerektiğini belirten yetkililer, Güvercinada Kalesi’nin bu eşsiz doğal ve tarihi mirasını yerinde incelemek isteyen tüm vatandaşları alanı ziyaret etmeye davet etti.

Kaynak / Ajans: Aydinkulis