Ne: 21 yaşındaki deve yetiştiricisi Barış Ceber, Şap hastalığı nedeniyle güreşlerin iptal edilmemesi, kapsamlı dezenfekte önlemleri ve devlet destek talebiyle gündeme geldi.
Kim, Nerede, Ne Zaman: İncirliova’da, pandemi sonrası üç yıldır deve yetiştiriciliği yapan Ceber, 22 Ekim 2026 tarihli açıklamalarıyla yerel yetkililere seslendi.
- Kritik Gelişme: Deve yetiştiriciliğinin maliyetleri yüzde 70’e varan artış gösterdi.
- Resmi Veri / Açıklama: Ceber, Şap hastalığı riskine karşı dezenfekte su havuzları ve taşıma temizlik önerdi.
- Süreç / Sonraki Adım: Kültür ve Turizm ile Tarım ve Orman Bakanlıkları’nın müdahalesi talep edildi.
Deve Yetiştiriciliğinin Güncel Durumu ve Ekonomik Yükler

Barış Ceber, 21 yaşında olmasına rağmen üç yıl boyunca kendi devesi ve iki sahiplendiği deve ile bölgenin geleneksel spor ve turizm faaliyetlerine katkı sağlıyor. Pandemi döneminde üretim ve satış kanallarının daralması, maliyetlerde ciddi artışa yol açtı. Ceber, “Yaz aylarında bir devenin aylık beslenme masrafı 10 bin ile 15 bin TL arasında değişiyor. Yem çuval fiyatları ise geçen yıl 600‑700 TL iken bu yıl 1 000‑1 200 TL seviyesine yükseldi” ifadeleriyle durumun ciddiyetini vurguladı. Ayrıca yıllık diş ve aşı masraflarının da 10 bin TL’ye ulaştığını belirtti.
Bu rakamlar, bölgedeki diğer yetiştiriciler için de benzer bir baskı oluşturuyor. Çiftçiler, artan girdi maliyetlerini karşılayabilmek için devlet destek programlarına ve düşük faizli kredilere başvurmayı bekliyor. Ancak mevcut destek paketlerinin deve yetiştiriciliğine özgü olmadığı, çoğunlukla büyükbaş hayvan ve süt üreticilerine odaklandığı görülüyor.
Şap Hastalığı ve Güreş Organizasyonlarına Etkisi
Şap (Sığır Piyazı) hastalığı, son yıllarda hayvan sağlığı politikalarında öncelikli bir risk faktörü olarak öne çıkıyor. Ceber, “Şap hastalığı develerde görülmemekle birlikte, virüs kuşlar, araçlar ve insanlar aracılığıyla taşınabiliyor” diyerek mevcut kısıtlamaların bilimsel temelden yoksun olduğunu iddia etti. Güreş sahalarının girişine ilaçlı su havuzları kurulması, kamyon ve develerin dezenfekte edilmesi gibi önlemlerin uygulanması halinde, müsabaka iptallerinin önlenebileceğini savundu.
Ceber’in önerileri, Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün daha önce yayımladığı hayvan taşıma protokollerine paralel bir yaklaşım içeriyor. Ancak uygulama aşamasında belediye bütçelerinin yetersizliği ve koordinasyon eksikliği, önerilen tedbirlerin hayata geçirilmesini zorlaştırıyor.
Kültürel Miras ve Devlet Desteği Talepleri
Deve güreşi, Yörük kültürünün en özgün ve turistik yönlerinden biri olarak Aydın’ın ulusal ve uluslararası tanıtımına katkı sağlıyor. Ceber, “Devecilik kültürü havutçusundan urgancısına kadar pek çok esnaf için doğrudan gelir kapısıdır” diyerek bu gelirin sadece üreticilere değil, bölge ekonomisine de yansıdığını belirtti. Bu bağlamda, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ortak bir proje çerçevesinde devreye girmesi, altyapı ve tanıtım desteği sağlaması gerektiğini vurguladı.
Çiftçi, “Devlet desteği sağlanmazsa asırlık Yörük geleneğini gelecek nesillere aktarmak imkânsız hale gelecek” diyerek, sürdürülebilir bir politika talebinde bulundu. Yerel yönetimlerin, yalnızca ilçe belediyelerinin sorumluluğunda kalmaması, bölgesel kalkınma planlarına deve yetiştiriciliğinin de dahil edilmesi gerektiğini savundu.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Barış Ceber’in talepleri, yalnızca bir çiftçinin bireysel sesinden ibaret değil; Aydın’ın kırsal kesiminde yaşayan binlerce aileyi etkileyen bir ekonomik ve kültürel kriz sinyali. Şap hastalığına ilişkin alınan önlemler, hayvan sağlığı mevzuatının eksikliği ve bölgesel turizm stratejilerinin yetersizliği, uzun vadeli bir planlama eksikliğini ortaya koyuyor. Devletin, geleneksel sporları koruma politikalarını yenileyerek, yerel üreticilere doğrudan mali destek, teknik danışmanlık ve tanıtım fonları sağlaması, hem kültürel mirasın korunması hem de kırsal ekonominin canlanması açısından kritik bir adım olacaktır. Öte yandan, belediyelerin bütçe sınırlamaları göz önüne alındığında, bakanlıkların ortak bir koordinasyon birimi kurması ve projeyi çok‑paydaşlı bir çerçevede yürütmesi gerekecek. Aksi takdirde, devecilik gibi niş bir sektördeki daralma, bölgenin turistik cazibesini ve yerel istihdamı olumsuz etkileyecek.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Şap hastalığı develerde görülmez mi?
Şap hastalığı, sığır ve diğer ruminantlarda yaygın bir viral enfeksiyondur; develerde doğal olarak görülmemektedir. Ancak virüs, kuşlar, taşıma araçları ve insanlar aracılığıyla hayvanlara aktarılabilir; bu nedenle hijyen ve dezenfekte önlemleri önemlidir.
Soru: Devlet desteği olmadan deve yetiştiriciliği sürdürülebilir mi?
Maliyetlerdeki yüzde 70’e varan artış ve beslenme, veteriner masraflarının yükselmesi, mevcut destek paketlerinin eksikliği nedeniyle uzun vadede sürdürülebilirlik riske girmiştir. Devletin özel kredi, hibe ve altyapı destekleri olmadan sektördeki üreticilerin devam etmesi zorlaşmaktadır.
Kaynak / Ajans: Aydinhedef