Ne: Küba, 1938 ve 1959 tarihli eski petrol yasalarını yürürlükten kaldırarak, petrol arama ve çıkarma faaliyetlerine yabancı şirketlerin katılımını resmi olarak açtı.

Kim, Nerede, Ne Zaman, Neden, Nasıl: Küba Devlet Başkanı ve Enerji Bakanlığı, 13 Ekim 2026 tarihinde La Habana’da yayımlanan kanun hükmünde kararname ile bu adımı attı; ülkenin kronik enerji sıkıntısı ve ABD’nin uyguladığı ikincil yaptırımların yarattığı ekonomik kırılganlık, dış sermaye çekme ihtiyacını tetikledi.

Yeni Yasal Düzenlemenin Ayrıntıları

Kanun hükmünde kararname, yerli ve yabancı şirketlerin petrol arama, çıkarma ve hizmet sözleşmelerine katılımını kolaylaştırmak amacıyla sözleşme koşullarını esnetti. Üretim paylaşım sözleşmeleri 10 yıl uzatma opsiyonuyla 40 yıla, petrol imtiyazları ise aynı uzatma seçeneğiyle 30 yıla kadar sürebilecek. Hizmet sözleşmeleri ise ana katılım modelleri arasında yer alıyor. Devlet, hidrokarbon yataklarının hâlâ “tüm halkın sosyalist mülkiyetinde” olduğunu vurgulayarak, devredilemezlik, zaman aşımına uğramazlık ve haczedilemezlik ilkelerini koruyor.

Sahadan İlk Bilgiler ve Tarafların Açıklamaları

Enerji Bakanı, yeni düzenlemenin hidrokarbon faaliyetlerini yüksek riskli kabul ettiğini ve kusur ya da ihmal kanıtlanmasa bile işletmecileri sorumlu tutacağını belirtti. Üretim paylaşım sözleşmelerinde maliyetlerin %65’i karada ve sığ sularda, %75’i ise derin sularda üst sınır olarak belirlendi. Ayrıca, acil durumlar dışında doğal gazın havaya salınması ve yakılarak imha edilmesi kesin olarak yasaklandı.

Yabancı yatırımcı temsilcileri, yeni çerçevenin “hukuki güvence” sağladığını ve “rekabetçi” olduğunu dile getirirken, Küba’nın enerji arzını güvence altına alacak uzun vadeli projelere imza atmak istediklerini ifade etti. Öte yandan, Küba hükümeti, ruhsat ve imtiyazları ulusal güvenlik gerekçesiyle reddetme hakkını saklı tutarak, stratejik öneme sahip sahaların devlet kontrolünde kalacağını vurguladı.

Bölgesel ve Küresel Yansımalar

ABD’nin petrol ablukası ve ikincil ekonomik yaptırımları, Küba’nın enerji sektörünü kırılgan bir hâle getirmişti; elektrik kesintileri, toplu taşımanın neredeyse tamamen durması ve hastanelerin asgari hizmet vermesiyle halk yaşamı zorlaşmıştı. Yeni mevzuat, bu kriz ortamında uluslararası sermayeyi çekerek, enerji arzını çeşitlendirmeyi ve ekonomik istikrarı yeniden inşa etmeyi hedefliyor.

Özellikle Karaborsa ve yakıt dağıtımındaki usulsüzlüklerin artması, yeni düzenlemenin tesis ve operasyonların fiziki güvenliğinden doğrudan işletmeci şirketleri sorumlu tutma, ihlal ve suçlara ağır yaptırımlar getirme yönündeki hükümlerini destekliyor. Bu adımlar, hem yerel halkın yaşam koşullarını iyileştirme hem de küresel yatırımcıların risk algısını azaltma amacı taşıyor.

Kaynak / Ajans: Aa