Merkezi İsviçre’nin Cenevre kentinde bulunan Avrupa-Akdeniz İnsan Hakları İzleme Örgütü (Euro-Med), İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik yürüttüğü askeri operasyonlar ve yıkım sürecinin üç yıllık ağır bilançosunu uluslararası kamuoyuna sundu. Kurum tarafından yayımlanan kapsamlı raporda, bölgede 10 Ekim 2025 tarihinde yürürlüğe giren resmi ateşkes mutabakatına rağmen ablukanın ve örtülü soykırım pratiklerinin sürdüğü somut verilerle kayda geçirildi. İncelemelere göre, 2,4 milyonluk nüfusa sahip Gazze Şeridi’nde halkın yüzde 13’ü hayatını kaybetti, yaralandı, enkaz altında kayboldu ya da alıkonuldu.

Filistin Sağlık Bakanlığı ve saha gözlemcilerinin teyit ettiği verilere dayandırılan raporda, toplam can kayıplarının yüzde 90’ının doğrudan sivil nüfustan oluştuğu, kurbanların yüzde 30’unu çocukların, yüzde 20’sini ise kadınların teşkil ettiği belgelendi. İsrail bombardımanları ve saldırıları neticesinde bugüne kadar 74 bin 382 Filistinli yaşamını yitirirken, yaralı sayısı 175 bin 416’ya ulaştı. Tıbbi imkânsızlıklar ve ağır bombardıman sonucu Gazze’de 10 binden fazla çocuğun en az bir uzvunu kaybederek ampütasyon geçirdiği ve bu tablonun gelecek nesiller üzerinde onarılması güç fiziksel hasarlar bıraktığı vurgulandı.

Ağır İnsani Yıkım: Uzuv Kayıpları ve Sağlık Krizinin Boyutu

Euro-Med’in saha raporunda yer alan medikal analizler, Gazze Şeridi genelinde sağlık altyapısının hedef alınmasının kalıcı bedensel tahribatları doğrudan artırdığını gösterdi. Yaralanan yüz binlerce sivilden binlercesinin uzuvlarının kesildiği veya kalıcı fonksiyon kaybı yaşadığı aktarıldı. Raporda sunulan teknik hesaplamalara göre, 21 bini çocuk yaş grubunda yer almak üzere toplam 40 bin Filistinli yaşamını kalıcı engelli olarak sürdürmek ve uzun vadeli karmaşık rehabilitasyon programlarına bağımlı kalmak zorunda bulunuyor.

Hastanelerin işlevsiz hale getirilmesi, tıbbi sarf malzemelerinin kısıtlanması ve anestezi imkânlarının tükenmesi, sahadaki cerrahi müdahalelerin zorunlu amputasyonlarla sonuçlanmasına yol açtı. İnsan hakları gözlemcileri, binlerce reşit olmayan bireyin protez ve ortez teknolojilerine erişimden yoksun biçimde hayata tutunmaya çalıştığını aktarırken, Gazze nüfusunun tamamının ağır travma sonrası stres bozukluğu yaşadığının altını çizdi. Uzmanlar, söz konusu psikolojik ve fiziksel yıkımın kuşaklar boyu devam edecek kolektif bir sağlık trajedisi ürettiğini dile getirdi.

Gözaltı Merkezlerindeki İşkence Türleri Belgelendi

Raporda yer verilen bir diğer kritik dosya ise üç yıllık süreç boyunca alıkonulan sivillerin maruz kaldığı muameleler oldu. İsrail güçlerinin geride kalan sürede 12 bin Filistinliyi alıkoyduğu bilgisi paylaşılırken, Euro-Med araştırmacıları daha önce serbest bırakılan 100 eski tutukluyla yüz yüze görüşmeler gerçekleştirdi. Bu mülakatlar neticesinde, İsrail hapishaneleri ve askeri gözaltı kamplarında uygulanan 42 farklı işkence, insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele türü kayıt altına alındı.

Araştırmacıların tespit ettiği ve hukuki delil niteliği taşıyan eylemler arasında tecavüz, tutukluların üzerine tükürülmesi ve idrar yapılması, zorla çıplak arama, cinsel saldırı, elektrik şoku verme ve işkence altında kasten öldürme vakaları sıralandı. Cezaevlerinde tutulan sivillerin temel uluslararası sözleşmelerden ve avukat erişiminden tamamen mahrum bırakıldığı, sistematik kötü muamelenin kurumsal bir cezalandırma pratiğine dönüştürüldüğü raporda ayrıntılarıyla aktarıldı.

Altyapı, Çevre ve Tarım Alanlarının Tahribatı

Saldırıların fiziki coğrafya üzerindeki etkilerini inceleyen araştırma, Gazze’deki sivil altyapının yüzde 90’ının harabeye döndüğünü somut verilerle ortaya koydu. Su şebekeleri ve arıtma tesislerine yönelik yıkımlar sebebiyle kişi başına düşen günlük temiz su miktarının yüzde 98 oranında gerilediği bildirildi. Temiz suya erişimin fiilen imkânsızlaşması, bulaşıcı hastalık riskini en üst seviyeye taşırken tüm bölge halkının akut gıda güvensizliği ve açlık sınırında yaşam mücadelesi verdiği masaya yatırıldı.

Çevresel felaketin tarım sektörüne vurduğu darbe de Euro-Med raporuna yansıdı. İsrail ordusunun operasyonları sırasında 3 milyon ağacın kökünden söküldüğü, 85 bin dönüm meyve bahçesinin tahrip edildiği ve 8 bin 700 tarımsal su kuyusunun kullanılamaz hale getirildiği açıklandı. Tarım arazilerinin yok edilmesi, Gazze’nin dış yardımlara bağımlılığını mutlak kılarken, Birleşmiş Milletler ve uluslararası kuruluşların tahminlerine göre bölgenin enkazdan arındırılması, temel yaşam alanlarının toparlanması ve yeniden inşası için en az 71,4 milyar dolarlık bütçe gerekiyor.

Ateşkes Sürecindeki İhlaller ve Mevcut Tablo

Gazze’deki soykırımın üçüncü yılı, 10 Ekim 2025 tarihinde ilan edilen ateşkes mutabakatının birinci yıl dönümüyle örtüştü. Ancak sahadan gelen raporlar, kâğıt üzerindeki ateşkes maddelerinin hayata geçirilmesinde ciddi engellerle karşılaşıldığını gösteriyor. Gazze’deki Hükümetin Medya Ofisi tarafından kamuoyuyla paylaşılan bilançoya göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail güçleri sınır hatlarında ve deniz sahasında 5 bin 474 ayrı ihlal gerçekleştirdi.

Söz konusu ihlaller kapsamında 203 Filistinlinin yeniden alıkonulduğu, yardım tırlarının girişinin engellenmesi suretiyle abluka politikasının aralıksız sürdürüldüğü kaydedildi. Gıda koridorlarının açılmaması ve insani yardım malzemelerinin geçişine getirilen bürokratik engeller, ateşkes döneminde dahi halkın temel besin maddelerine erişimini kısıtlamaya devam ediyor. Uluslararası kurumlar, devam eden ablukanın ateşkesin ruhuna aykırı olduğunu belirterek sınır kapılarının koşulsuz biçimde sivil geçişlere ve yardım konvoylarına açılması çağrısını yineliyor.

Kaynak / Ajans: Trthaber