Ticaret Bakanlığı’nın ocak-eylül dönemine ilişkin resmi kayıtları, Türk lirası ile gerçekleştirilen dış ticaret işlemlerindeki artış eğilimini net verilerle ortaya koydu. Yılın ilk 9 ayında Türk lirası bazlı dış ticaret hacmi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 13 oranında artarak 1 trilyon 63 milyar 128 milyon liradan 1 trilyon 200 milyar 822 milyon liraya yükseldi. Açıklanan tabloda, ulusal para birimiyle yürütülen küresel ticari faaliyetlerin somut büyümesi kayda geçti.
Ocak-eylül dönemini kapsayan 9 aylık süreçte Türk lirası ile yapılan ihracat, yıllık bazda yüzde 23,4 artış göstererek 242 milyar 952 milyon liradan 299 milyar 923 milyon liraya ulaştı. Aynı dönemde Türk lirası cinsinden ithalat ise yüzde 9,8 yükselişle 820 milyar 176 milyon liradan 900 milyar 899 milyon lira seviyesine tırmandı. Yıl geneline yayılan veri akışında, eylül ayında ulaşılan 43 milyar 184 milyon liralık ihracat ve 149 milyar 275 milyon liralık dış ticaret hacmi, dönemin en yüksek aylık değerleri olarak öne çıktı.
- Kritik Gelişme: Türk lirasıyla dış ticaret hacmi 9 ayda yüzde 13 artarak 1 trilyon 200 milyar 822 milyon liraya ulaştı.
- Resmi Veri / Açıklama: İhracat 299 milyar 923 milyon lira, ithalat ise 900 milyar 899 milyon lira olarak kayıtlara geçti.
- Süreç / Sonraki Adım: Eylül ayında kaydedilen yüzde 58,6’lık ihracat artışı, yılın en yüksek aylık performansını oluşturdu.
Yılın İlk Yarısında Ay Ay Dış Ticaret Seyri
Türk lirası ile yürütülen dış ticaret trafiği, yılın ilk çeyreğinde kademeli bir ivme kazandı. Ocak ayında Türk lirasıyla yapılan ihracat, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6 azalarak 24 milyar 727 milyon lira seviyesinde kaldı. Aynı ayda ithalat ise yüzde 18,8 artışla 83 milyar 526 milyon liraya yükseldi ve ocak ayı toplam ticaret hacmi 108 milyar 253 milyon lira olarak hesaplandı. Şubat ayına gelindiğinde ihracat yıllık bazda yüzde 2,1 gerilemeyle 27 milyar 693 milyon lira olurken, ithalat yüzde 10,5 yükselerek 92 milyar 868 milyon lirayı buldu. Böylece şubat ayının toplam dış ticaret hacmi 120 milyar 561 milyon lira şeklinde kayda geçti.
Mart ayından itibaren Türk lirasıyla ihracatta artı yönlü hareketlenme belirginleşti. Martta ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,6 artışla 31 milyar 658 milyon liraya, ithalat ise yüzde 15,1 yükselişle 110 milyar 185 milyon liraya çıktı. Bu gelişmelerle mart ayındaki toplam hacim 141 milyar 843 milyon liraya ulaştı. Yılın dördüncü ayı olan nisanda ihracat tarafında kayda değer bir artış oranı yakalandı. Nisan ayında Türk lirasıyla dış satım, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 57,3 tırmanarak 38 milyar 215 milyon liraya çıktı. İthalatın yüzde 10,8 artışla 107 milyar 669 milyon lira olduğu nisanda toplam dış ticaret hacmi 145 milyar 884 milyon lira seviyesine yükseldi.
Mayıs ayında Türk lirası ihracatı yüzde 2,6 artışla 29 milyar 432 milyon lira olarak gerçekleşirken, ithalat tarafında yıllık bazda yüzde 8,4 gerileme yaşandı ve ithalat 82 milyar 453 milyon liraya düştü. Mayıstaki toplam hacim 111 milyar 885 milyon lira olarak netleşti. Yılın ilk yarısının son ayı olan haziranda ise ihracat yüzde 26 artışla 29 milyar 954 milyon liraya, ithalat yüzde 16,3 artışla 114 milyar 556 milyon liraya çıktı. Haziran ayında gerçekleşen toplam dış ticaret hacmi 144 milyar 510 milyon lira olarak tablolara yansıdı.
Yaz Ayları ve Eylül Grafiği: İhracatta Yüksek Artış Oranları
Yılın ikinci yarısında da Türk lirası ile yapılan dış ticarette yukarı yönlü grafik devam etti. Temmuz ayında Türk lirasıyla ihracat, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 32,1 yükselerek 37 milyar 166 milyon liraya ulaştı. Aynı dönemde ithalat yüzde 2,7 artarak 107 milyar 127 milyon lira, toplam ticaret hacmi ise 144 milyar 293 milyon lira olarak şekillendi.
Ağustos ayında Türk lirası cinsinden dış satım performansı yükselişini sürdürdü. İhracat yıllık bazda yüzde 49,3 artarak 37 milyar 894 milyon lira seviyesine ulaştı. İthalat verisi yüzde 9,1 artışla 96 milyar 424 milyon lira, aylık toplam hacim ise 134 milyar 318 milyon lira olarak ilan edildi.
Son açıklanan verilerin kapsadığı eylül ayı, Türk lirasıyla ihracatta yılın en yüksek artış oranının kaydedildiği dönem oldu. Eylül ayında milli parayla yapılan ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 58,6 artarak 43 milyar 184 milyon liraya dayandı. İthalatın yüzde 15,8 artışla 106 milyar 91 milyon lira olduğu eylülde, aylık dış ticaret hacmi 149 milyar 275 milyon lira ile 9 aylık periyodun zirvesine yerleşti.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı 9 aylık rakamlar, uluslararası ticarette milli para birimlerinin kullanımı yönündeki stratejinin sahaya yansımalarını gösteriyor. Ocak-eylül döneminde ihracatın yüzde 23,4 artışla 300 milyar lira sınırına gelmesi, yerli firmaların dış pazarlarda Türk lirası kabul ettirme kapasitesinin arttığını ortaya koyuyor. İthalatta da 900 milyar liranın aşılması, tedarik zincirinde kur riskini azaltmaya yönelik kurumsal eğilimlerin güçlendiğine işaret ediyor. Özellikle nisan (yüzde 57,3), ağustos (yüzde 49,3) ve eylül (yüzde 58,6) aylarındaki ihracat ivmesi, yılın son çeyreği öncesinde Türk lirası ile ticaretin hacimsel derinlik kazandığını belgeliyor.
Aylara Göre Türk Lirası Dış Ticaret Tablosu
Ocak-eylül dönemindeki tüm veriler bir arada değerlendirildiğinde, ithalatın hacimsel ağırlığını koruduğu ancak ihracattaki oransal artışın daha yüksek seyrettiği somut verilerle tespit edildi. 9 aylık süreçte ihracat 242,9 milyar liradan 299,9 milyar liraya yükselerek net bir ivme sergiledi. İthalat ise 820,1 milyar liradan 900,8 milyar liraya çıkarak kontrol altındaki bir büyüme kaydetti. Toplamda 1 trilyon 200 milyar lirayı aşan dış ticaret hacmi, ulusal parayla ticaretin operasyonel olarak yaygınlaştığını ortaya koydu.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: 2026 yılı 9 aylık dönemde Türk lirası ile toplam dış ticaret hacmi ne kadar oldu?
Ocak-eylül döneminde Türk lirası ile dış ticaret hacmi yıllık bazda yüzde 13 artarak 1 trilyon 200 milyar 822 milyon liraya ulaştı.
Soru: Türk lirası ile ihracat ve ithalatta en yüksek aylık performans ne zaman görüldü?
İhracatta en yüksek tutar ve artış oranı yüzde 58,6 yükseliş ve 43 milyar 184 milyon lira ile eylül ayında gerçekleşti. İthalatta ise en yüksek seviye 114 milyar 556 milyon lira ile haziran ayında kaydedildi.
Kaynak / Ajans: Trthaber

