Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), yaklaşık iki aylık aranın ardından 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla 28. Dönem 5. Yasama Yılı çalışmalarına resmi olarak başlıyor. Saat 14.00’te gerçekleştirilecek özel oturumda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Genel Kurul’a hitap edecek. Yeni dönemin ilk günündeki resmi program, akşam saatlerinde Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un ev sahipliğinde düzenlenecek geleneksel açılış resepsiyonu ile tamamlanacak.
Parlamentonun yeni çalışma döneminde hem ertelenen yasama faaliyetleri hem de yeni kanun teklifleri ele alınacak. Ancak bu yasama yılının en belirgin parametresini, Meclis mimarisinde gerçekleşen siyasi değişim oluşturuyor. 24 Temmuz tarihinde CHP’den ayrılan 91 milletvekilinin kurduğu ve parlamentonun yeni ana muhalefet partisi konumuna gelen Yeni Parti, özel oturumda ilk kez yeni sıfatıyla sıralardaki yerini alacak. Yeni Parti grubu, belediyelere yönelik hukuki süreçleri ve tutuklamaları protesto etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın salona girişi ve çıkışı esnasında ayağa kalkmama kararı alırken, akşamki açılış resepsiyonuna da katılmayacak.
- Yeni Siyasi Tablo: CHP’den ayrılan 91 milletvekilinin kurduğu Yeni Parti, ana muhalefet grubu olarak katıldığı oturumda yerel yönetim operasyonlarını protesto etmek için Erdoğan’ı ayakta karşılamayacak.
- Çözüm Süreci Komisyonu: İktidarın ‘Terörsüz Türkiye’, DEM Parti’nin ‘barış ve demokratik toplum’ olarak tanımladığı sürece ilişkin Meclis’te bu ay bir ‘İzleme Komisyonu’ kurulacak.
- Yargı Paketi ve Nafaka: 13. Yargı Paketi çerçevesinde süresiz nafaka uygulamasına sınırlama getirilmesi ve sosyal medyada e-posta/SMS ile iki kademeli doğrulama yapılması masada.
Siyasette Yeni Dengeler ve Açılış Oturumunun Detayları
Yeni yasama yılının ilk oturumu, iç ve dış politikadaki kritik başlıkların yanı sıra parlamentodaki temsil haritasının yenilendiği bir atmosferde gerçekleşiyor. Ana muhalefet lideri sıfatıyla hareket eden Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel’in, Meclis Genel Kurulu’ndaki özel oturumun hemen ardından parti genel merkezinde milletvekilleriyle bir araya gelerek yeni çalışma dönemine dair stratejik değerlendirme toplantısı yapacağı kayda geçti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Genel Kurul salonunda yapacağı geleneksel açılış konuşmasında; ekonomi programının seyri, dış politikadaki bölgesel dinamikler, yeni anayasa hedefleri ve çözüm süreci vurgulandı. İktidar kanadının ‘Terörsüz Türkiye’, DEM Parti’nin ise ‘barış ve demokratik toplum’ başlığı altında yürüttüğü süreçte atılacak adımların takibi amacıyla Meclis çatısı altında bir ‘İzleme Komisyonu’ ihdas edilecek. Siyasi partilerin temsilcilerinden oluşacak bu komisyonun Ekim ayı içerisinde resmen kurulması planlanıyor.
Gündemdeki Yasa Paketleri: Kızılay, Yargı ve Sosyal Medya
TBMM Genel Kurulu’nun çalışma takviminde ilk sırayı Türk Kızılay Kanunu Teklifi alıyor. Düzenleme; Kızılay’ın afet, savaş ve insani kriz anlarındaki görev ile yetkilerinin yeniden tanımlanmasını, bazı kamu kurumlarının stratejik ürün ve hizmetleri doğrudan Kızılay ve bağlı şirketlerinden temin edebilmesini hukuki güvenceye kavuşturuyor.
Kızılay teklifinin ardından Meclis’in ana gündem maddesini Adalet Bakanlığı ve AK Parti kurmaylarının hazırlıklarını sürdürdüğü 13. Yargı Paketi, ceza infaz sistemindeki değişiklikler ve 2027 yılı bütçe maratonu oluşturacak. 13. Yargı Paketi kapsamında özellikle aile hukuku ve sosyal medya kullanımına ilişkin düzenlemeler öne çıkıyor. Anayasa Mahkemesi’nin süresiz nafakayı iptal eden kararının gerekçesi 30 Eylül’de Resmi Gazete’de yayımlandı. Bu kararın ardından hazırlanacak yeni maddelerde, nafaka süresinin hâkim takdirine bırakılması ve evlilik süresinin temel kıstas kabul edilmesi esas alınıyor.
Siyasi kulislere yansıyan taslak verilere göre; bir yıl veya daha kısa süren evliliklerde en fazla 5 yıl, 5 yılı aşan evliliklerde ise en fazla 15 yıl nafaka ödenmesi yönündeki formüller tartışılıyor. Paket dahilinde ayrıca evliliğin sona erdiğinin tespiti halinde; nafaka, tazminat ve mal paylaşımı uyuşmazlıklarının sonuçlanması beklenmeksizin boşanma kararının verilmesi planlanıyor. Böylece boşanma ilamı ile mali ihtilafların yargılama süreçleri birbirinden ayrılmış olacak.
Paketin bir diğer kritik maddesini oluşturan sosyal medya düzenlemesinde ise daha önce gündeme gelen T.C. kimlik numarası ile giriş zorunluluğu taslaktan çıkarıldı. Bunun yerine e-posta ve cep telefonu üzerinden SMS doğrulaması esasına dayanan iki aşamalı güvenlik ve kimlik teyit sisteminin uygulanması üzerinde duruluyor.
İnfaz Sistemi, Tütün Kısıtlamaları ve Yenilenebilir Enerji
Ceza infaz sisteminde yapılması öngörülen değişiklikler de iktidar partisi kurmaylarının masasında yer alıyor. Koşullu salıverilme kriterlerinin yeniden yapılandırılması, ilk kez suç işleyen ve iyi halli olduğu tespit edilen hükümlüler için erken tahliye imkanları ile kamu hizmeti gibi alternatif infaz yöntemleri değerlendiriliyor. Ancak bu çalışmanın Genel Kurul salonuna gelmesinin yıl sonunu bulabileceği ifade ediliyor.
Kamu kurumlarındaki tütün kullanımına yönelik yasal çerçevenin genişletilmesi de yeni dönemin başlıkları arasında bulunuyor. Okul ve hastane başta olmak üzere kamu binalarında tütün ürünleri kullanımına dair yeni sınırlandırmalar öngörülürken; sigara satışının kapalı dolaplarda yapılması ve satış esnasında elektronik yaş doğrulaması uygulanması gündeme taşındı.
Diğer taraftan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın ortaklaşa yürüttüğü yenilenebilir enerji düzenlemesiyle, Türkiye’nin enerji arz güvenliğinin pekiştirilmesi ve yatırımların izin süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor.
Olayın Perde Arkası ve Analiz
28. Dönem 5. Yasama Yılı, sadece bir takvim başlangıcı değil, parlamenter sistem içi dengelerin yeniden tanımlandığı bir eşiği işaret ediyor. 91 milletvekilinin CHP grubundan ayrılarak kurduğu Yeni Parti’nin ana muhalefet konumuna yükselmesi, Meclis’teki komisyon üyeliklerinden söz haklarına kadar tüm aritmetiği doğrudan etkiledi. Yeni Parti’nin Cumhurbaşkanı’nı ayakta karşılamama ve resepsiyona katılmama yönündeki protesto kararı, yeni dönemde sert bir muhalefet hattının izleneceğinin somut göstergesi.
Öte yandan 13. Yargı Paketi ile gündeme gelen nafaka ve sosyal medya düzenlemeleri, doğrudan toplumsal yaşamı ilgilendiren hukuki boyutlar barındırıyor. Anayasa Mahkemesi’nin iptal gerekçesinin yayımlanmasıyla birlikte yasal boşluğun hızla doldurulması hedeflenirken, boşanma davaları ile mal paylaşımı davalarının ayrılması yargının iş yükünü azaltma amacı taşıyor. Çözüm süreci takibi için kurulması planlanan İzleme Komisyonu ise Meclis’in önümüzdeki dönemde siyasi krizlerin çözüm noktası olma işlevini pekiştirecek kritik bir araç olarak öne çıkıyor.
Merak Edilen Sorular ve Yanıtlar
Soru: Yeni Parti meclis açılışında nasıl bir tutum sergileyecek?
Yeni Parti milletvekilleri, yerel yönetimlere yönelik operasyonları ve tutuklamaları protesto etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Genel Kurul salonuna giriş ve çıkışlarında ayağa kalkmayacak ve akşam düzenlenecek resepsiyona katılmayacak.
Soru: 13. Yargı Paketi’nde nafaka düzenlemesi nasıl uygulanacak?
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda nafaka süresinin hâkim takdirine ve evlilik süresine bağlanması planlanıyor. 1 yıldan kısa evliliklerde en fazla 5 yıl, 5 yılı aşan evliliklerde ise en fazla 15 yıl nafaka ödenmesi seçenekleri masada bulunuyor.
Soru: Sosyal medyada kimlik doğrulama nasıl yapılacak?
T.C. kimlik numarasıyla giriş formülünden vazgeçilerek; e-posta ve cep telefonu üzerinden SMS ile iki aşamalı doğrulama yöntemi getirilmesi öngörülüyor.
Kaynak / Ajans: Bbc
